Κυπριακό οδοιπορικό αναμνήσεων: Πάσχαν εις τας τράπεζας των χωριών του Ακάμα

24 Απριλίου 2022

Φούρνισμα πασχαλινών ψωμιών. (Φωτογραφία από https://www.silvercity.gr).

 Αφιερωμένον στες νοικοτζυρές τες παλαιές του χωρκού μου και όλους τους κατά καιρούς ομοτράπεζους ημών εις την ωραίαν Δρούσιαν

Εις τας πασχάλιους ημέρας οι πρωτινές γεύσεις ήτο χαρά αναστάσιμη.
Αυκά καλά κοττσινισμένα με τους παλιούς τρόπους.
Φλαούνες κουλλούρκα, ποξιμάθκια [παξιμάδια] κατά παντού των χωρίων.

Οι φούρνοι πυρωμένοι, καλά καθαρισμένοι κάτω πουν οι πλάκες τους εδουλεύκαν προ και μετά της Αναστάσεως. Πριν το Πάσκαν ούλλα τα «γρουσά» [χρυσά] της σκάφης τα ζυμωτά.
Ύστερις τα ψητά, οι πατάτες των χωραφκιών μας τα φυτά. Αρνιά ρίφκια τ’ Ακάμα των χωραφκιών γύρου γύρου του χωρκού.

Αν επυρώνναμεν τζιαι τα φουρνούθκια πουνυχτός [από νυχτός] με τα κρέατα τα σκλερά [σκληρά]. Εσιυλαρώνναμεν τα με λάσπην καλήν [τα κλείναμε με χυλό λάσπης] τζιαι καλά να μεν φέφκει [φεύγει] η βράστη, το πύρωμαν των φουρνουθκιών. Τίποτε να μεν φκαίννει προς τα έξω.

Σαλάτες: Με το κρομμύδιν, το σέλλενον, το πομηλόριν [ντομάτα] ό,τι χόρτα είχαμεν. Κόλλιαντρον τζιαι λάδιν καλόν, πόλικον [μπόλικο] τζιαι λεμόνιν.
Άλας της θάλασσας μας σύναμαν [από μάζεμα] τζιαι στον σιερόμυλον [χειρόμυλο] αλασμένον νάκκον [λίγο]. Αλλομιάν [ακόμη μία] σαλάταν των αυκών με πατάτα βραστήν τζιαι ππαντζιάριν βραστόν λάδιν, ξύδιν τζιαι καλήν καρκιάν!

Ξυδάτα: Καππάριν θκιαλεχτόν συναμένον που τα χωράσσια [χωράφια] μας. Κίρταμαν [κρίταμα] της θαλάσσης ημών. Πάγκαλλους θκιαλεχτούς καλοκαθάρισμένους. Πιπέρκα αψά, σέλλενα καλά μες το ξύδιν το δυνάμενον [δυνατό].

Σαν επροχώραν η τράπεζα και ο οίνος και οι πύρες ή το κονιάκ αναλόγως των ομοτράπεζων εζήτουν τες φρέσκες τζινάρες. Οι αγκινάρες οι πρώτες ήτο από πριν κομμένες και συχνά εκαθαρίζοντο επί της τραπέζης με τους καθαρίζοντας ν’ ακροακκάννουν [να δαγκάνουν την άκρη] τον μεζέν το ακριανόν των φύλλων. Με το πέρας του καθαρισμού οι θησαυροί οι λευκοί των αγκινάρων εποτίζοντο με λεμόνιν εκλεκτόν, άλας πασιήν [χοντρό] και οίνον της φλάσκας η οποία ένωνεν και τους κακοφανισμένους και τους εν έριδι ευρισκομένους. Ούλλα εξεχνόντο κατά το νόημαν του παππού Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Σχετικά άρθρα Κύπρος
Καραολή και Δημητρίου γωνία! 10 Μαΐου 2022 Ανδρέας Δημητρίου, εξ Αγίου Μάμαντος Λεμεσού. Οι οδοί που φέρουν τα ονόματα των πρωτοεκτελεσθέντων ηρώων του αγώνα για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα (1955-1959), Μιχαήλ Καραολή και Ανδρέα Δημητρίου, ονομάζονται είτε και με τα δύο ονόματά τους μαζί, δηλαδή “Μιχαήλ Καραολή και Ανδρέα Δημητρίου”, είτε o κάθε δρόμος φέρει το όνομα του καθενός ξε...
Κυπριακό οδοιπορικό αναμνήσεων στην Μ. Εβδομάδα: Εις αναζήτησιν φούρνου διά τας φλαούνας… 23 Απριλίου 2022 Διήγησις εύθυμος και λίαν διδακτική Έτοιμες φλαούνες σε κτιστό φούρνο. Μεγάλη Παρασκευή: http://www.pemptousia.gr/?p=339705 Μέγιστον πρόβλημαν επροέκυψεν εις την γειτονίαν του προαστίου και εις λοιπές φτωχογειτονίες, όταν γραπτώς ανηγγέλθει υπό σεβαστού αρτοποιού η φετινή αδυναμία του να ψήσει τες φλαούνες της περιφερείας άπασας. Προνοητι...
Κυπριακό οδοιπορικό αναμνήσεων στην Μ. Εβδομάδα: Μ. Παρασκευή της Αποκαθηλώσεως 22 Απριλίου 2022 «Να ρέξουν θέλουν κάτω που τον Επιτάφιον». Μεγάλη Πέμπτη εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=339602 Οι πένητες άφοβοι θέσιν λαμπράν λαμβάνουν συγκοντά του Εσταυρωμένου ιστάμενοι. Είναι βλέπεις η ημέρα των σήμερον. Εσταυρώθην δι' αυτούς Βασιλεύς της Δόξης. Ουδείς τους παρατηρεί ουδέ και ο αυστηρός επίτροπος ούτος που μυστικά τους ελεεί, παντοιοτ...
Κυπριακό οδοιπορικό αναμνήσεων στην Μ. Εβδομάδα: Μ. Πέμπτη. Τα δώδεκα Ευαγγέλια 21 Απριλίου 2022 Σχέδιο Ιερομονάχου Αναστασίου. Για τη Μ. Τετάρτη: http://www.pemptousia.gr/?p=339561   Μια μέρα εντελώς διαφορετική που ούλλες τες άλλες του χρόνου. Ημέρα κυριολεκτικά χαρμολύπης. Που νάκραν ως νάκραν της Ρωμιοσύνης τζιαι της Ορθοδόξου Εκκλησίας μια ομορκιά π' αλλού φερμένη. Λόγος ευαγγελικός. Πρόσωπα με θείο έρωτα μελούργησαν ύμνους ...
Κυπριακό οδοιπορικό αναμνήσεων στην Μ. Εβδομάδα: Μ. Τετάρτη, Όλοι πηγαίναμε στο Ευχέλαιο… 20 Απριλίου 2022 (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Μεγάλη Τρίτη: http://www.pemptousia.gr/?p=308965 Δίδακτρα στους ποιητές της αληθινής μετάνοιας Γιάννη Κ. Παπαδόπουλο και Θεοδόση Νικολάου που μου έμαθαν, μυστικώ τω τρόπω, την αγάπη του Κυρίου την ελπιδοφόραν...   Μεγάλη Τετάρτη. Όλοι πηγαίναμε στο Ευχέλαιο όταν αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε τι δώρημα ήταν για τ...