(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
34. Προσωπική εμπειρία εγκωμιαστού
Απ’ όλους εκείνους ο θεσπέσιος Σάββας [άγιος Σάββας ο Βατοπαιδινός ο διά Χριστόν σαλός], άλλους συναγωνίστηκε, άλλους πλησίασε, μερικούς και ξεπέρασε, και εχρημάτισε κι αυτός κοινωνός της μεγάλης εκείνης χάριτος και θεοφανείας σε ύψιστο βαθμό.
Κάποτε λοιπόν ο άγιος ήθελε να δείξει το μυστήριο και σε μένα [δηλαδή στον συγγραφέα του βιβλίου τον Άγιο Φιλόθεο Κόκκινο], και ότι αξιώθηκε να πάθει τούτο και αυτός ο ίδιος, μαζί με τον Πέτρο και τους υιούς της βροντής. Τότε είχαμε την πανήγυρι της δεσποτικής Μεταμορφώσεως [στην Ι.Μ. Μονή Βατοπαιδίου].
Αυτή την ημέρα επεκράτησε να εορτάζεται το μυστήριο τούτο, που επιτελείται χάριν του Δεσπότου Χριστού.
Όταν λοιπόν στεκόμουν ανάμεσα στους ψάλτες που έψαλλαν τα της εορτής, τότε ο Σάββας, ο οποίος στεκόταν δίπλα μου, βάζει τα χείλη του κολλητά πάνω στ’ αυτί μου, και μου λέει:
«Όποιος βιάζεται να φθάσει στην ευαγγελικά τελειότητα, φίλε μου, πρέπει να φθάσει απορρήτως σε αυτό ακριβώς το μυστήριο της Μεταμορφώσεως».
Εγώ λοιπόν, έκπληκτος στα λόγια του, στρέφω απότομα τα μάτια μου προς το ιερό εκείνο πρόσωπο, για να αποσαφηνίσω το θέμα καλύτερα. Ακούω πάλι τα ίδια λόγια.
Μα το πρόσωπό του είχε τόσο πολύ δοξαστεί, και είχε γεμίσει από υπέρμετρη χαρά και λαμπρότητα, σαν να μετέσχε εκείνη τη στιγμή στην τότε δεσποτική θεοπτία και μεταμόρφωση.
Αυτό το πράγμα, αν και ήταν πολύ αληθινό και το έβλεπα, δεν το είχα διευκρινήσει τελείως ως τότε. Κι όταν το άκουγα, δεν μπορούσα να το ερμηνεύσω τελείως, επειδή ήμουν ανάξιος. «Εκρατούντο γαρ οι οφθαλμοί μου» γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, «του μη επιγνώναι αυτόν»”, όπως άλλοτε οι περί τον Κλεόπα για τον Κυριο.
Αλλά κι εγώ, μετά την εσπέρα, εννοώ μετά την κοίμηση του νοητού τούτου φωστήρα, έμελλα να πω οδυνηρώς τα ίδια λόγια με τους μαθητές του Λόγου:
«Ουχί η καρδία ημών καιομένη ην εν ημίν, ως ελάλει ημίν εν τη οι δω της ζωής ταύτης, και ως διήνοιγεν ημίν τα τοις πολλοίς συγκεκαλυμμένα μυστήρια»;
Απόσπασμα από το βιβλίο, Αγίου Φιλοθέου Κόκκινου, «Βίος Αγίου Σάββα του Βατοπαιδινού του διά Χριστόν σαλού», έκδοση Ι. Μ. Μονής Βατοπαιδίου.
