(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Γράφει ο Αρχιμ. Εφραίμ Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου*:
Γνώριζε ο Γέροντας από την προσωπική του εμπειρία ότι, «πάσα παράβασις και παρακοή λαμβάνει ένδικον μισθαποδοσίαν».
Κάποτε μας διηγήθηκε πως, όταν σκάλιζε μία ξυλόγλυπτη σφραγίδα, ξέφυγε το μαχαίρι και καρφώθηκε στο στήθος του. Δεν προκλήθηκε κάποιος έντονος τραυματισμός, όμως ο Γέροντας σκεπτόταν για ποιο λόγο η τα πάντα με αγάπη προνοούσα στοργή του Θεού επέτρεψε κάτι τέτοιο, και η συνείδησή του εκλεπτυσμένη από τους διαρκείς αγώνες της μετανοίας, απάντησε, ότι λίγο πιο πριν είχε κατακρίνει με τον λογισμό του την ενέργεια κάποιου αδελφού.
Από αυτή την μικρή λεπτομέρεια αντιλήφθηκε το ασύγκριτο πέλαγος των προβλημάτων που ταλαιπωρούν και θα ταλαιπωρούν όλη την ανθρωπότητα.
Η μη αποδοχή των εντολών του Θεού και μη τήρησή τους, δίνει την ευκαιρία στον αδυσώπητο εχθρό της ανθρωπίνης φύσεως, τον διάβολο, να ζητά από τον Θεό να εφαρμοστεί ο πνευματικός νόμος της δικαιοσύνης. Αυτός μόνο με την μετάνοια μπορεί να αποφευχθεί.
Η μετάνοια, που αρχίζει με την αλλαγή του νου, την ορθή τοποθέτηση του ανθρώπου ενώπιον του Θεού, και συνεχίζει δυναμικά ως τρόπος πλέον ζωής, ισορροπεί το ανθρώπινο είναι ενώπιον του Θεού.
Ειδικότερα για την Ελλάδα είχε αντιληφθεί από πολύ νωρίς την δυσκολία, που θα προέκυπτε από την απομάκρυνσή μας από τον Θεό. Τον Μάρτιο του 1985, όταν όλα βρίσκονταν σε πλήρη ευδαιμονία, έγραφε σε πνευματικά του παιδιά. «Ο Θεός να σώση την φυλήν μας από το κατρακύλισμα της οικονομίας, γιατί είναι από τα πιο σοβαρά»1.
Το 1993, περίπου τρία χρόνια μετά την κοινοβιοποίηση της Μονής Βατοπαιδίου, επισκέφθηκα τον Γέροντα στο κελλί του και τον βρήκα προσευχόμενο. Για περίπου είκοσι λεπτά ο Γέροντας Ιωσήφ ήταν δοσμένος στην προσευχή, ώστε δεν αντιλήφθηκε την παρουσία μου.
Μόλις με αντιλήφθηκε, έσκυψε να ασπαστεί το χέρι μου, και είπε: «Γέροντα, είστε πολύ ώρα εδώ»;
Τότε του απάντησα: «Όχι, Γέροντα, τώρα ήρθα», και ο Γέροντας Ιωσήφ συνέχισε: «Εγώ δεν θα ζω, παιδί μου, εσείς όμως θα ζείτε, όταν θα πάρουν το κεφάλαιο από την Ελλάδα και δεν θα υπάρχουν χρήματα, έρχονται πολύ δύσκολες ημέρες».
Τον Φεβρουάριο του 1987 έγραφε σε επιστολή του. «Πράγματι, “οι θέλοντες ευσεβώς ζην διωχθήσονται” και όντως “διά πολλών θλίψεων δει ημάς εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού” είναι τα σημερινά χαρακτηριστικά στον κόσμο της αδικίας που ζούμε.
Και αυτό είναι ούτε καν αρχή των όσων έρχονται εντός ολίγου, για την κοινωνικήν δικαιοσύνην. Γι’ αυτό μη διερωτάσθε, γιατί αυτά και αυτά εις το εξής, αλλά πώς να αντιμετωπίσετε με καρτερίαν και προσευχήν, αλλά και με υπομονήν τα επερχόμενα… Πειρασμοί, αρρώστιες, χωρισμοί, περιπέτειες στην ζωή, κάθε μέρα και τα ακούς και πικραίνεσαι συνεχώς! Πώς έγινε ο κόσμος χωρίς Θεόν! Μια ζούγκλα, ένα ανθρωποσφαγείον! Ο Θεός να μας λυπηθή. Ύστερα μιλάει κανείς για πυρηνικά ή ατομικά ή ξέρω πώς τα λένε, και φοβούμαι μήπως τα δοκιμάσομε στην πραγματικότητα για τις αμαρτίες μας2.
1. Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, Επιστολή προς Μαρία Χριστοδούλου, Νέα Σκήτη, 15 Οκτωβρίου 1985.
2. Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, Επιστολή προς Μαρία Χριστοδούλου, Νέα Σκήτη, 16 Νοεμβρίου 1984.
* Απόσπασμα από το βιβλίο του Αρχιμ. Εφραίμ Βατοπαιδινού, «Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός (1.7.1921-1.7.2009)», έκδοση Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου.
