Νηστεία των λογισμών (Καθαρά Τετάρτη)

«Νηστείᾳ τῶν λογισμῶν τά πάθη δεῦτε δουλώσωμεν, πνευματικαῖς ἑαυτούς πτέρυξι περιστείλαντες· ἵνα τήν τοῦ ἐχθροῦ κινουμένην ζάλην, κοῦφοι περάσαντες, ἄξιοι γενώμεθα, τῆς τοῦ Σταυροῦ προσκυνήσεως, τοῦ ὑπέρ τοῦ κόσμου σφαγέντος ἑκουσίως, Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, καί πνευματικῶς ἑορτάσωμεν, τήν ἐκ νεκρῶν τοῦ Σωτῆρος Ἀνάστασιν· ἐπ’ ὄρους ἀρθέντες, Μαθηταῖς συνδοξάσωμεν, τόν ἐξουσίαν λαβόντα πᾶσαν, Υἱόν ἐκ Πατρός, ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, τόν φιλάνθρωπον» (Ἀπόστιχα Αἴνων, Ἰδιόμελον, ἦχος πλ. δ΄).

(Νηστεύοντας από τους λογισμούς, εμπρός ας υποδουλώσουμε τα πάθη, συγκρατώντας τους εαυτούς μας με πνευματικά φτερά· με σκοπό, αφού περάσουμε εύκολα κι ανάλαφρα τη ζάλη που προκαλεί εναντίον μας ο εχθρός διάβολος, να γίνουμε άξιοι να προσκυνήσουμε τον Σταυρό του Υιού του Θεού, ο Οποίος σφαγιάστηκε με τη θέλησή Του χάριν του κόσμου, κι έτσι να εορτάσουμε πνευματικά την εκ νεκρών Ανάσταση του Σωτήρα Χριστού. Οπότε, πάνω στο όρος των Ελαιών κι εμείς, (εκεί απ’ όπου αναλήφθηκε ο Κύριος), να δοξάσουμε μαζί με τους Μαθητές Τον φιλάνθρωπο Υιό του Θεού, που έλαβε κάθε εξουσία από τον Πατέρα με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος).

Ο άγιος υμνογράφος είναι σαφέστατος: ο σκοπός της περιόδου αυτής είναι να φθάσουμε να προσκυνήσουμε τον Σταυρό του Κυρίου που αποκαλύπτει την άπειρη αγάπη Του για τον κόσμο, συνεπώς να εορτάσουμε πνευματικά και την Ανάστασή Του, αφού Σταυρός και Ανάσταση συνθεωρούνται πάντοτε στην πίστη μας. Με τον τρόπο αυτόν, μας λέει, αληθινές προσκυνητές του Πάθους και της Αναστάσεως του Κυρίου, θα βρεθούμε κι εμείς να Τον δοξολογούμε μαζί με τους αποστόλους και κατά την ανάληψή Του, εννοώντας προφανώς και τη λήψη του αγίου Πνεύματος από την ημέρα της Πεντηκοστής και εφεξής. Και πάλι όμως, όπως συμβαίνει και σε όλους τους ύμνους της Εκκλησίας, μας υπενθυμίζει ο υμνογράφος ότι για την προοπτική αυτή υπάρχουν προϋποθέσεις: η καλλιέργεια της πνευματικής ζωής, η οποία δίνει τα φτερά προκειμένου ο πιστός να ελέγχει τον εαυτό του και να υποτάσσει τα πάθη του, συνεπώς και να υπερβαίνει κάθε επιρροή του Πονηρού διαβόλου. Κύριο στοιχείο του πνευματικού αγώνα, ίσως και το καθοριστικότερο, είναι ο έλεγχος των λογισμών. Η ποιότητα των λογισμών μας φανερώνει την παρουσία ή όχι του Πνεύματος του Θεού στην ύπαρξή μας, γι’ αυτό και όλοι οι Πατέρες μας συμφωνούν πως εκεί κατεξοχήν στοχεύει η όποια νηστεία και η όποια άσκηση επιτελούμε. Έλεγχος δε των λογισμών σημαίνει ότι αποκλείουμε κάθε πονηρή σκέψη ή εικόνα στον νού μας, διά της αποφασιστικής και ορμητικής εν αγάπη στροφής στους καλούς και αγαθούς λογισμούς, που σημαίνει αγκίστρωμα σε ο,τι ο Κύριος μας άφησε ως εντολή.