Ο Χριστιανισμός είναι συντηρητικός ή επαναστατικός;

25 Ιουνίου 2021

Το ερώτημα αν «ο Χριστιανισμός σαν κοινωνικό πιστεύω, είναι συντηρητικός ή επαναστατικός» με κάνει να διερωτηθώ αν, και τί νόημα μπορούν να έχουν ως προς το Χριστιανισμό οι όροι «κοινωνικό πιστεύω», «συντηρητικός», «επαναστατικός». Οι όροι αυτοί έχουν το συγκεκριμένο, ας πούμε νόημά τους, όταν εκφράζουν την κοινωνική πορεία του ανθρώπου μέσα στη διαδρομή της ιστορίας του.

Άλλου είδους ιστορία όμως ο Χριστιανισμός. Είναι ιστορία, γιατί έχει τα ιστορικά του γεγονότα, εκείνα της Καινής Διαθήκης από τη μια, τη ζωή της Εκκλησίας, ως σώματος του Χρίστου από την άλλη. Αλλά την ίδια ώρα είναι και έξω από την ιστορία, στην ουσία του, διότι είναι αποκεκαλυμμένη αλήθεια, αιώνια και απόλυτη, που θέλει να εξασφαλίσει στον άνθρωπο τη σωτηρία του, να του δείξει το δρόμο να κερδίσει την αθανασία του βρίσκοντας τον αληθινό σύνδεσμό του με τον Όντα, με τον Θεό.

Αποκεκαλυμμένη αλήθεια ο Χριστιανισμός, δοσμένη ολόκληρη ευθύς από την αρχή. Περιμένει όμως, έχει την υπομονή να περιμένει την πραγμάτωση της από την κάθε εποχή, το κάθε άτομο. Άλλη, εντελώς άλλη λοιπόν η προοπτική και η σκοπιά από την οποία θα κριθεί η ουσία του Χριστιανισμού από εκείνη που χρησιμοποιεί η Κοινωνιολογία. Η τελευταία, θέλει δε θέλει, διέπεται από κάποια θεωρία εξελίξεως: άπιαστη η θεωρία της, εμπειρική στην ουσία της η πορεία της. Ο Χριστιανισμός στηρίζεται σε αμετακίνητη θέση, την αποκάλυψη, και καλεί τους ανθρώπους όλων των αιώνων να την πραγματώνουν, παρέχοντάς τους απόλυτα κριτήρια για να μετρήσουν και αποτιμήσουν την πορεία τους. Η Κοινωνιολογία, με βάση το νέο που παρουσιάζεται κάθε φορά, με βάση την απόσταση που χωρίζει μια κοινωνική μορφή από μια άλλη, συνάγει τα συμπεράσματά της. Ο Χριστιανισμός κρίνει κάθε εποχή, κάθε άτομο από το ύψος στο οποίο έφθασε κατά την ανοδική του πορεία προς διείσδυση, κατανόηση και πραγμάτωση στη ζωή του της αμετακίνητης, της δοσμένης αλήθειας.

Πρέπει λοιπόν προς αυτή την αλήθεια να στραφούμε για να δούμε, αν έχει και ποιά είναι η αξία της για την κοινωνική ζωή του ανθρώπου. Ότι είναι άκρως επαναστατική,—με το δικό της βέβαια νόημα—, ποιός μπορεί να το αμφισβητήσει; Αποκάλυψε, πρώτη αυτή, στον άνθρωπο, με όση καθαρότητα μπορεί να την κατανοήσει, τη μεταφυσική του ουσία, «το θείον ο εν αυτώ, έχει»· του άνοιξε πρώτη τους δρόμους του ουρανού· τον κάλεσε στο δύσκολο,—τα δύσκολα ζητά από τον άνθρωπο—, αγώνα, να ανακαλύψει και να πραγματώσει την ανώτερή του αυτή φύση και έτσι να σωθεί. Δεν είναι η Χριστιανική επανάσταση αγώνας προς εξωτερικές αντιμαχόμενες δυνάμεις, αλλά αγώνας προς εσωτερικά τείχη που πρέπει να κυριευθούν και να πέσουν, για να μπορέσει να προβάλει ο άνθρωπος όλο και καθαρότερος και να ακολουθήσει την ανηφορική του πορεία.

Με την πορεία αυτή το άτομο ολοκληρώνεται και εξανθρωπίζεται. Γιατί ενώ διεξάγει τον δικό του καλόν αγώνα,—είναι ο αθλητής της αλήθειας—, βλέπει σε κάθε άλλον, έναν αδελφό του, ένα «πλησίον» του, ένα τέκνο του Θεού, όπως είναι και ο ίδιος. Και τα βλέπει όλα αυτά γιατί ανηφορίζοντας προς το Θεό, απολυτρώνεται από την τυραννία και την αιχμαλωσία στην οποία σφιχτά τον κρατούσε το εγωκεντρικό του εγώ. Ξεπέρασε αυτό το εγώ και τώρα που βρήκε το σύνδεσμο που τον δένει με το Θεό μπορεί και ζει την ελευθερία στον υψηλότερό της βαθμό· εκείνη την ελευθερία που την έχει διαποτίσει η αγάπη και του δείχνει και τον εαυτό του στην υψηλότερη ουσία του ως τέκνο Θεού και τον άλλον, «πάντα άλλον», ως αδελφό και πλησίον. Ύστερα από αυτά —που δεν είναι τα μόνα, είναι όμως αρκετά— δεν είναι δύσκολο να δούμε το Χριστιανισμό ως ανεξάντλητη πηγή και άσβεστη εστία φωτός για την σωστή και πλήρη πραγμάτωση της κοινωνικής φύσεως του ανθρώπου. Όποιος αμφιβάλλει, ας κάνει τον κόπο να αναρωτηθεί, αν είναι δυνατό να πάρει η κοινωνική ζωή του ανθρώπου, η ζωή του γενικά, το πλήρες νόημα και το φως της, χωρίς μεταφυσικές προϋποθέσεις, όπως αυτές που προσφέρει η Χριστιανική διδασκαλία.

πηγή: Β. Ν. Τατάκη, «Η πορεία του ανθρώπου», εκδ. Των φίλων, σ. 34-37

Σχετικά άρθρα Αφιερώματα
Κύπρος, Τὰ «πάθη» καὶ τὸ «πάθος» τῆς ἱστορίας 20 Ιουλίου 2024 Ο συλημένος και κατεστραμμένος Ιερός Ναός Αγίου Ανδρονίκου και Αγίας Αθανασίας Κυθρέας Κύπρου. Πενῆντα χρόνια μετὰ τὴν τραγωδία τῆς Κύπρου σκέφτομαι πόσο μᾶς ἀκολουθοῦν ἀκόμη, κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, τὰ πάθη μας, καθὼς δὲν ἐπῆλθε ποτὲ ἡ κάθαρσις κατὰ τὸν τρόπο ποὺ ὑπεδείκνυε ἡ ἀρχαία τραγωδία, μέσα ἀπὸ τὸν λιτὸ καὶ ἀκαριαῖο ὁρισμὸ τοῦ Ἀριστοτέλη, ποὺ...
Κύπρος, Ιδού κείται εις πτώσιν και ανάστασιν του ελληνισμού! 20 Ιουλίου 2024 Κύπρος 1974. «Αν τρέξουμε να σώσουμε την Κύπρο αυτή θα μας σώσει», θα μπορούσαμε να πούμε, παραφράζοντας τον Ίωνα Δραγούμη και την σχετική έκκλησή του για την Μακεδονία. Ενώ ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε: «Κουράγιο, μικροκόρη μας, που μας εγίνεις μάνα, ύμνος και θρήνος στην ζωή και ανάστασης καμπάνα»! Και βεβαίως ο Διονύσης Σαββόπουλος τραγούδησε «γι'...
Άγιος Παΐσιος, Χαρίζοντάς σου τον ουρανό με τ’ άστρα! 12 Ιουλίου 2024 Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης (1924-1994). Κάθε χρόνο μετά το μεγάλο πανηγύρι των αγίων Πέτρου και Παύλου και των λοιπών Αποστόλων την επόμενη μέρα μοιάζει σαν να αρχίζει μια αντίστροφη μέτρηση για το μικρό πανηγύρι του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτη. Όχι του Αγίου Παϊσίου του Μεγάλου, αλλά προφανώς κι αυτός για την εποχή μας, και για μας, ήταν και είνα...
Παραλληλισμοί μεταξύ γάμου και μοναχισμού 12 Ιουλίου 2024 Δεν μπορώ να πω ότι χρειάστηκε να περάσω από την εμπειρία της «αποταγής», όταν αποφάσισα να ακολουθήσω τον μοναχισμό. Όταν άφηνα τον «κόσμο», δεν δοκίμασα εσωτερική πάλη με τον εαυτό μου, δηλαδή δυσκολία να αρνηθώ κάτι που με τραβούσε στην κοσμική ζωή. Τίποτε δεν απέρριπτα ούτε υποτιμούσα. Πήγα στο μοναστήρι, γιατί μου ήταν πνευματικά απαραίτητο...
Ο Κλάους Κένεθ για τον γέρ. Σωφρόνιο 11 Ιουλίου 2024 Προς μεγάλη μου έκπληξη διαπίστωσα ότι περισσότερες από είκοσι πέντε περίπου χριστιανικές ομολογίες -στις τάξεις των οποίων ανήκαν πολλοί φίλοι μου- πάσχιζαν να με προσελκύσουν στο δικό τους στρατόπεδο, γιατί πίστευαν ότι έτσι θα τους έκανα «διαφήμιση». Στην πραγματικότητα ένιωθα άνετα οπουδήποτε, αν και είχα συχνά την αίσθηση ότι σε αυτή η εκείνη ...