(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Άγιος Ιουστίνος ο φιλόσοφος και μάρτυς
Απολογία Α’
Οι μαρτυρίες περί της Θεότητας του Χριστού
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/08/oi-timories-oi-kolaseis-oi-agathes-amoives-apodidontai-ston-kathena-kat-axia-ton-praxeon-tou/
Και όλα, όσα είπαν οι φιλόσοφοι και ποιητές περί αθανασίας ψυχής, ή τιμωριών μετά θάνατον, ή θεωρίες ουρανίων ή παρομοίων δοξασιών, μπόρεσαν να τα εννοήσουν και τα εξήγησαν λαβόντες τις αφορμές από τους προφήτες. Απ’ όπου φαίνεται ότι σε όλους υπάρχουν σπέρματα αληθείας· ελέγχονται δε να μη έχουν εννοήσει ακριβώς, όταν αυτοί αντιφάσκουν προς αλλήλους.
Ώστε ό,τι λέμε, ότι έχουν προφητευθεί τα μέλλοντα να γίνουν, δεν το λέμε για το ότι πράττονται κατά ανάγκη της ειμαρμένης· αλλά ο Θεός είναι προγνώστης των μελλόντων να πραχθούν από όλους τους ανθρώπους, και υπάρχει η απόφαση αυτού να αμείψει στο μέλλον κάθε άνθρωπο κατ’ αξίαν των πράξεων του, προλέγει δια του προφητικού Πνεύματος ότι οι ενέργειες του θα παρουσιασθούν σύμφωνα με την αξία των πραττομένων, οδηγώντας το ανθρώπινο γένος πάντοτε σε κατανόηση και ανάμνηση και δείχνοντας ότι και ενδιαφέρεται και προνοεί γι’ αυτούς.
Κατ’ ενέργειαν δε των φαύλων δαιμόνων ορίσθηκε θάνατος κατά των αναγιγνωσκόντων τα βιβλία του Υστάσπη ή της Σιβύλλας1 ή των προφητών, ώστε να εμποδίσουν δια του φόβου τους ανθρώπους να λάβουν γνώση των καλών, αναγινώσκοντες αυτά, να τους κρατούν δε υπόδουλους τους· πράγμα το οποίο δεν μπόρεσαν να πράξουν μέχρι τέλους.
Διότι όχι μόνο αναγινώσκουμε αυτά, αλλά, όπως βλέπετε, τα θέτουμε υπ’ όψη και σε σας προς επιθεώρηση, γνωρίζοντες ότι θα φανούν σε όλους ευάρεστα. Και λίγους δε αν πείσουμε, θα γνωρίζουμε ότι κερδίσαμε τα μέγιστα διότι θα λάβουμε την αμοιβή από τον δεσπότη ως αγαθοί γεωργοί2.
Περί του ότι δε επρόκειτο ο Πατέρας του σύμπαντος Θεός να οδηγήσει τον Χριστό στον ουρανό μετά την ανάσταση του εκ νεκρών και να αναμένει μέχρις ότου πατάξει τους εχθρικούς προς αυτόν δαίμονες και συμπληρωθεί ο αριθμός εκείνων τους οποίους προγνωρίζει ότι θα γίνουν αγαθοί και ενάρετοι, χάρη των οποίων δεν πραγματοποίησε ακόμη την δια πυρός καταστροφή, ακούσατε τα λεχθέντα δια του Δαβίδ του προφήτη.
Είναι δε αυτά· «είπε ο Κύριος στον Κύριο μου κάθισε στα δεξιά μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου ως υποπόδιο των ποδών σου. Ο Κύριος θα σου στείλει την ράβδο της δυνάμεως από την Ιερουσαλήμ· και κατακυρίευε εν μέσω των εχθρών σου. Η αρχή θα είναι μαζί σου κατά την ημέρα της δυνάμεως σου στις λαμπρότητες των αγίων σου· σε εγέννησα από την γαστέρα προ του εωσφόρου» (Ψαλμ. 109, 1-3).
Το λεχθέν λοιπόν «την ράβδο της δυνάμεως θα σου εξαποστείλει από την Ιερουσαλήμ» είναι προαναγγελτικό του ισχυρού λόγου, τον οποίο οι απόστολοι εξελθόντες από την Ιερουσαλήμ κήρυξαν πανταχού και, μολονότι ορίσθηκε θάνατος κατά των διδασκόντων και γενικά κατά των ομολογούντων το όνομα του Χριστού, εμείς παντού και αποδεχόμαστε και διδάσκουμε.
Εάν δε και σεις αναγνώσετε τους λόγους αυτούς ως εχθροί, δεν δύνασθε να πράξετε τίποτε περισσότερο από το να φονεύετε· πράγμα το οποίο σ’ εμάς μεν δεν φέρει καμία βλάβη, σε σας δε και σε όλους τους αδίκως εχθρευομένους και μη μετανοούντες απεργάζεται αιώνια κόλαση.
Για να μη πουν δε μερικοί παραλογιζόμενοι προς ανατροπή των διδαχθέντων από εμάς ότι εμείς λέμε ότι ο Χριστός γεννήθηκε προ εκατόν πενήντα ετών επί Κυρηνίου, δίδαξε δε όσα λέμε και ότι έχει διδάξει αυτός βραδύτερον επί Ποντίου Πιλάτου, και ισχυρισθούν ότι όλοι οι προγενέστεροι άνθρωποι είναι ανεύθυνοι, θα λύσουμε αυτή την απορία αμέσως.
Διδαχθήκαμε και προμηνύσαμε ότι ο Χριστός είναι ο πρωτότοκος του Θεού Λόγος, του οποίου μετέσχε κάθε γένος ανθρώπων.
Και οι διαβιώσαντες συμφώνως προς τον Λόγο είναι Χριστιανοί, ακόμη και αν θεωρήθηκαν άθεοι, όπως στους Έλληνες μεν ο Σωκράτης και ο Ηράκλειτος και οι όμοιοι με αυτούς, στους βαρβάρους δε οι Αβραάμ, Ανανίας, Αζαρίας, Μισαήλ, Ηλίας και άλλοι πολλοί, των οποίων παραιτούμαστε να απαριθμήσουμε τις πράξεις ή τα ονόματα επί του παρόντος, διότι γνωρίζουμε ότι τούτο θα είναι μακρό.
1. Υπήρχε νόμος στους Ρωμαίους απαγορεύοντας την ιδιωτική μαντεία περί μελλόντων πολιτικών πραγμάτων.
2. Απήχηση εκ των παραβολών των ταλάντων (Ματθ. 25, 14-23) και των κακών δούλων (Ματθ. 21,33-41).
Ιουστίνου φιλοσόφου και μάρτυρος «Άπαντα τα έργα», των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς».
