(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Νικηφόρου Θεοτόκη, Λόγος εις το Γενέσιον του Τιμίου Προδρόμου
Τον Ιωάννην πρώτα τον εγνώρισεν ο κόσμος Άγιον, και έπειτα τον είδε βρέφος.
Πρώτα τον είδε προφήτην και έπειτα άνθρωπον· επειδή αυτός προτού να έβγη από την κοιλίαν της μητρός του έδειξε την χάριν όπου έλαβεν από τον Θεόν.
Η αγία των αγίων, η Παντάνασσα Παρθένος και Μήτηρ του Θεού (με νεύσιν βέβαια και φωτισμόν του Παντοκράτορος, όπου θέλει να φανερώση την χάριν όπου έδωσε του Βαπτιστού Του), αναχωρεί από την Ναζαρέτ, και έρχεται εις την ορεινήν της Ιουδαίας, εμβαίνει εις τον οίκον του Ζαχαρίου, χαιρετά και ασπάζεται την Ελισάβετ.
Η Ελισάβετ θέλει ευθύς να αποκριθή εις τον χαιρετισμόν της Παρθένου, αλλά δεν προφθάνει· αποκρίνεται ο Πρόδρομος μέσα από την κοιλίαν της, και από μέσα από την μήτραν της· σκιρτά μέσα εις την κοιλίαν της μητρός του και το σκίρτημα είναι ένα προσκύνημα, όπου γεμίζει την καρδίαν της Ελισάβετ χαράς πνευματικής.
Μήτηρ του Κυρίου μου, αρχίζει να λέγη η Ελισάβετ, ευθύς μόλις έφθασεν η φωνή του χαιρετισμού σου εις τα ώτα μου, το βρέφος όπου βαστώ μέσα εις την κοιλίαν μου εσκίρτησε, σε προσεκύνησεν ως Μητέρα Θεού, και επλήρωσε την καρδίαν μου χαράς και αγαλλιάσεως· «Ιδού γαρ ως εγένετο η φωνή του ασπασμού σου εις τα ώτά μου, εσκίρτησε το βρέφος εν αγαλλιάσει εν τη κοιλία μου».
Ω θαύμα, ω μεγαλείον, ω δόξα, ω χάρις όπου εδόθη εις τον Ιωάννην.
Οι Μάρτυρες αφ’ ου ερραντίσθησαν με το αίμα του μαρτυρίου, οι ασκηταί αφ’ ου επλύθησαν μέσα εις τους ιδρώτας της ασκήσεως, οι Απόστολοι αφού ευωδίασαν τον εαυτόν των με την οσμήν του κηρύγματος, όλοι οι Άγιοι αφ’ ου εβάφησαν μέσα εις το μύρον των αγώνων των, τότε έλαβον την χάριν του Αγίου Πνεύματος.
Ο Ιωάννης μέσα εις την κοιλίαν της μητρός του πληρούται θείας χάριτος. Ο κόσμος εγνώρισε τον κάθε ένα πως είναι Άγιος, ύστερα από τα κατορθώματα της αρετής του τον Ιωάννην ηγιασμένον τον εκατάλαβε προτού να γεννηθή εις τον κόσμον.
Αφ’ ου οι Προφήται με την πολλήν τους αρετήν έγιναν σκεύη δεκτικά των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, και έλαβον της προφητείας το χάρισμα, τότε ο κόσμος εκατάλαβε, πώς ήσαν Προφήται· τον Ιωάννην ο κόσμος τον εγνώρισε Προφήτην, εις καιρόν όπου ήτο βρέφος αγέννητον.
Εσκίρτησε μέσα εις την κοιλίαν της μητρός του, επροσκύνησε τον Δεσπότην των απάντων, και μετεδόθη η χάρις όπου αυτός έλαβε και εις την Ελισάβετ.
«Και επλήσθη Πνεύματος Αγίου η Ελισάβετ», και ήρχισε με μεγάλην φωνήν να κηρύττη εκείνα, όπου ο Ιωάννης, διότι είναι αγέννητος, δεν ημπορεί να ειπή.
«Και ανεφώνησε φωνή μεγάλη και είπεν· ευλογημένη συ εν γυναιξί, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου· και πόθεν μοι τούτο ίνα έλθη η μήτηρ του Κυρίου μου προς με;».
Μητέρα Θεού ονομάζει την Παρθένον, ωσάν να ήξευρε ποίον βαστάζει εις την κοιλίαν της, και ωσάν να έβλεπε, πως το βρέφος, όπου έχει εις την μήτραν της, είναι ο σεσαρκωμένος Θεός.
Γίνεται λοιπόν προφήτης η Ελισάβετ, και τούτο δόξα είναι του υιού της του Βαπτιστού.
Είχε προστάξει ο Θεος τον Ζαχαρίαν να ονομάση τον υιόν του Ιωάννην· «Και καλέσεις το όνομα αυτού Ιωάννην»· διά να παρασταίνη και το όνομά του την τελειότητα της προαιρέσεώς του, διατί Ιωάννης θέλει να ειπή πλήρης χάριτος· επειδή όμως κωφός και άλαλος ευγήκεν ο Ζαχαρίας από το θυσιαστήριον, δεν ηδυνήθη να φανερώση κανενός το όνομα.
Ήλθεν η ώρα όπου έμελλε να περιτέμουν το παιδίον, και όλοι απεφάσισαν να το ονομάσουν Ζαχαρίαν· η δε Ελισάβετ παρευθύς, με το χάρισμα της προφητείας, όπου έλαβεν από τον Θεόν, όχι, τους λέγει, μη το ονομάσετε Ζαχαρίαν, το όνομά του ας είναι Ιωάννης.
«Και αποκριθείσα η μήτηρ αυτού είπεν ουχί, αλλά κληθήσεται Ιωάννης».
Θαυμάζουν οι περιεστώτες, διατί κανένας δεν ήτο εις την συγγένειάν του, όπου να ονομάζεται Ιωάννης· φιλονεικούσιν ανάμεσόν τους, κάνουν νεύματα εις τον κωφόν και άλαλον πατέρα του να τους φανερώση, πώς να ονομάσουν το βρέφος.
Εκατάλαβεν ο Ζαχαρίας, πως διά το όνομα είναι η φιλονεικία, με τα σχήματα τους γυρεύει πινακίδιον, γράφει επάνω εις αυτό, «Ιωάννης εστί το όνομα αυτού», και παρευθύς μόλις το έγραψεν, ω του παραδόξου θαύματος! ευθύς λύονται τα δεσμά της γλώσσης του, ανοίγει το στόμα του, κινεί τα χείλη του, και ευλογεί τον Θεόν. «Ανεώχθη δε το στόμα αυτού παραχρήμα και η γλώσσα αυτού, και ελάλει ευλογών τον Θεόν»!
Συνεχίζεται
Στις 24 Ιουνίου γιορτάζεται το Γενέθλιο του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού.
Από τον «Μέγα Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας», μήνας Ιούνιος, τόμος στ’.
