Άγιος Διάδοχος Φωτικής, Συνομιλία με τον Άγιο Ιωάννη Πρόδρομο

 

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Άγιος Διάδοχος Φωτικής, Οράσεις

1
Ερώτ. Γιατί θαύμασες τόσο πολύ την έρημο; Πες μου, σε παρακαλώ. Ρώτησα τον σοφό Ιωάννη [τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο] σαν να ήταν παρών, μια νύχτα που η ψυχή μου ήταν ήρεμη. Και συ, ω περίφημη μητέρα Εκκλησία, γιατί έχεις τόσο θερμή διάθεση προς εκείνο το άγριο και ατημέλητο πρόσωπο*; Και πάλι, γιατί φώναξες στην άψυχη έρημο** τόσο γλυκά εκείνη τη βοή που έτερπε τις ανθρώπινες ακοές; Και αυτός, σαν να παρουσιάσθηκε ο ίδιος, συζήτησε μαζί μου.
Απόκρ. Και πως μπορώ να σου μιλήσω, ω φίλε, είπε, αφού βρίσκομαι έξω από τον φθαρτό αιώνα και συ ακόμα ζει σ’ αυτόν, όσο θέλει ο Θεός;
* Πρέπει να είχε αρχίσει ήδη η εικονογράφηση του Προδρόμου.
** Εννοείται ότι η έρημος δεν έχει ανθρώπινες ψυχές, είναι ακατοίκητη.
2
Ερώτ. Θα μπορέσεις, είπα, θαυμάσιε, αν θελήσεις να φανερωθεί ο έρωτας σου για τη σοφία με ερωταποκρίσεις. Κι αν θέλεις, θα σε συναντήσω, αφού έλθω στον τόπο των λόγων, ώστε εσύ να διδάξεις, κι εγώ να μάθω, για ποιον ακριβώς σκοπό έτερψες έτσι με τους λόγους και το βίο σου την ερημιά, ανδρείε, συσταίνοντας εκεί μια πολιτεία αρετών*;
Απόκρ. Τα ίχνη του καθαρού βίου, είπε, είναι η οσμή της ερημίας, ενώ απαλλαγή των κοσμικών ηθών είναι η όμορφη συναναστροφή της εκεί σιωπής· γι’ αυτό διέλυα εκεί τη ζάλη των ανθρώπινων λογισμών με τη δύναμη της υπομονής, περιμένοντας με το πνεύμα τον λόγο της βοής* που μνημόνευσες.
* Ο Μέγας Αθανάσιος στο Βίο Αντωνίου 14, λέει, «η έρημος επλίσθη υπό μοναχών», οι οποίοι εγγράφηκαν πολίτες της ουράνιας πολιτείας.
* Η βοή που εξέφερε ο Ιωάννης ήταν εμπνευσμένη από άνω.

3
Ερώτ. Καλά. Ποιο λοιπόν είναι το είδος της βοής; Αυτό θέλω τώρα να μάθω από σένα.
Απόκρ. Δήλωνε, είπε, την ελαφρότητα του Ισραήλ· επειδή δηλαδή εκείνοι σφράγισαν τ’ αυτιά τους σαν με κερί αγνωμοσύνης, απομακρύνοντας τον ήχο της γνώσεως του Υψίστου, προσκαλούσα τα θηριώδη έθνη από τις ερημίες να πλησιάσουν την πίστη του, προσφέροντας τη θεωρία μ’ ένα σαφές αίνιγμα.

4
Ερώτ. Και ποιος είναι, είπα εγώ, αυτός που φανέρωσε τη δύναμη του κηρυττομένου;
Απόκρ. Ο Λόγος του Πατρός που εκφωνήθηκε με το Πνεύμα*.
* Ο λόγος κατά τη βάπτιση του Χριστού, «ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ηυδόκησα», Ματθ. 3,17.

5
Ερώτ. Βέβαια. Αλλά, πες μου, πως αναγνώρισες αυτόν που δεν τον γνώριζες;
Απόκρ. Σε ανθρώπου μορφή έβλεπα δύναμη θεία.

6
Ερώτ. Εγώ, θεσπέσιε, είπα, σε θαύμασα και για την τόλμη σου ακόμη.
Απόκρ. Ποια τόλμη; είπε.

7
Ερώτ. Ότι δηλαδή, ενώ είσαι άνθρωπος, βάπτιζες Υιό Θεού.
Απόκρ. Με την υπακοή θεράπευσα την τόλμη, είπε· τίποτε δεν είναι ταπεινότερο από την υπακοή.
Ερώτ. Μάλιστα. Η υπακοή γεννιέται από καρδιά πραγματικά συντετριμμένη.
Απόκρ. Σωστά μιλάς, είπε.

9
Ερώτ. Είπα πάλι· Πώς αναγνώρισες τη μακαριότητα του αγίου Πνεύματος, ενώ μάλιστα αυτό πέταξε από τον ουρανό με αισθητό σχήμα επάνω στον Κύριο; Γιατί βεβαίωσες ότι το είχες δει σε μορφή περιστεράς.
Αποκρ. Της άφραστης παρουσίας του προηγήθηκαν άνεμοι χαράς*, είπε, ενώ η φωνή που ακούστηκε έπειτα από τους ουρανούς, η οποία έδειχνε σαν με δάκτυλο τον Υιό να μαρτυρείται από τον Πατέρα, μου υπέδειξε σαφώς το άπειρο εκείνης της περιστεράς.
* Επομένως η εσωτερική μαρτυρία είναι βασική απόδειξη της παρουσίας του θείου.

10
Ερώτ. Αρκετά. Άραγε όμως, είπα, η φωνή που αντήχησε ήταν του ίδιου του Πατρός, ή κάποιας δυνάμεως που έκραξε εκ μέρους του Πατρός;
Απόκρ. Του ίδιου του Πατρός.

Συνεχίζεται

Απόσπασμα από τον τόμο, «Φιλοκαλία των Νηπτικών και ασκητικών, 9», των εκδόσεων Γρηγόριος ο Παλαμάς, Θεσσαλονίκη 1986.