(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Αγίου Γρηγορίου Παλαμά αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης
Ομιλία 57. Εκφωνήθηκε την Κυριακή των Πατέρων
Περί της κατά σάρκα γενεαλογίας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και της Αειπαρθένου Θεοτόκου που τον εγέννησε εν παρθενία
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/12/o-noe-itan-sotiras-tou-oikou-tou-eno-o-christos-einai-sotir-tou-genous-tou-dikou-tou-oikou-diladi-tis-ekklisias/
11 Έτσι λοιπόν και γι’ αυτόν το λόγο επέτυχε την εκλογή ο Νώε. Από τα παιδιά του δε στην εκλογή του μακαρίου γένους της Θεομήτορος προσελήφθηκε ο Σημ. Γι’ αυτό με όλο που και ο Ιάφεθ εφάνηκε ευάρεστος στον πατέρα, αυτός μόνος άκουσε από τον πατέρα «ευλογητός ο Θεός του Σημ», διότι το γένος του θα εγινόταν θείο.
Διότι από αυτόν προερχόταν ο Αβραάμ, ο οποίος προκριθείς κατ’ εκλογήν από όλους τους απογόνους του Σηθ εκλήθηκε στη σειρά του γένους της μητροπάρθενης και μετωνομάσθηκε από τον Θεό κι’ έλαβε εκείνη τη μεγάλη επαγγελία ότι μέσα στο σπέρμα του θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης, του οποίου κατά σάρκα σπέρμα είναι κατά τον Παύλο ο Χριστός ο Θεός που εγεννήθηκε από την Παρθένο.
Και ποιος θα μπορούσε να εκθέση τις σχετικές με τον Αβραάμ θεοφανίες, τις θεοσημείες, τις θείες επαγγελίες, οι οποίες προετύπωναν και προεφήτευαν για την αειπάρθενη και Θεομήτορα και τον απόρρητο τόκο της; Αλλά για να προχωρήσωμε στη συνέχεια, επειδή ο καιρός δεν επιτρέπει τη μακρηγορία, μεταξύ των γεννηθέντων από τον Αβραάμ πάλι εξελέγη ο Ισαάκ, μεταξύ των από αυτόν πάλι ο Ιακώβ και μεταξύ των από τον Ιακώβ η φυλή του Ιούδα, και από αυτήν η ρίζα του Ιεσσαί και μεταξύ των γεννηθέντων από την ρίζα εκείνη ο ψαλμωδός και προφήτης και βασιλεύς Δαυίδ, περί του οποίου λέγει ο Θεός, ότι «το σπέρμα του θα μείνη στον αιώνα και ο θρόνος του είναι σαν ο ήλιος απέναντί μου και σαν σελήνη στερεωμένη στον αιώνα, και ο μάρτυς στον ουρανό πιστός.
12 Ποιος δε είναι τούτος ο μάρτυς; Πάντως ο καθήμενος επάνω στον ουράνιο θρόνο, περί του οποίου λέγει πάλι αλλού, «ότι το όνομά του διαμένει πριν από τον ήλιο και θα ευλογηθούν σ’ αυτόν όλες οι φυλές της γης». Από τούτο φαίνεται κάπως διπλή η σειρά του μακαρίου γένους της Θεομήτορος και του μνηστήρος της Ιωσήφ· διότι και οι δυο ήσαν κατά τον νόμο από την ίδια φυλή και πατριά.
Διπλασιάζεται λοιπόν από αυτό η σειρά του γένους, συμπλεκομένη αφ’ ενός μεν με τα φυσικά παιδιά, αφ’ ετέρου δε με τα νομικά, πολλές φορές προχωρώντας ενιαία, άλλοτε διασχιζομένη, ώστε το ίδιο παιδί, κατά παραδοξότατο τρόπο, να είναι υιός δυο αδελφών πατέρων, του ενός κατά το νόμο αφού δεν επαιδοποίησε φυσικώς, του άλλου κατά τη φύσι αφού αυτός ανέστησε απογόνους στον αδελφό του, ενώ ο γεννηθείς αναφέρει το γένος του και διά των δύο πατέρων στο Δαυίδ.
Θα μπορούσε δε να ιδή κανείς τούτο και κατ’ άλλον τρόπο διφυές· διότι το βασιλικό γένος συνδέθηκε με το ιερατικό πολλές φορές και κατά πολλούς τρόπους. Έτσι λοιπόν και ο Ζοροβάβελ που ήταν από την θεία σειρά του γένους της Θεομήτορος αναφέρει το γένος στο Δαυίδ διά μέσου των γεννηθέντων τόσο από του Νάθαν που ανήκε στους ιερείς, όσο και από τον Σολομώντα, που διαδέχθηκε τη βασιλεία.
Για το λόγο τούτον ο Κύριος γενεαλογείται κατά σάρκα διαφορετικά από τους ευαγγελιστάς Λουκά και Ματθαίο, διότι ο ένας αναφέρει στην απαρίθμησι τους φυσικούς πατέρες, ο άλλος τους νομικούς, και ο ένας μόνο τους από το βασιλικό γένος, ο δε Λουκάς συναριθμεί και τους από τη λευϊτική ή τη βασιλική φυλή που συνδέθηκαν μεταξύ τους κατά ιερατεία ή κηδεστία [από συμπεθεριό].
13 Ο Ζοροβάβελ όμως, επειδή προκρίθηκε και αυτός μεταξύ των προπατόρων της Θεομήτορος εφάνηκε και αυτός τύπος του Χριστού και αξιώθηκε μεγάλα προσφωνήματα και πράγματα.
Αφού εγεννήθηκε μεταξύ αιχμαλώτων, θαυμάζεται από τον βασιλέα των Μήδων και Περσών Κύρο για την αρετή και τη σύννεσι και διδάσκει σ’ Εβραίους και αλλοφύλους τη δύναμι της αληθείας και ελευθερώνει το γένος από την αιχμαλωσία και ανακαινίζει το ναό του Θεού· όπως έκαμε ύστερα και ο Χριστός, που δεν ανακαίνισε άψυχο ναό, αλλά έμψυχο και λογικό, τη φύσι μας, και δεν την ελύτρωσε από αιχμαλωσία αισθητή και πρόσφατη, αλλά νοητή και αρχαία, δεν μετέφερε τους οπαδούς του από τόπο σε τόπο, αλλά τους μετεβίβασε από την γη στον ουρανό.
Είναι δε και αυτός ο Ζοροβάβελ προπάτωρ και των δύο, και της Παρθένου και του μνηστήρος, αλλά της μεν Παρθένου μόνο κατά τη φύσι, του δε Ιωσήφ είναι πρόγονος κατά τη φύσι και κατά το νόμο· διότι ο Ιωσήφ είχε δύο πατέρες, κατά μεν τον Λουκά τον Ηλεί, κατά δε τον Ματθαίο τον Ιακώβ. Καθώς δηλαδή ο Ηλεί και ο Ιακώβ ήσαν αδελφοί και ανέφεραν το γένος των στον Ζοροβάβελ, όταν ο Ηλεί απέθανε άτεκνος, αυτός ο Ιακώβ γεννά από την γυναίκα εκείνου παιδί τον Ιωσήφ που κατά τον νόμο ανήκει στον Ηλεί.
Από τον τόμο «Γρηγορίου Παλαμά, έργα 11» των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς». Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια Παναγιώτης Κ. Χρήστου.
