Ο Δαυίδ δέχεται τον Κύριο από τα επί μέρους, ώστε να κατανοήσεις ότι όλη κτίση είναι έργο δικό του!

10 Ιουλίου 2024

Προφήτης Δαυίδ, ποιητής των Ψαλμών.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Του Αγίου Πατέρα μας
Κυρίλλου Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας

Υπόμνημα στους Ψαλμούς

Συνέχεια εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=402419

Ψαλμός 8ος

Στίχ. 1. «Στο τέλος, υπέρ των ληνών. Ψαλμός του Δαβίδ».

Προαναγγέλλεται λοιπόν με αυτήν την ωδή η κλήση των εθνικών. Η ωδή αυτή φέρει την επιγραφή, «Εις το τέλος υπέρ των ληνών*». Και το μεν, «Εις το τέλος», φανερώνει την έλευση που έγινε κατά το τέλος των αιώνων, δηλαδή την ενανθρώπηση του Μονογενούς, ενώ το, «υπέρ των ληνών» έχει την εξής έννοια· Μερικοί δηλαδή λένε ότι ληνοί ονομάζονται μεταφορικά οι Εκκλησίες του Χριστού, στις οποίες οι μυσταγωγοί τους συγκεντρώνουν σαν κάποια σταφύλια από το πλήθος των Ιουδαίων και των εθνικών αυτούς που πιστεύουν στον Χριστό, και κατά κάποιο τρόπο συναθροίζουν καρπούς από τους αμπελώνες του Κυρίου, οι ληνοί λένε είναι τα θυσιαστήρια, επειδή σ’ αυτά συγκεντρώνονται τα δώρα που προσφέρονται από όλους.

 

Στίχ. 2. «Κύριε, Θεέ μας, πόσο θαυμαστό είναι το όνομά σου σε όλη η γη!».

Παλαιότερα βέβαια η δόξα του Θεού περιοριζόταν μόνο στην Ιουδαία, γιατί ο Θεός ήταν γνωστός σ’ αυτήν, και το όνομά του ήταν μεγάλο στον Ισραηλιτικό λαό. Όταν όμως ο Κύριος, όντας Θεός, φανερώθηκε σε μας, το όνομά του θαυμάσθηκε σε όλους τους ανθρώπους της γης. Εκπλήσσεται λοιπόν ο προφήτης από τη γνώση του ονόματος του Θεού που απλώθηκε στους ανθρώπους. Γιατί ο Θεός δεν είναι πια γνωστός μόνο στους Ιουδαίους.

Στίχ. 2. «Γιατί η μεγαλοπρέπειά σου έφτασε στα ύψη». Ίσως η μεγαλοπρέπειά του που έφτασε στα ύψη δεν είναι άλλη από το σωτήριο σχέδιο του Θεού για τον κόσμο. Πράγματι τι υπάρχει σ’ αυτήν που δεν έχει μεγαλοπρέπεια; Γέννηση από παρθένο, πορεία πάνω στη θάλασσα, αθανασία μέσω θανάτου, και όσα άλλα παρόμοια μ’ αυτά. Αυτή λοιπόν η μεγαλοπρέπεια έφτασε στα ύψη, όταν κάθισε στα δεξιά της μεγαλωσύνης στα ύψη, μετά από τον καθαρισμό των αμαρτιών που είχε ήδη κάνει. Έτσι πρέπει να νοείται το ότι αυτός έγινε υψηλότερος από τους ουρανούς μετά την ανάσταση.

 

Στίχ. 3. «Από το στόμα νηπίων και αυτών που θηλάζουν», κτλ

Ομιλεί για τη νέα και καινούρια συναγωγή που συστάθηκε από τις ψυχές νηπίων λόγω της μέσω του Χριστού αναγέννησης η οποία συστάθηκε σ’ όλη την οικουμένη μετά την ανάληψη του. Γι’ αυτό και όταν τα παιδιά του φώναζαν, «Ωσαννά εν τοις υψίστοις», επειδή οι Ιουδαίοι αγανακτούσαν, είπε· «Ποτέ δεν διαβάσατε» τα και τα εξής.

 

Στίχ. 3. «Για να συντρίψει κάθε εχθρό και εκδικητή».

Δηλαδή τον διάβολο, επειδή, αφού πρώτα αναγκάσει να πραγματοποιήσουν την αμαρτία, έπειτα τιμωρεί αυτούς που αμαρτάνουν, παρουσιάζοντας στα μάτια τους το μέγεθος του αμαρτήματός τους. Γιατί ο ίδιος ωθεί προς την αμαρτία, και γίνεται κατήγορος αυτών που αμαρτάνουν. Ως εχθρός βέβαια αναγκάζει να αμαρτάνουν, ενώ ως εκδικητής τιμωρεί αυτούς που παραδίδονται στην αμαρτία. Τον Υμέναιο λοιπόν και τον Αλέξανδρο, αφού ο ίδιος τους έκανε βλάσφημους, τους τιμώρησε πάλι εξαιτίας των βλασφημιών τους προς τον Θεό.

 

Στίχ. 5. «Τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι;».

Αυτά λοιπόν φέροντας στο νου του και ο Δαβίδ, κυριεύεται από θαυμασμό και λέγει· Αν και τα θαυμαστά σου δημιουργήματα, ο ουρανός και η γη και αυτά που έκανες σ’ αυτά υπάρχουν μέσω όλων των αιώνων, δεν είναι μεγάλα για σένα, ώστε να υπάρχουν, αλλά αρκεί μικρή δύναμη των δακτύλων σου, γιατί έτσι αποκάλεσε τις μικρές δυνάμεις του Θεού. Όμως έχω εκπλαγεί μάλλον βλέποντας αυτά που αφορούν τον άνθρωπο, ότι και τον θυμάσαι και φροντίζεις γι’ αυτόν, πράγμα που δεν θα υπήρχε, εάν θεωρούνταν από σένα κάποιο μικρό και μηδαμινό ζώο.

Άλλοι βέβαια από τους καθηγητές των Ιουδαίων έχουν πλανηθεί, μη κατανοώντας το μυστήριο, εγώ όμως παρατηρώντας, λέγει, με τα μάτια της διάνοιάς μου την κτίση, βλέπω ότι όλα τα δημιουργήματα είναι δικά σου. Συ δημιούργησες τον ήλιο και τη σελήνη, και έθεσες διαρκή τον νόμο σχετικά μ’ αυτά. Γιατί αυτό νομίζω ότι σημαίνει το, «Θεμελίωσες αυτά».

Και μετά από λίγα· Λοιπόν, αν και έγινες, λέγει, σαν εμάς και έλαβες το μέτρο της ανθρωπότητας κατ’ οικονομία, δεν αναγνωρίσθηκες από κάποιους, εγώ όμως γνωρίζω τη δόξα σου. Γνωρίζω το αξίωμα της υπεροχής σου από όλα, ομολογώ ότι σαρκώθηκες ενώ είσαι δημιουργός των όλων, σε γνωρίζω Κύριο, που έχεις φέρει στην ύπαρξη τον ήλιο και τη σελήνη. Δέχεται αυτόν Κύριο από τα επί μέρους, ώστε να κατανοήσεις ότι όλη κτίση είναι έργο δικό του.

* Ληνός: Τα πατητήρια στα οποία μαζεύουν τα σταφύλια για βγάλουν τον χυμός τους.

 

Από τον τόμο «Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Άπαντα τα έργα, τόμος 14» του εκδοτικού οίκου Ελευθερίου Μερετάκη «Το Βυζάντιον», Πατερικαί Εκδόσεις Γρηγόριος Παλαμάς, Θεσσαλονίκη 2003. Κείμενο, μετάφραση, σχόλια Παναγιώτης Παπαευαγγέλου, δρ. Θεολογίας. Επόπτης, επιμελητής εκδόσεως Ελευθέριος Γ. Μερετάκης, πτ. Θεολογίας.