(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Άγιος Αναστάσιος ο Σιναΐτης
Ερωταποκρίσεις
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/06/prepei-kai-me-ta-erga-mas-na-ton-omologoume-kyrio-ontas-kyrievmenoi-apo-afton/
Του ιδίου [Αγίου Βασιλείου], Από την ερμηνεία στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. (Ομιλία 52).
Ας μάθουμε λοιπόν ποια είναι αυτά που βεβηλώνουν τον άνθρωπο. Ας τα μάθουμε και ας τα αποφύγουμε. Γιατί βλέπουμε ότι στην Εκκλησία επικρατεί μεταξύ των περισσοτέρων αυτή η συνήθεια. Ενώ δηλαδή φροντίζουμε πως θα μπορέσουμε να μπούμε μέσα με καθαρά ρούχα, και με ποιον τρόπο θα μπορέσουμε να νίψουμε τα χέρια και τα πόδια μας, δεν κάνουμε όμως λόγο για το πώς θα παρουσιάσουμε την ψυχή μας στον Θεό καθαρή.
Και λέγοντας τα αυτά δεν σας εμποδίζω να νίβετε τα χέρια, ούτε το στόμα, αλλά επειδή θέλω να τα νίβετε έτσι όπως πρέπει. Δηλαδή όχι μόνο με νερό, αλλά αντί με νερό, με τις αρετές. Γιατί ακαθαρσία των χεριών είναι η αρπαγή, η διάπραξη κακών, η επίθεση εναντίον του πλησίον, η βλασφημία του στόματος, η κακολογία, η αισχρολογία, η βωμολοχία, το γέλιο, η βρισιά.
Εάν λοιπόν γνωρίζεις καλά τον εαυτό σου, ότι δεν κάνει ή λέει τίποτε από αυτά, ούτε είναι λερωμένος με τη βρωμιά αυτή, πλησίασε με θάρρος. Εάν όμως δέχτηκες μύριες φορές αυτές τις κηλίδες, γιατί κοπιάζεις άδικα, περιλούζοντας βέβαια τα χέρια και τη γλώσσα, αλλά περιφέροντας πάνω σ’ αυτά τον ολέθριο και τον βλαβερό ρύπο;
Γιατί πες μου· αν είχες στα χέρια σου κοπριά και λάσπη, θα τολμούσες να προσευχηθείς; Όχι βέβαια. Και όμως από αυτά δεν υπάρχει καμιά βλάβη, ενώ εκεί υπάρχει καταστροφή και απώλεια.
Πώς λοιπόν στα αδιάφορα δείχνεις ευλάβεια, ενώ σ’ αυτά που είναι απαγορευμένα δείχνεις περιφρόνηση; Τι λοιπόν, λέει· δεν πρέπει να προσευχόμαστε; Πρέπει βέβαια, όχι όμως γεμάτοι από βρωμιά και έχοντας τόσο πολλή λάσπη. Πώς και με ποιον τρόπο; Κλάψε, στέναξε, κάνε ελεημοσύνη, εξομολογήσου, ζήτα συγγνώμη από αυτόν που έβρισες, συμφιλιώσου μαζί του. Με αυτά πλύνε τη γλώσσα σου, για να μη εξοργίσεις περισσότερο τον Θεό.
Αν κάποιος δηλαδή, έχοντας γεμάτα κοπριά τα χέρια του, σου έπιανε τα πόδια παρακαλώντας σε, όχι μόνο δε θα τον άκουγες, αλλά και θα τον κλωτσούσες με το πόδι σου. Πώς λοιπόν συ τολμάς να πλησιάζεις έτσι τον Θεό; Γιατί χέρι είναι η γλώσσα αυτών που προσεύχονται, και με αυτήν πιάνουμε τα γόνατα του Θεού.
Να μη επιμένεις λοιπόν στην προσευχή σου, για να μη πει και σε σένα· «Εάν πολλαπλασιάσεις την προσευχή σου, δεν θα σ’ ακούσω. Γιατί στο χέρι της γλώσσας βρίσκεται η ζωή και ο θάνατος» (Παροιμ. 18, 21), και· «από τα λόγια σου θα δικαιωθείς και θα κατακριθείς» (Ματθ. 12, 37).
Και συ βέβαια αν έρθεις σε συνεύρεση με τη γυναίκα σου, δεν τολμάς έτσι να προσευχηθείς, ενώ έχοντας διαπράξει κακολογίες και βρισιές και άλλα κακά, πριν καθαριστείς καλά, υψώνεις τα χέρια σου για προσευχή; Και πώς δεν τρέμεις, πες μου, επικαλούμενος το φοβερό εκείνα και φρικτό όνομα; Δεν άκουσες τον Παύλο που λέει, «Θέλω οι άνδρες να προσεύχονται κάθε τόσο υψώνοντας τα δίκαια χέρια τους χωρίς οργή και πονηρό λογισμό, όπως επίσης και οι γυναίκες»; (Α΄ Τιμ. 2, 9).
Του ιδίου, από την ερμηνεία στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο.
Ότι δεν μας ωφελεί καθόλου η πίστη, όταν η ζωή μας είναι διεστραμμένη, λέει ο Κύριος· «Δεν θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών καθένας που μου λέει, Κύριε, Κύριε, αλλά εκείνος που κάνει το θέλημα του επουράνιου Πατέρα μου. Γιατί πολλοί θα μου πουν την ημέρα εκείνη· Κύριε δεν προφητέψαμε στο όνομα σου; Και θα τους πω· Δεν σας γνωρίζω» (Ματθ. 7, 21-22).
Επομένως ποιο είναι το κέρδος της πίστεως, όταν ο Κύριος μάς αγνοεί; Όταν λοιπόν δεν εκτελούμε το θέλημα του Θεού είμαστε πιασμένοι στην παγίδα του διαβόλου. Και όπως το σπουργίτι, κι αν ακόμα δεν κρατιέται από όλο το σώμα του, αλλά από ένα μόνο πόδι, βρίσκεται στην εξουσία εκείνου που το πVasileiosαγίδευσε, έτσι και εμείς· έστω και αν δεν κατεχόμαστε εξ ολοκλήρου, αλλά μόνο από την πίστη ή τη ζωή μας, βρισκόμαστε κάτω από την εξουσία του διαβόλου γιατί λέει· «Από όποιον κάποιος έχει νικηθεί, σ’ αυτόν και έχει υποδουλωθεί» (Β΄ Πέτρ. 2, 19).
Συνεχίζεται
Από το βιβλίο Αναστασίου του Σιναΐτη, «Άπαντα τα έργα, Ερωταποκρίσεις Α’ – ΞΔ’», της σειράς τόμων «Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας – Φιλοκαλία των νηπτικών και ασκητικών» των εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς».
