(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Αθανασίου Αλεξανδρείας του Μεγάλου
Λόγος β’
Περί ενανθρωπήσεως
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/02/megas-athanasios-tropi-pronias-tou-theou-gia-na-gnorizi-o-anthropos-ton-theon/
15. Όπως λοιπόν ο καλός διδάσκαλος που φροντίζει διά τους μαθητάς του, εκείνους που δεν δύνανται να καταλάβουν τα πολύ μεγάλα, τους εκπαιδεύει με συγκατάβασιν έστω και διά των απλουστέρων, τοιουτοτρόπως και ο Λόγος του Θεού, όπως και ο Παύλος λέγει, «επειδή εν τη σοφία του Θεού ουκ έγνω ο κόσμος διά της σοφίας τον Θεόν, ευδόκησεν ο Θεός διά της μωρίας του κηρύγματος σώσαι τους πιστεύοντας» (Α΄ Κο 1, 21).
Επειδή οι άνθρωποι, αφού απεμακρύνθησαν από την ορθήν αντίληψιν περί Θεού και είχον εστραμμένα προς τα κάτω τα μάτια, σαν να είχον βυθισθή εις βυθόν, ανεζήτουν τον Θεόν εις την δημιουργίαν και τα αισθητά, κατεσκεύασαν ως θεούς των ανθρώπους θνητούς και δαίμονας· διά τούτο ο φιλάνθρωπος και κοινός Σωτήρ όλων, ο Λόγος του Θεού, λαμβάνει διά τον εαυτόν του σώμα, και με τους ανθρώπους ως άνθρωπος συναναστρέφεται και βοηθεί τας αισθήσεις όλων.
Έτσι και εκείνοι που σκέπτονται ότι ο Θεός είνε σωματικός, διά των έργων τα οποία ο Κύριος κάνει με το σώμα, δι’ αυτών να εννοήσουν την αλήθειαν και δι’ αυτού να σκεφθούν τον Πατέρα.
Επειδή δε ήσαν άνθρωποι και έβλεπον τα πάντα ως άνθρωποι, όσα και αν υπέπιπτον εις τας αισθήσεις των, έβλεπον να βοηθούνται διά των αισθήσεων, ώστε με όλα να διδάσκωνται την αλήθειαν.
Είτε ελάτρευον με φόβον την κτίσιν, όμως την έβλεπον να ομολογή Κύριον τον Χριστόν.
Είτε ήτο η διάνοιά των προκατειλημμένη από ανθρώπους, ώστε να τους θεωρή θεούς, από τα έργα όμως του Σωτήρος, που ήσαν μοναδικά συγκρινόμενα προς πάντα, απεδεικνύετο μεταξύ των ανθρώπων ο Σωτήρ μόνον Υιός Θεού, διότι οι άνθρωποι δεν έκαναν τόσον σπουδαία έργα, σαν αυτά τα οποία έκανεν ο Λόγος του Θεού.
Αν και ήσαν προκατειλημμένοι και με τους δαίμονας, βλέποντες όμως να διώκωνται αυτοί υπό του Κυρίου, αντελαμβάνοντο ότι μόνον αυτός είνε ο Λόγος του Θεού και ότι οι δαίμονες δεν είνε θεοί*.
Αν και είχε κυριευθή ο νους των από νεκρούς, ώστε να λατρεύουν τους ήρωας και τους θεούς που αναφέρουν οι ποιηταί, βλέποντες την ανάστασιν του Σωτήρος, ωμολόγουν ότι εκείνοι είνε ψευδείς και μόνον ο Κύριος είνε αληθινός, ο Λόγος του Πατρός ο οποίος κυριαρχεί και επί του θανάτου.
Διά τούτο και εγεννήθη και ως άνθρωπος έζησε και απέθανε και ανέστη. Με τα ιδικά του έργα εξησθένισε και επεσκίασε τα απ’ αιώνος έργα όλων των ανθρώπων που έζησαν, ώστε όπου έχουν περιπέσει οι άνθρωποι να τους σηκώση από εκεί, και να διδάξη τον αληθινόν Πατέρα αυτού, όπως και ο ίδιος λέγει· «Ήλθον σώσαι και ευρείν το απολωλός» (Λκ. 19, 10).
* Και η Γραφή αποκαλύπτει και οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς εγνώριζον, ότι οι θεοί των ειδωλολατρών δεν ήσαν τελείως ανύπαρκτα όντα αλλά δαιμόνια τα οποία υπεδύοντο τον ρόλον της θεότητος και θαυματουργούν, και θεραπεύουν, και μαντεύουν.
Απόσπασμα από το βιβλίο Αθανασίου Αλεξανδρείας του Μεγάλου «Άπαντα τα έργα, τόμος 1, Απολογητικά», εισαγωγή Παναγιώτης Χρήστου κείμενο, μετάφραση, σχόλια Στέργιος Σάκκος.
