(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Πάμε, τώρα, 25 του μηνός Ιανουαρίου, σας λέγω πολύ λίγα στοιχεία, όσο έχει το Μηναίο. Μ’ αρχει πο ‘χει λιτότητα, απλότητα και αμεσότητα. Και αφελότητα.
Αφαιρετική κατάσταση, δηλαδή, και διαδικασία.
Γιορτάζει ένας πολύ μεγάλος άγιος της Εκκλησίας. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος ή Νανζιανζηνός. Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Από τις υψηλότατες κορυφές της ορθοδοξίας μας.
Κατήγετο από τη δεύτερη επαρχία της Καππαδοκίας. Ο πατέρας του κι η μητέρα του ήσαν αρχικά ειδωλολάτραι. Αλλ’ όταν γέννησαν και βάπτισαν τον Γρηγόριο, έγιναν κι αυτοί χριστιανοί.
Και μάλιστα ο πατέρας του, Γρηγόριος και αυτός, έγινε και επίσκοπος Νανζιανζού.
Ο Γρηγόριος εμεγάλωνε με λογισμό και μ’ όνειρο, σπούδασε κι έμαθε όλα τα Γράμματα αυτού του κόσμου. Όλη τη θύραθεν, λεγόμενη, σοφία.
Έμαθε, όμως, και όλα τα χριστιανικά. Σπούδασε και στην Αθήνα έξι χρόνια. Κι έμαθε τόσα πολλά, που υπερέβη και τους διδασκάλους του, κι ήθελαν όλοι, φοιτηταί και διδάσκαλοι, να τον κρατήσουν.
Να τον κάνουν διδάσκαλο της Φιλοσοφικής Σχολής των Αθηνών.
Αλλά το Συναξάριο δεν μας επιτρέπει να πούμε περισσότερα, παρά μονάχα πως αν θέλαμε να μαζέψουμε τις αρετές όλων των αγίων, τη σοφία όλων των ανθρώπων, τη Θεολογία όλων των Θεολόγων, αν θέλαμε να τα μαζέψουμε και να τα κάνομε μία εικόνα και να τα συγκεντρώσομε σε μία υπόσταση, σε μία οντότητα, θα μπορούσαμε κάλλιστα και χωρίς να κάνομε λάθος, όλα αυτά να τα αποδώσομε στον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο.
Είχε πεί ο ίδιος για τον άγιο Αθανάσιο πως «Αθανάσιον επαινών, αρετήν επαινέσομαι. » Πάει και γι’ αυτόν, όμως. «Γρηγόριον επαινών, αρετήν επαινέσομαι.». Αρετήν! Ταυτίζετο, δηλαδή, με την αρετήν.
Και έγραψε υπέροχα συγγράμματα ουράνια. Και διατύπωσε τα δόγματα της Εκκλησίας και περισσότερο το δόγμα περί Θεού και περί Θεού Λόγου. Γι’ αυτό και απεκλήθη Θεολόγος ο δεύτερος της Εκκλησίας μας. Πρώτος ο άγιος Ιωάννης και ο τρίτος ο άγιος Συμεών, ο νέος Θεολόγος.
Πέρασε πολλά στη ζωή του, κι είναι ο αισθηματίας ποιητής της Εκκλησίας μας, ο πληγωμένος αετός, αλλά και από τα πολύ μεγάλα ύψη της αρετής και της σοφίας.
Τον ευχαριστούμε και τον ευγνωμονούμε.
Και μάλιστα, ο αυτοκράτωρ Κωνσταντίνος Ζ΄, ο Πορφυρογέννητος, τον 10ο αιώνα, μετέφερε τα λείψανά του απ’ την Καππαδοκία, από την Νανζιανζό και Αριανζό, για την ακρίβεια, και τα έθαψε στον ναό των αγίων ‘Αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη.
Σήμερα, το ιερό του λείψανο βρίσκεται στη Νέα Καρβάλη της Καβάλας. ῞Αμα περνάμε από εκεί, ας περνάμε να τον ασπαζόμεθα και να παίρνομε και κανένα γλυκό.
Πάμε παρακάτω, τώρα, να ‘χομε την ευχή του αγίου Γρηγορίου και χρόνια πολλά σ’ όσους έχουν τ’ όνομά του, και στον επίτροπό μας. Όταν λέω σε όσους, εννοώ και σε όσες. Η Εκκλησία βλέπει τον άνθρωπο.
Απόσπασμα από το βιβλίο του μακαριστού Αρχιμ. Αναννία Κουστένη, «Χειμερινό συναξάρι», των εκδόσεων Ακτή, Λευκωσία 2008.
