Τμήμα Μουσικών Σπουδών ΑΠΘ: Ημέρες Ελληνικής Μουσικής Δημιουργίας – Μουσικές διαδρομές

Κυριακή 25 Μαΐου 2025, ώρα 18:00
Αίθουσα Τελετών Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Μουσικές διαδρομές
1ο μέρος: Από τον Άγιο Απόστολο Παύλο στον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Δημήτριο
2ο μέρος: Από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα
3 μέρος: Η μουσική βαλίτσα: Από τον Δημήτριο Καντεμίρη στον Αντόν Πάνν

Με τη συμμετοχή φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Μουσικών Σπουδών (Τ.Μ.Σ.) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, των σχημάτων «Χρυσορρήμων», «Ψαλτήρα», «Αγία Ανυσία» της EEME, «Anton Pann» και της τάξης κανονακιού Αναστασίας Ζαχαριάδου

Για το 1ο μέρος συμπράττουν τα μουσικά σχήματα: Ομάδα Παλαιογραφίας Βυζαντινής Μουσικής «Χρυσορρήμων» του Τ.Μ.Σ. Α.Π.Θ., φοιτητές και φοιτήτριες του μαθήματος «Εισαγωγή στη Βυζαντινή Μουσικολογία», Γυναικεία Βυζαντινή Χορωδία «Αγία Ανυσία» της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση, καθώς και προσκεκλημένοι ιεροψάλτες διάφορων ιερών ναών της Θεσσαλονίκης και η Αθηνά Κατσανεβάκη, μέλος Ε.Ε.Π. του Τ.Μ.Σ. Α.Π.Θ.

Για το 2ο μέρος συμπράττουν τα μουσικά σχήματα: Σύνολο Κλασικής Ανατολικής Μουσικής «Ψαλτήρα» του Τ.Μ.Σ. Α.Π.Θ., με προσκεκλημένους μουσικούς και η τάξη κανονακιού της Αναστασίας Ζαχαριάδου, Θεσσαλονίκη.

Για το 3ο μέρος συμπράττουν τα μουσικά σχήματα: Σύνολο Δωματίου για Παλαιά Μουσική «Anton Pann» και το Φωνητικό Σύνολο Βυζαντινής Μουσικής «Anton Pann», Βουκουρέστι. Καλλιτεχνικός διευθυντής Constantin Răileanu.

Το πρότζεκτ «Η Μουσική Βαλίτσα» συγχρηματοδοτείται από το Administraţia Fondului Cultural Na ţional της Ρουμανίας.

Το πρόγραμμα

Κράτημα «Ο Μαργαρίτης» του Αγίου Ιωάννου Κουκουζέλη, σε ήχο πλ. δ΄ (απόσπασμα)

1. Από τον Άγιο Απόστολο Παύλο στον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Δημήτριο

Ο Σεραφικός Ύμνος σε διάφορες παραδόσεις: εβραϊκή, λατινική, βυζαντινή
– Πάσχα ιερόν, ήχος πλ. α΄, κείμενο παλαιοχριστιανικό, μέλος Πέτρου Βυζαντίου
– Δοξολογία, ήχος πλ. α΄, κείμενο πρωτοχριστιανικό, μέλος Μελχισεδέκ Επισκόπου Ραιδεστού
– Ο Ύμνος της Αγάπης, κείμενο από την Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή Αγ. Αποστόλου Παύλου (κεφ. 13), μελοποίηση σε ήχο γ΄. Π. Χρήστου Μουσελίμη
– Ο Χριστολογικός Ύμνος, κείμενο από την προς Φιλιπισσίους Επιστολή Αγ. Αποστόλου Παύλου (κεφ. 2:6-11), σε εμμελή απαγγελία
– Τον Θεόν σεβομένη, απολυτίκιο της Αγίας Λυδίας Φιλιπισσίας, ήχος α΄
– Χριστόν αγαπήσαντες, απολυτίκιο των Αγίων Ισαποστόλων Ακύλα και Πρισκίλλης, ήχος δ΄
– Του Παύλου συνέκδημος, απολυτίκιο της Αγίας Ισαποστόλου και Πρωτομάρτυρος Θέκλας, ήχος δ΄
– Οι των Αποστόλων, απολυτίκιο Αγίων Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, ήχος δ΄
– Θείων τρόπων σου τη επιλάμψει, απολυτίκιο Αγίων Καικιλίας, Βαλεριανού και Τιβουρτίου, ήχος γ΄
– Σε, Πάτερ κόσμων, Ύμνος στην Αγία Τριάδα, από τον Πάπυρο της Οξυρρύγχου 1786, β΄ μισό 3ου αι., σε υπολυδική αρμονία και αναπαιστικά δίμετρα
– Τον πλανώμενον άρνα, ποίημα παλαιοχριστιανικό, με τη μέση στροφή σε μελοποίηση του Συμεών Κανάκη, σε ήχο πλ. α΄
– Φως ιλαρόν, πρωτοχριστιανικός ύμνος, σε αρχαίο μέλος, ήχος β΄
– Πτωχός και πένης, ποίημα Αγίου Αυξεντίου, (5ος αι.), σε μελοποίηση του Συμεών Κανάκη, ήχος β΄
– Υπό την σην ευσπλαγχνίαν, παλαιοχριστιανικό θεομητορικό τροπάριο, ήχος πλ. α΄, στα ελληνικά και στα λατινικά
– Ανυσίαν την ένδοξον ευφημήσωμεν, απολυτίκιο της Αγίας Οσιοπαρθενομάρτυρος Ανυσίας, ήχος πλ. α΄
– Των μαρτύρων ταις χρείαις, απολυτίκιο της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας, ήχος πλ. α΄
– Ως αυτάδελφαι κόραι, απολυτίκιο των Αγίων Τριών αυτάδελφων Μαρτύρων Αγάπης, Ειρήνης και Χιονίας, ήχος πλ. α΄
– Γνώμνη αήττητον, απολυτίκιο της Αγίας Ματρώνας της εν Θεσσαλονίκη, ήχος γ΄
– Μέγαν εύρατο, απολυτίκιο Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, ήχος γ΄

2. Από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα

Λόγια μουσική της Πόλης
– Μπουσελίκ Πεσρέφι, του Δημήτριε Καντεμίρ (1673-1723), σε ουσούλ ντεβρί ρεβάν
– Μακαμλάρ Κιάρι, ενότητες για τα μακάμια ραστ, χουμαγιούν, χιτζάζ, νιγρίζ και μουσταάρ. Στίχοι του Πεϊζαδέ Γιάγκου Καρατζά και μέλος Γιάγκου Θεολόγου, καταγραμμένο από τον Κωνσταντίνο Πρωτοψάλτη και εξηγημένο στη Νέα Μέθοδο από τον Στέφανο Α΄ Δομέστικο της Μεγάλης τ ου Χριστού Εκκλησίας (19ος αι.)
– Εις ένα κάλλος θαυμαστό, φαναριώτικο τραγούδι του Πέτρου Πελοποννησίου, μακάμ χουσεϊνί, ουσούλ σοφιάν (επιλογή στροφών)
– Νιχαβέντ Πεσρέφι, του Αθανασίου Τσίτσαρη (2025), σε ουσούλ αγίρ ντουγιέκ και γιουρούκ σεμάϊ
Παραδοσιακά τραγούδια
– Ένα τρεχαντηράκι, παραδοσιακό μικρασιάτικο τραγούδι
– Τα ξύλα, συρτός από τη Μυτιλήνη
– Τι σε μέλλει εσένανε, παραδοσιακό τραγούδι από τη Σμύρνη
– Από ξένο τόπο, τραγούδι το οποίο τεκμηριώνεται σε διάφορους λαούς των Βαλκανίων

3. «Η Μουσική Βαλίτσα». Από τον Dimitrie Cantemir στον Anton Pann

Εκκλησιαστικοί ύμνοι βυζαντινής παράδοσης στη ρουμανική γλώσσα, μελοποιήσεις του Αντόν Πάνν (Α.Π.)
– Κύριε εκέκραξα και Κατευθυνθήτω, ήχος α΄, από το Αναστασιματάριο του Α.Π.
– Άξιον εστίν, ήχος πλ. β΄, από το Βιβλίο Χερουβικών και Κοινωνικών του Α.Π.
– Τρισάγιον, ήχος β΄, από το Βιβλίο της Θείας Λειτουργίας του Α.Π.
– Κράτημα, ήχος α΄, από το Βιβλίο Αγρυπνιών του Α.Π.
Παλαιά ρουμανική μουσική, λόγια και δημοτική και άλλα άσματα
– Η καρδιά μ’ είναι γεμάτη και δεν αντέχω άλλο, άσματα από τη Συλλογή «Το νοσοκομείο του έρωτα», του Αντόν Πάνν
– Μουχαγιέρ Πεσρέφι, σε ουσούλ μουχαμμές, αρ. 285, από το «Βιβλίο Μουσικής Επιστήμης» του Δημήτριε Καντεμίρ,
– Σεχνάζ Πεσρέφι, σε ουσούλ φερί μουχαμμές, χινδί, αρ. 329, από το «Βιβλίο Μουσικής Επιστήμης» του Δημήτριε Καντεμίρ
– Κυρούλα Σαφτούλα, τραγούδι από τον μαχαλά, από τη Συλλογή «Το νοσοκομείο του έρωτα», του Αντόν Πάνν
– Έχε γεια, Παναγιά, μικρασιάτικο τραγούδι
– De-ați ști suflețelul meu (Εάν θα ήξερες ψυχή μου)/Από ξένο τόπο, από τη συλλογή «Το νοσοκομείο του έρωτα», του Αντόν Πάνν / ελληνικό παραδοσιακό
– Χορός από το καβάλ – ρουμανικό δημοτικό και Νιγκρίζ Λόγκα του Ταμπουρί Cemil Bey Καροτσέρι/-
– Χορός του Μύλου, ρουμανικό δημοτικό
– Και σε μας στην Ιλίγκα – Χορός του κρασιού, από τη συλλογή «Το νοσοκομείο του έρωτα», του Αντόν Πάνν

Συμμετέχουν οι μουσικοί
Ομάδα Παλαιογραφίας Βυζαντινής Μουσικής «Χρυσορρήμων» του Τ.Μ.Σ. Α.Π.Θ.: π. Προκόπης Διδίλης, Αλεξία Κοψαλή, Δέσποινα Λουκίδου, Δήμος Παπατζαλάκης, Δημοσθένης Σπανουδάκης, Θώμη Τσαφούτη, Μαρία Αλεξάνδρου (υπ.).

Φοιτητές και φοιτήτριες του μαθήματος «Εισαγωγή στη Βυζαντινή Μουσικολογία» και άλλοι φοιτητές του Τ.Μ.Σ.: Πασχάλης Βρέττας, Ελένη Γκιουγκή, Χρυσούλα Γούτα, Δέσποινα Διαρμισάκη, Κωνσταντίνος Κατσίκης, Χρήστος Κάτσιος, Γεώργιος Κυριακίδης, Παναγιώτα-Εφραιμία Κυριαζή, Νικόλαος Λιλιόπουλος, Στέλιος Μελενεκλής, Γεώργιος Μάριος Μπάναλης, Ιωάννα Παναγιωτοπούλου, Δημήτριος Παρταλέπουλος, Δήμητρα Πιλαφτσή, Νίκος Πραφτσιώτης, Φωτεινή Γεωργία Ρέβη, Ευαγγελία Σημαιάκη, Κωνσταντίνος Σιόζιος, Λάμπρος Φούκας. Υπ. μαθήματος: Μαρία Αλεξάνδρου, Δημοσθένης Σπανουδάκης.

Προσκεκλημένοι ιεροψάλτες και σπουδαστές: Δήμος Παπατζαλάκης (διεύθ.), Απόστολος Δέλιος, Σταύρος Μίσχος, Νικόλαος Μπατακόιας, Αθανάσιος Ρίζος, Αλέξανδρος Σιδηρόπουλος, Αθανάσιος Τσίτσαρης, Παύλος Χατζηπαπάς.

Γυναικεία Βυζαντινή Χορωδία «Αγία Ανυσία» της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση: Ελένη Βούλγαρη, Ναυσικά Κουλούρη, Αλεξία Κοψαλή, Ευθυμία Καπαγερίδου, Βασιλική Μπροζ, Ελένη Συμεωνίδου, Ευαγγελία Σπυράκου, Χρύσα Τριγώνη, Ιωάννα Τηλικίδου, Θώμη Τσαφούτη, Μαρία Αλεξάνδρου (διεύθ.).

Σύνολο Κλασικής Ανατολικής Μουσικής «Ψαλτήρα» του Τ.Μ.Σ. Α.Π.Θ., με προσκεκλημένους μουσικούς: Γεώργιος Γκίκα (φωνή, λαούτο, κρουστά), Αναστασία Ζαχαριάδου (φωνή & κανονάκι), Χρήστος Κάτσιος (φωνή & ταμπουράς), Αναστάσης Κουρτίδης (φωνή, λαούτο, γυαλί ταμπούρ), Αθανάσιος Ρίζος (πολίτικο λαούτο), Αλέξανδρος Σιδηρόπουλος (λάφτα), Δημοσθένης Σπανουδάκης (φωνή & λάφτα), Αθανάσιος Τσίτσαρης (πολίτικο τσέλο), Μαρία Αλεξάνδρου (φωνή, κανονάκι, τσέλο, διεύθ.).

Τάξη της Αναστασίας Ζαχαριάδου (κανονάκι, φλάουτο), Θεσσαλονίκη: Ανδρέας Καμπούρης, Δήμητρα Καρατζίδου, Άγγελος Κοψαχείλης, Σωτηρία Μίμογλου, Χρήστος Πρίσκας, Αυγή Πρίσκα, Βίβιαν Σαουλίδου, Βιβή Φωστηροπούλου, Παναγιώτης Χρυσανθόπουλος.

Φωνητικό Σύνολο Βυζαντινής Μουσικής «Anton Pann», Βουκουρέστι: Constantin Răileanu (διεύθ.), Sebastian Buhnă, Cătălin Filip, Alexandru Dragomir, Alexandru Dobriță, Mihai Ioan Coman, Andrei Costea Marcu, Dan Spatariu.

Σύνολο Δωματίου για Παλαιά Μουσική «Anton Pann» Βουκουρέστι: Constantin Răileanu (φωνή, κανονάκι, διεύθ.), Alexandru Stoica (ούτι), Sabin Penea (βιολί), Ghassan Bouz (κρουστά), Andrei Nițescu (τσέλο), Murat Salim Tokaç (ταμπούρ, νέϊ), Issam Garfi (φλάουτο, μπανσουρί – ινδικό φλάουτο).

Για τα ρουμανικά σχήματα: καλλιτεχνικός διευθυντής: Constantin Răileanu, καλλιτεχνικός μάνατζερ: Oana Lucia Răileanu, ηχολήπτης: Λεωνίδας Παλάσκας.