(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Άγιος Ιουστίνος ο φιλόσοφος και μάρτυς
Απολογία Α’
Οι μαρτυρίες περί της Θεότητας του Χριστού
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/07/agios-ioustinos-o-filosofos-kai-martys-synecheia-ton-profiteion-gia-ton-christo/
Όταν δε ακούτε τους λόγους των προφητών να εκφέρονται σε πρώτο πρόσωπο, μη νομίσετε ότι λέγονται από αυτούς εμπνευσμένοι, αλλ’ από τον θείο Λόγο ο οποίος τους κινούσε. Διότι άλλοτε μεν λέει τα μέλλοντα να συμβούν ως προαγγελτικός, άλλοτε δε ομιλεί σαν από προσώπου του δεσπότη όλων και Πατρός Θεού, άλλοτε δε σαν από προσώπου του Χριστού, άλλοτε δε σαν από προσώπου λαού αποκρινομένου στον Κύριο ή στον Πατέρα του.
Αυτό είναι δυνατόν να δει κανείς και επί των δικών σας συγγραφέων, όπου ένας μεν συγγράφει όλο το κείμενο, ενώ τα διαλεγόμενα πρόσωπα διαφέρουν. Το οποίο μη εννοήσαντες οι έχοντες τα βιβλία των προφητών Ιουδαίοι, δεν αναγνώρισαν τον Χριστό, ούτε όταν ήλθε, αλλά και εμάς, οι οποίοι λέμε ότι αυτός ήλθε και αποδεικνύουμε ότι σταυρώθηκε απ’ αυτούς, όπως προκηρύχθηκε μισούν.
Για να γίνει δε και τούτο φανερό σε σας, λέχθηκαν δια του προαναφερθέντος προφήτη Ησαΐα σαν από προσώπου του Πατρός οι εξής λόγοι· «ο βους αναγνωρίζει τον ιδιοκτήτη του και ο όνος την φάτνη του κυρίου του, ο δε Ισραήλ δεν με γνωρίζει και ο λαός μου δεν καταλαβαίνει. Αλλοίμονο, έθνος αμαρτωλό, λαός γεμάτος αμαρτίες, σπέρμα πονηρό, υιοί άνομοι· εγκαταλείψατε τον Κύριο» (Ησ. 1, 3 έ).
Και αλλού πάλι, όταν λέει ο ίδιος προφήτης ομοίως από του Πατρός· «ποιον οίκο θα μου οικοδομήσετε; λέει ο Κύριος. Ο ουρανός είναι θρόνος μου και η γη υποπόδιο των ποδών μου» (Ησ. 66, 1).
Και πάλι αλλού· «τις νεομηνίες σας και τα σάββατα μισεί η ψυχή μου, και δεν ανέχομαι την μεγάλη ημέρα της νηστείας και την αργία· ούτε θα σας ακούσω, εάν έλθετε να μου παρουσιασθείτε» (Ησ. 1, 14·, 13, 12).
«Τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα» (Ησ. 1, 15). «Και αν φέρετε σεμίδαλι, θυμίαμα, θα είναι δι’ εμένα βδέλυγμα· δεν θέλω λίπος αρνιών και αίμα ταύρων. Διότι ποιος ζήτησε αυτά από τα χέρια σας;
Αλλά διάλυε κάθε δεσμό αδικίας, διάσπασε τους βρόγχους βιαίων συμβολαίων, σκέπαζε άστεγο και γυμνό, μοίραζε τον άρτο σου στον πεινώντα» (Ησ. 1, 12. 58, 6 έ).
Ποια λοιπόν είναι τα διδασκόμενα υπό του Θεού διά των προφητών, μπορείτε πλέον να εννοήσετε.
Όταν δε το προφητικό Πνεύμα ομιλεί από προσώπου του Χριστού, λέει αυτά· «εγώ άπλωσα τις χέρια μου επάνω σε λαό απειθή και αντιλέγοντα, επάνω σε βαδίζοντες σε δρόμο όχι καλό» (Ησ. 65, 2).
Και πάλι, «προσέφερα τα νώτα μου για μαστίγωση και τις σιαγόνες μου για ραπίσματα, το δε πρόσωπο μου δεν έστρεψα μακράν από την ντροπή των εμπτυσμάτων. Και ο Κύριος έγινε βοηθός μου· γι’ αυτό δεν ντράπηκα, αλλ’ έθεσα το πρόσωπο μου σαν στερεά πέτρα και γνώριζα ότι δεν θα ντραπώ, διότι εγγίζει ο δικαιωτής μου» (Ησ. 50, 6-8).
Και πάλι όταν λέει· «αυτοί έβαλαν κλήρο στον ιματισμό μου και τρύπησαν τους πόδες και τις χέρια μου» (Ψαλμ. 21, 19. 17).
«Εγώ δε εκοιμήθην και ύπνωσα και ανέστην, διότι ο Κύριος με υπoστήριξε» (Ψαλμ. 3, 6).
Και πάλι όταν λέει· «λάλησαν με τα χείλη, κίνησαν την κεφαλήν λέγοντες· ας λυτρώσει τον εαυτό του» (Ψαλμ. 21, 8 έ). Ότι όλα αυτά συνέβησαν στον Χριστό εκ μέρους των Ιουδαίων, μπορείτε να μάθετε. Διότι όταν σταυρώθηκε αυτός έστρεψαν προς τα έξω τα χείλη τους και «κίνησαν τις κεφαλές λέγοντες· ο αναστήσας νεκρούς, ας λυτρώσει τον εαυτό του» (βλ. Ματθ. 27, 39-43· Μάρκ. 15, 29-32. Λουκ. 23, 35-37).
Όταν δε το προφητικό Πνεύμα λαλεί για να προφητεύσει τα μέλλοντα να συμβούν, λέει αυτά· «διότι ο νόμος θα προέλθει από την Σιών και ο Λόγος του Κυρίου από την Ιερουσαλήμ και θα κρίνει στο μέσο των εθνών και θα ελέγξει πολύ λαό· και θα μεταποιήσουν τα μαχαίρια τους σε άροτρα και τα ακόντια τους σε δρέπανα και έθνος δεν θα λάβουν μάχαιρες εναντίον έθνους και δεν θα μαθαίνουν πλέον να πολεμούν» (Ησ. 2, 3 έ).
Και ότι έτσι έγινε, μπορείτε να πεισθείτε. Πράγματι δώδεκα άνδρες εξήλθαν στον κόσμο από την Ιερουσαλήμ, και αυτοί, ήταν απλοϊκοί άνθρωποι, μη δυνάμενοι να ομιλούν, δια της δυνάμεως δε του Θεού κήρυξαν σε κάθε γένος ανθρώπων, όπως απεστάλησαν υπό του Χριστού να διδάξουν τον λόγο του Θεού· και οι άλλοτε αλληλοφόνοι όχι μόνο δεν πολεμούμε τους εχθρούς, αλλά αποθνήσκουμε ευχαρίστως ομολογούντες τον Χριστό, για να μην ψευσθούμε και μην εξαπατήσουμε τους εξεταστές μας.
Διότι ήταν δυνατόν να ακολουθήσουμε το λόγιο· «η γλώσσα ορκίσθηκε, αλλ’ ο νους έμεινε ανώμοτος» (Ευριπίδου, Ιππόλυτος 612). Θα ήταν βέβαια γελοίο πράγμα, οι μεν στρατιώτες οι οποίοι είναι συντεταγμένοι και στρατολογημένοι από σας να εμμένουν στην νομιμοφροσύνη τους προς σας περισσότερο και από την ζωή τους και τους γονείς και την πατρίδα και όλους τους συγγενείς, μολονότι σεις δεν δύνασθε να τους προσφέρετε τίποτε άφθαρτο, εμείς δε, αγαπώντες την αφθαρσία, να μη υπομένουμε τα πάντα για να λάβουμε τα ποθούμενα παρά του δυνάμενου να τα δώσει.
Ακούσατε δε τι προλέχθηκε και περί των κηρυξάντων την διδαχή αυτού και διαμηνυσάντων την επιφάνεια αυτού· διότι ο προαναφερθείς προφήτης και βασιλιάς έτσι είπε δια του προφητικού Πνεύματος· «ημέρα με την ημέρα εκφέρει λόγο και νύχτα με την νύχτα αναγγέλλει γνώση.
Δεν υπάρχουν γλώσσες και διάλεκτος των οποίων δεν ακούγονται οι λέξεις. Σε ολόκληρη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους και στα πέρατα της οικουμένης οι λόγοι τους. Τοποθέτησε την σκηνή του στον ήλιο και αυτός, σαν νυμφίος εξερχόμενος από την παστάδα του, θα χαρεί ως γίγας ο οποίος πρόκειται να τρέξει δρόμο» (Ψαλμ. 18, 3-6).
Ιουστίνου φιλοσόφου και μάρτυρος «Άπαντα τα έργα», των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς».
