(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων: Περί του Μυστηρίου της Ενσαρκώσεως του Κυρίου
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/12/agios-amvrosios-mediolanon-peri-tou-mystiriou-tis-ensarkoseos-tou-kyriou/
{857a:} Γ.14. Δεν θέλω εμάς να εμπιστεύεσθε, ας διαβάζουμε την Γραφή. Δεν λέω εγώ από μόνος μου, ότι «στην αρχή ήταν ο Λόγος»,[1] αλλά ακούω· δεν προσθέτω εγώ, αλλά διαβάζω· αυτό που όλοι διαβάζουμε, αλλά δεν καταλαβαίνουμε όλοι. Και καθώς διαβάζεται, ακούομε όλοι, και δεν ακούν όλοι: “Γιατί σκλήρυνε η καρδιά μερικών, και τα αυτιά τους βαρειά έχουν ακούσει”·[2] τα αυτιά δηλαδή της εσωτερικής αίσθησης [affectus].
Γιατί δεν αμαρτάνει η σάρκα, η οποία εκτελεί το δικό της υπούργημα, και δέχεται αυτό που άκουσε, {857b:} αλλά η ψυχή η οποία άκουσε το καθαρό, είναι όμως κακός ερμηνευτής και αρνείται να ακούει [πραγματικά] όσα λέγονται και να σκέπτεται όσα διαβάζονται.[3]
Γιατί κλείνετε τα αυτιά σας σαν με κερί και μολύβι – αν και τις ευεργεσίες του Κυρίου και τα υπουργήματα της φύσης δεν έχετε τη δύναμη να τα αποκλείετε; Ακούτε χωρίς τη θέλησή σας, ακούτε με απέχθεια: ακούτε, και δεν μπορείτε να δίνετε εξηγήσεις για ό,τι [στην πραγματικότητα] δεν ακούσατε.
15. Ακούτε λοιπόν το ανάγνωσμα: «στην αρχή ήταν ο Λόγος».[4] Ποιος το λέει αυτό; Ο Ιωάννης βέβαια, εκείνος ο ψαράς: αλλά δεν το λέει αυτό σαν ψαράς, αλλά σαν ψαράς της ανθρώπινης αίσθησης [affectus]· ο οποίος πια δεν έπιανε ψάρια, αλλά έδινε ζωή σε ανθρώπους.[5] Δεν είναι δικό του αυτό που λέει, αλλά εκείνου, ο οποίος του χάρισε τη δύναμη να ζωοποιεί.
Γιατί ο ψαράς ήταν πιο σιωπηλός και από τα ίδια τα ψάρια που προηγουμένως έπιανε· και ήταν ακόμη σιωπηλότερος για τα θεία μυστήρια, και δεν γνώριζε τον κύριο της φωνής του· αλλά αυτός που έχει πάρει ζωή από τον Χριστό, έχει ακούσει τη φωνή στον Ιωάννη και έχει αναγνωρίσει τον Λόγο στον Χριστό.
16. Και γι΄ αυτό πλήρης αγίου Πνεύματος, αυτός που γνώριζε καλά πως δεν ανήκει στον χρόνο η αρχή, αλλά βρίσκεται υπεράνω του χρόνου, άφησε τον κόσμο, και υψωνόμενος εν πνεύματι πάνω από κάθε αρχή, λέει: «Στην αρχή ήταν ο Λόγος»,[6] αυτό σημαίνει, ας μένει ο ουρανός· γιατί δεν υπήρχε ακόμη, αφού «στην αρχή ήταν ο Λόγος».
Διότι, αν και ο ουρανός έχει αρχή, ο Θεός δεν έχει. Και τέλος, «στην αρχή έφτιαξε ο Θεός τον ουρανό και την γη».[7] Άλλο είναι, «έφτιαξε», άλλο είναι, «υπήρχε».
Ό,τι φτιάχνεται, αρχίζει: ό,τι υπήρχε, δεν επιδέχεται αρχή, αλλά προηγείται. Ας μένει ακόμη ο χρόνος, γιατί {857d:} ο χρόνος είναι μετά τον ουρανό. Ας μένουν ακόμη οι άγγελοι και οι αρχάγγελοι. Κι αν δεν βρίσκω την αρχή τους, υπήρχε όμως ένας χρόνος, οπότε δεν υπήρχαν.[8] Γιατί δεν υπήρχαν εκείνοι που κάποτε άρχισαν [να υπάρχουν].
Αν λοιπόν δεν μπορώ να ανακαλύπτω την αρχή εκείνων που είναι βέβαιο πως έχουν αρχή, πως μπορώ να ανακαλύπτω την αρχή του Λόγου, {858a:} από τον οποίο προέρχεται κάθε αρχή, όχι μόνο των πλασμάτων, αλλά και όλων των σκέψεών μας;
[1] Ιω. 1.1.
[2] Πραξ. 28.27.
[3] Πρβλ. Ματ. 13.13.
[4] Ιω. 1.1.
[5] Βλ. Λουκ. 5.10: «μη φοβού· από του νυν ανθρώπους έση ζωγρών».
[6] Ιω. 1.1.
[7] Γεν. 1.1.
[8] «Erat tamen quando non erant»· πρβλ. την γνωστή φράση των αρειανών για τον Χριστό: «ην ότε ουκ ην».
Από την ιστοσελίδα, «Μυριόβιβλος»: https://www.myriobiblos.gr/texts/greek/ambrose_incarnatio1.html
