(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Επιστολή του νέου Αγίου της Εκκλησίας μας Δημητρίου Γκαγκαστάθη την οποία αποθησαύρισε ο μακαριστός λόγιος Μοναχός, π. Θεόκλητος Διονυσιάτης στο περιοδικό «Αθωνικοί Διάλογοι» που εξέδιδε κάτω από τον τίτλο «Ανέκδοτο γράμμα του Γκαγκαστάθη». Η επιστολή δημοσιεύτηκε τέσσερα χρόνια μετά την κοίμησή του Αγίου, στο τεύχος 61-62, Ιανουάριος – Μάρτιος 1979 και την προλογίζει ο π. Θεόκλητος. Από το κείμενο αυτό μαθαίνουμε ότι η επιστολή εστάλη στον Μοναχό Χ. ο οποίος σύμφωνα με τον π. Θεόκλητο ήταν ασκούμενος «προς τη Νέα Σκήτη του Αγίου Όρους». Ο Άγιος Δημήτριος Γκαγκαστάθης συνάντησε τον π. Χρ. κατά την προσκυνηματική του επίσκεψη του στον Άθωνα τον Ιούνιο του 1963.
Ανέκδοτο γράμμα του Γκαγκαστάθη
Γνωστός στο Ορθόδοξον ελληνικό κοινό έγινεν ο παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης [νυν Άγιος Δημήτριος] από το ομώνυμο βιβλίο που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη από τριετίας [από τον εκδοτικό οίκο Ορθόδοξος Κυψέλη]. Για όσους δεν διάβασαν το βιβλίο αυτό με τη βιογραφία του οσιωμένου αυτού ιερέα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, θα πρέπει να πληροφορηθούν ότι πρόκειται για ένα ταπεινότατο λευίτη της κλάσεως του γνωστού στο πανελλήνιο παπα-Νικόλα του Πλανά [νυν Αγίου Νικολάου].
Απλούστατος – όχι απλοϊκός καθαρώτατος στην ψυχή και το σώμα, με βάθος ταπεινώσεως, ώστε να βλέπει μόνο τον εαυτό του αμαρτωλό και όλους τους άλλους αγίους. Και όχι μόνο αυτό, αλλά να εφαρμόζεται στην πράξη εκείνο που αποτελούσε για τους ασκητάς της Ερήμου το ακρότατο σημείον αγαθύνσεως της ψυχής, όπως επιγραμματικά έλεγαν: «Είδες τον αδελφόν σου, είδες τον Θεόν».
Το ανέκδοτο γράμμα του παπα-Δημήτρη αντανακλά αυτό το βάθος της ταπεινώσεως και το παραπάνω μέτρο της αγαθύνσεώς του, ώστε να λέει ότι στο πρόσωπο ενός μοναχού έβλεπε αυτόν τον Κύριον!
Τα γράμμα που δημοσιεύουμε το έστειλε σε ένα μοναχό ασκούμενο προς τη Νέα Σκήτη του Αγίου Όρους ύστερα από μία προσκυνηματική περιοδεία που έκανε κατά τον Ιούνιο του 1963 στο «Περιβόλι της Παναγίας». Το παραθέτω με ελαφρά μόνο διόρθωση της ορθογραφίας.
Ας δοξάζουμε τον Πανάγαθο Κύριο μας, που χαριτώνει και στην επηρμένη και ακάθαρτη εποχή μας τα ταπεινά και «ησύχια» παιδιά του, για να βλέπουμε σαρκουμένη την αρετή στα πρόσωπά τους και να παραδειγματιζόμαστε, ώστε και με της ευχές τους να λέμε τα συγκλονιστικά λόγια του Ασώτου: «Αναστάς πορεύσομαι προς τον πατέρα μου και ερώ αυτώ· πάτερ, ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν σου· Ουκέτι ειμί άξιος κληθήναι υιός σου· ποίησόν με ως ένα των μισθίων σου…».
Έτσι μονάχα μπορούμε να ελπίσουμε, ότι θα εφελκύσουμε το θείον Έλεος και θα επιτύχουμε την αιώνια σωτηρία της ψυχής μας εν τοις κόλπους του Πατρός».
Αμήν.
θ.μ. [Μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης]
Εν Πλατάνω Τρικκάλων τη 8.9.1963
Πάτερ Χ.
Καιρός απέρασεν και δεν ευκαιρήθηκα να σας γράψω. Ευλογημένη ήταν η ημέρα και η ώρα της 26ης Ιουνίου. Το απόγευμα που περάσαμεν με τον ψάλτην εξ Αθηνών, που μας έψαλλε το Δοξαστικόν «Των Αγίων Πατέρων ο Χορός».
Τι ευλογημένη ώρα ήτον εκείνη!
Δεν μπορώ να ξεχάσω την παρουσίαν σας και καλή συμπεριφορά σας και το πρόσωπόν σας. Λες κι’ έβλεπα τον Κύριον.
Τα καλά σας λόγια μπήκαν βαθειά μέσα στην καρδιά μου και δι’ αυτό αδιαλείπτως θα προσεύχομε να γίνεις ωσάν τον Άγιον Αντώνιον, πολιστής της Ερήμου.
Και θα παρακαλέσω θερμώς την αγιωσύνη σας να ενθυμείσθε και εμένα τον αμαρτωλόν και αγράμματον παπαδάκον, που είμαι ο τελευταίος της εποχής και που αναξίως επάτησα τον Άγιον Τόπον αυτόν.
Ό,τι δύνασαι βοήθησε με πνευματικώς και με λόγια και με κανένα πνευματικό βιβλίο. Και αν θελήσει ο Θεός και η Παναγία και μας τα φέρει ευνοϊκά ίσως να έλθω διότι ευχαριστήθηκα πολύ. Διότι αυτού κανείς βρίσκει ευκαιρία να προσευχηθεί και να ενωθεί με τον Θεόν, για να κλάψει τις αμαρτίες του.
Εμένα μου αρέσει πολύ η Ερημία και εδώ που είμαι προσπαθώ να βρω ησυχία να προσευχηθώ. Με ευχαριστεί να είμαι μόνος και μακράν του κόσμου.
Μήπως είναι αμαρτία διότι θέλω να είμαι μόνος; Πώς το κρίνεις εσύ αυτό.
Στη μοναξιά πιάνω την κατάνυξιν και δι’ αυτό έχω πάντοτε τα πνευματικά μου σύνεργα. Εν παντί τόπω και χρόνω ευλογήσω τον Κύριον.
Σου διαβιβάζω τα σέβη από την οικογένειά μου. Αναμένω τις ευχές σου.
Μας έφυγεν η νεολαία, πηγαίνει προς τον κατήφορον διότι είναι ευκολώτερος, αλλά και καταστρεπτικός. Τι θα γίνει; ο Θεός είναι Μεγάλος. Ουδέν έτερον.
Μετά πολλής αγάπης
ο + Παπά Δημήτριος Γκαγκαστάθης
Υ.Γ. Τας ταπεινάς ευχάς στον Χρυσόστομον, Αντώνιον, Ιωάννην και Κωνσταντίνον. Τους εύχομαι να γίνουν καλοί πνευματικοί Πατέρες.
Δ.