(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Άγιος Αναστάσιος ο Σιναΐτης
Ερωταποκρίσεις
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/05/agios-anastasios-o-sinaitis-poio-einai-to-gnorisma-tou-teleiou-christianou/
Απαντήσεων συνέχεια στην ερώτηση: Ποιο είναι το γνώρισμα του τέλειου Χριστιανού;
Του Γρηγορίου Νύσσης (Λόγος 2. Εις το Πάτερ ημών).
Ο αγαθός πατέρας δεν μπορεί να έχει βούληση κακή, ούτε ο άγιος βούληση ίδια με εκείνον που είναι βέβηλος, ούτε ο σταθερός ίδια με εκείνον που εκτρέπεται, ούτε η αληθινή ζωή είναι ίδια με εκείνου που έχει νεκρωθεί από τις αμαρτίες, ούτε ο καθαρός και άμεμπτος ίδια με εκείνον που ασχημονεί με τα πάθη της ατιμίας, ούτε ο ευεργέτης με τον πλεονέκτη, ούτε γενικά αυτός που είναι αγαθός, μπορεί να είναι ίδιος με εκείνους που βρίσκονται μέσα σε κάποιο κακό.
Γιατί, εάν κάποιος που βλέπει τον εαυτό του να έχει ανάγκη από κάθαρση, και γνωρίζει ότι η πονηρή συνείδηση του είναι γεμάτη από κηλίδες και κακές πράξεις, πριν να καθαριστεί από τα τόσο πολλά κακά αυτού του είδους, εντάσσει τον εαυτό του μεταξύ των συγγενών του Θεού, και λέει Πατέρα τον δίκαιο, αυτός που είναι άδικος, τον καθαρό, αυτός που είναι ακάθαρτος, τα λόγια του θα είναι οπωσδήποτε βρισιά και κοροϊδία, αφού ονομάζει τον Θεό πατέρα της δικής του κακίας. Γιατί η λέξη, «πατέρας», σημαίνει την αιτία εκείνου που προήλθε από αυτόν.
Επομένως αυτός που έχει συνείδηση πονηρή, εάν λέει ότι ο Θεός είναι Πατέρας του, δεν κάνει τίποτε άλλο, παρά κατηγορεί αυτόν ως αρχηγό και αίτιο των δικών του κακών. Ο Απόστολος όμως λέει, ότι «Δεν έχει καμιά σχέση το φως με το σκοτάδι» (Β΄ Κορ. 6, 14). Αντίθετα το φως συγγενεύει με το φως, και το δίκαιο με τον δίκαιο, και το άφθαρτο με το άφθαρτο, ενώ τα αντίθετα προς αυτά οπωσδήποτε συγγενεύουν με εκείνα που ανήκουν στο ίδιο γένος. «Ούτε βέβαια δένδρο καλό μπορεί να κάνει καρπούς κακούς» (Ματθ. 7, 18).
Εάν λοιπόν κάποιος είναι αναίσθητος, όπως λέει η Γραφή (Ψαλμ. 4, 3), και επιζητεί το ψέμα, χρησιμοποιώντας με θράσος τα λόγια της προσευχής, ας γνωρίζει, ότι δεν ονομάζει πατέρα του τον ουράνιο Πατέρα, αλλά τον καταχθόνιο, επειδή και ο ίδιος είναι πάντοτε ψεύτης, και γίνεται πατέρας του ψεύδους (Ιω. 8, 44), που λέγεται από τον καθένα, και όπου διαπράττεται αμαρτία, εκεί γίνεται πατέρας και της αμαρτίας. Γι’ αυτό και όσοι τυχαίνει να είναι εμπαθείς, ονομάζονται παιδιά της οργής (Εφ. 2, 3), και αυτός που απομακρύνεται από τη ζωή, ονομάζεται υιός της απώλειας (Ιω. 17, 12).
Θέλεις να γνωρίσεις τα ιδιώματα του κακού χαρακτήρα;
Αυτά είναι ο φθόνος, το μίσος, η συκοφαντία, η υπερηφάνεια, η πλεονεξία, η γεμάτη από πάθη επιθυμία, η αρρώστια της δοξομανίας. Αυτά είναι εκείνα με τα οποία χαρακτηρίζεται η μορφή του αντιθέτου.
Εκείνος λοιπόν που η ψυχή του κυλιέται σ’ αυτές τις κηλίδες, εάν επικαλεσθεί στην προσευχή του Πατέρα, ποιος θα τον ακούσει; Ασφαλώς εκείνος που είναι συγγενής προς αυτόν που έκανε την επίκληση. Και αυτός δεν είναι ο ουράνιος, αλλά ο καταχθόνιος. Γιατί εκείνος του οποίου φέρει τα σημάδια της συγγένειας, εκείνος θα ανταποκριθεί στον συγγενή του. Επομένως η προσευχή του κακού ανθρώπου, όσο βρίσκεται στην κακία, αποτελεί επίκληση του διαβόλου. Ενώ εκείνος που απομακρύνεται από την κακία και ζει με αγαθότητα, επικαλείται τον αγαθό Πατέρα.
Του ιδίου, από την επιστολή του προς τον ασκητή Ολύμπιο.
Εάν λοιπόν κάποιος φέρει βέβαια το όνομα του Χριστού, αλλά στη ζωή του δε δείχνει όσα συνεπάγεται το όνομα αυτό, αυτός διαψεύδει το όνομα. Γιατί, ούτε ο Κύριος είναι δυνατόν να μη είναι δικαιοσύνη και καθαρότητα και αλήθεια και αποξένωση από κάθε κακό, ούτε μπορεί κανείς να είναι αληθινός Χριστιανός, εάν δεν δείχνει στον εαυτό του την ύπαρξη και εκείνων των ονομάτων.
Συνεχίζεται
Από το βιβλίο Αναστασίου του Σιναΐτη, «Άπαντα τα έργα, Ερωταποκρίσεις Α’ – ΞΔ’», της σειράς τόμων «Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας – Φιλοκαλία των νηπτικών και ασκητικών» των εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς».
