(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, «Λόγοι εις τους μακαρισμούς»
Λόγος α’
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/?p=408094
«… τῶν καθελκόντων πτωχεύσωμεν »
7. Πώς είναι λοιπόν, κανείς κύριος της ξένης ζωής, όταν είναι ξένος της δικής του; Κι αυτός αν μεν είναι πτωχός στο πνεύμα, δηλ. ταπεινός, και προσβλέπει στο Χριστό, που για μας θεληματικά πτώχευσε, κι ακόμη προσέχει στην ομοτιμία της φύσης, δε θα βρίσκει καθόλου την τιμή του ομοίου, εξαιτίας της ψεύτικης εκείνης επίδειξης γύρω από την εξουσία.
Αυτός είναι αληθινά μακάριος, επειδή με την εφήμερη ταπεινοφροσύνη πήρε ως αντάλλαγμα τη βασιλεία των ουρανών.
Μην απορρίψεις, αδελφέ, και τον άλλο λόγο της πτωχείας που αποφέρει ως κέρδος τον ουράνιο πλούτο, και λέγει «Πώλησε όλα τα υπάρχοντά σου και μοίρασέ τα στους πτωχούς και έλα να με ακολουθήσεις και θα αποκτήσεις θησαυρό στους ουρανούς» ( Ματθ. 19, 21).
Γιατί νομίζω πως κι αυτή η πτωχεία δεν είναι ασυμβίβαστη μ’ εκείνη που μακαρίζει ο Κύριος. Γιατί λέγει προς το διδάσκαλο ο μαθητής: «Μακάριοι όσοι είναι πτωχοί στο πνεύμα, γιατί σ’ αυτούς ανήκει η βασιλεία των ουρανών».
Θέλεις να κατανοήσεις ποιος είναι ο πτωχός στο πνεύμα; Εκείνος που ανταλάσσει το πλούτο της ψυχής με την υλική ευμάρεια.
Πτωχεύει στο πνεύμα όποιος πετάει από πάνω του, σαν άλλο βάρος, τον υλικό πλούτο για να ανέβει προς τα άνω μετέωρος και μέσα από τον αέρα, καθώς λέγει ο Απόστολος (Α΄ Θεσ. 4,16) «πορεύεται μαζί με το Θεό πάνω στις νεφέλες».
Το χρυσάφι είναι πράγμα βαρύ.
Βαριά είναι κι όλα τα επιδιωκόμενα υλικά πλούτη. Ανάλαφρο και προς τα άνω φερόμενο πράγμα είναι η αρετή. Μεταξύ τους, όμως, αυτά, το βαρύ και το ελαφρό, είναι αντίθετα.
Συνεπώς είναι αδύνατο να γίνει κανείς ανάλαφρος, όταν έχει καρφώσει τον εαυτό του πάνω στο βάρος της ύλης.
Εάν πρέπει, λοιπόν, να ανεβούμε στα ψηλά, θα πτωχεύσουμε ως προς εκείνα που μας τραβούν προς τα κάτω, για να φθάσουμε στα ψηλά. Ποιος είναι ο τρόπος, μας το λέγει ο ψαλμωδός: «Σκορπίζει, δίνει στους πεινασμένους, η αρετή του μένει αιώνια» ( Ψαλμ. 101, 9).
Όποιος κοινωνεί στην πτωχεία του πτωχού, κατατάσσει τον εαυτό του με τον Χριστό που επτώχευσε για μας. Αφού ο Κύριος επτώχευσε, ούτε κι εσύ να φοβηθείς στην πτωχεία.
Εκείνος όμως που για μας επτώχευσε, βασιλεύει σ’ όλη τη δημιουργία.
Αν, λοιπόν, πτωχεύσεις μαζί με τον πτωχεύσαντα Κύριο και θα βασιλεύσεις μαζί με τον Βασιλεύοντα.
Αλήθεια, είναι μακάριοι οι πτωχοί στο πνεύμα, επειδή σ’ αυτούς ανήκει η βασιλεία των ουρανών.
Είθε κι εμείς να βρεθούμε άξιοι αυτής της βασιλείας εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον Οποίο ανήκει η δόξα κι η εξουσία στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Από το βιβλίο Γρηγορίου Νύσσης, «Λόγοι εις τους μακαρισμούς», μετάφραση Αρχιμανδρίτης Παγκράτιος Μπρούσαλης, έκδοση Αποστολική Διακονία, Αθήνα.
