Η Εκκλησία, το Μυστήριο του Γάμου και τα κριτήρια επιλογής συζύγου

31 Οκτωβρίου 2020

3. Η Εκκλησία έναντι του Μυστηρίου του Γάμου

Ο Χριστός τίμησε το γάμο με την παρουσία του στην Κανά και από εκεί ξεκίνησε και τα θαύματά του, «ταύτην φησίν την ἀρχήν ἐποίησε τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανά τῆς Γαλιλαίας» [1]. Κατά τον Ωριγένη ανέδειξε «τίμιο τόν γάμο» και τον ευλόγησε ως ποιητής και των δύο. Επίσης ως Νυμφίος καλεί τον καθένα σε μια σχέση «γάμου» μαζί του σε μια «καινότητα ζωῆς». Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τον αποκαλεί «νυμφαγωγό» και ταυτόχρονα «νυμφίο» που τίμησε θαυματουργικά τη συζυγία[2].

Στην εποχή του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, ο πατέρας εξακολουθεί να επιλέγει τον/την σύζυγο. Προτείνει, «το κίνητρο του γάμου να μην είναι το πάθος, ούτε η ένωση μόνο των σωμάτων αλλά να είναι εξ ολοκλήρου πνευματικός, ώστε η ψυχή να ενώνεται με τον Θεό με έναν τρόπο ανέκφραστο, που μόνο ο Θεός γνωρίζει». Θεωρεί τον γάμο, που συνοδεύεται από αγνότητα και σεμνότητα, έναν δρόμο για την είσοδο στη βασιλεία των ουρανών, αφού η σύζυγος δίνεται ως βοηθός και συνοδοιπόρος.

 Κατά τον Άγιο Θεόδωρο τον Στουδίτη, η στεφανική επίλησις τονίζει το θείο συστατικό του συζυγικού δεσμού «τήν τοῦ πρώτου ἀνθρώπου διάπλασιν, και προς την ἐκ τῆς πλευράς αὐτοῦ γυναίκα σύζευξιν ὑπομνηματίζουσα». Τονίζεται η επανάληψη της αρχικής θείας ευλογίας, δηλαδή η προπτωτική ενότητα του ζευγαριού [3].

Στο ίδιο πνεύμα κινείται και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, αναφερόμενος στην ισότητα των δύο φύλλων. Δίνει προβάδισμα μεν στον άνδρα αλλά ζητά τιμή και αναγνώριση της γυναίκας από τον σύζυγο. Ζητά την συγκατάθεση και της γυναίκας για την τέλεση του μυστηρίου, αλλιώς αυτό να μην τελείται.[4]

4. Κριτήρια επιλογής συζύγου

Ο  Άγιος Ι. Χρυσόστομος, τονίζει ότι: «η ομορφιά του σώματος θα σκλαβώσει τον άντρα για είκοσι και τριάντα ημέρες και αφού δείξει την κακία της θα διαλυθεί η αγάπη. Οι γυναίκες όμως που λάμπουν εξαιτίας της ομορφιάς της ψυχής, όσο περισσότερο προχωρά ο καιρός και φανερώνεται η ψυχική ευγένεια τους, τόσο περισσότερο θερμό κάνουν τον έρωτα στους άνδρες τους και ανάβουν την αγάπη τους προς τον άνδρα τους». Από την σωφροσύνη γεννιέται η αγάπη και από αυτήν άπειρα αγαθά. Η ενάρετη σύζυγος κατακτά τον άντρα της και τον αιχμαλωτίζει στην αγάπη της.

Συμβουλεύει τον πατέρα της νύφης, τα κριτήρια επιλογής του συζύγου της να είναι κυρίως πνευματικά και όχι υλικά, εάν θέλει το παιδί του να ευτυχήσει και να είναι ελεύθερο όχι υπόδουλο. «Να μην επιλέξει πλούσιο γαμπρό, με ένδοξη καταγωγή αλλά με ευλάβεια ψυχής, με καλοσύνη και αληθινή σύνεση και φόβο Θεού». Να προτιμήσει ισότιμο ή φτωχότερο σύζυγο, στοργικό άντρα και όχι δυνάστη.

Απαραίτητη προϋπόθεση, η επιλογή να γίνεται σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, συνοδευόμενη από προσευχή του γονιού προς το Θεό, ώστε Αυτός να φροντίσει για την υπόθεση και να στείλει τον κατάλληλο για το παιδί του, μιας και ο γάμος είναι μυστήριο της παρουσίας Του.

Στον πατέρα του νέου προτείνει να  μιμηθεί την πρόνοια του Αβραάμ και να επιλέξει νύφη όχι με λαμπρή καταγωγή, με εξωτερική ομορφιά και προσποίηση αλλά με ευγενική ψυχή, ευλαβή και καλλιεργημένη, εξετάζοντας την ανατροφή, το ήθος και το χαρακτήρα της. Η πλούσια νύφη θα ζητά περισσότερα από όσα προσέφερε και θα προκαλεί όχι ηδονή αλλά αηδία στο σύζυγό της με τα δυσάρεστα λόγια, τις προσβολές και την πολυτέλεια της.

Προτρέπει τις μητέρες να αναθρέφουν τις θυγατέρες τους, με σεμνότητα, σύνεση και σωφροσύνη.  Ας είναι ο στολισμός τους τα χρώματα της αρετής, «η αγνότητα, η ελεημοσύνη, η φιλανθρωπία η αγάπη, η επιείκεια και η ανεξικακία». Η αρετή της γυναίκας κάνει φωτεινό το πρόσωπό της. Με αυτά θα προσελκύσει το σύζυγό και θα αποσπάσει και τον έπαινο του Θεού.

Σε περίπτωση που η νύφη δεν είναι ενάρετη και συνετή, πρώτιστη φροντίδα των οικείων είναι η καθοδήγησή της προς την αρετή, ώστε να εξασφαλίσουν την ειρηνική συμβίωση των νεονύμφων [5].

Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ

 

Παραπομπές:

[1] Ιωάννη β΄ 11

[2] Φίλιας Γ., Η έννοια της ογδόης ημέρας στη λατρεία της ορθόδοξης εκκλησίας, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα, 2010, σελ 147-153

[3] Χαρώνης Β.  (με τη συνεργασία Ουρανίας Λ. Λαναρά), Παιδαγωγική  Ανθρωπολογία Ι. Χρυσοστόμου, τόμος Β΄ Β-Ευαγγέλιο, εκδ. Το Βυζάντιο, Αθήνα, 1994, σελ. 44-50.

[4]Μενούνος Ι. , Κοσμά του Αιτωλού Διδαχές (Φιλολογική μελέτη-Κείμενα), Έκδοση Δεύτερη, Εκδόσεις Τήνος, Αθήνα, σελ 85-87

[5] Χαρώνης Β. (με τη συνεργασία Ουρανίας Λ. Λαναρά), Παιδαγωγική  Ανθρωπολογία Ι. Χρυσοστόμου, τόμος Β΄ Β-Ευαγγέλιο, εκδ. Το Βυζάντιο, Αθήνα 1994, σελ. 40-50