(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Αγίου Γρηγορίου Παλαμά αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης
Ομιλία 57. Εκφωνήθηκε την Κυριακή των Πατέρων
Περί της κατά σάρκα γενεαλογίας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και της Αειπαρθένου Θεοτόκου που τον εγέννησε εν παρθενία
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2025/12/agios-grigorios-palamas-peri-tis-kata-sarka-genealogias-tou-kyriou-mas-iisou-christou-kai-tis-aeiparthenou-theotokou-pou-ton-egennise-en-parthenia/
4 Και παρατηρήσατε από πού άρχισε την εκλογή. Ανάμεσα στα παιδιά του Αδάμ εκλέχθηκε ο θαυμάσιος Σηθ, που επεδείκνυε τον εαυτό του έμψυχο ουρανό με την ευκοσμία των ηθών, την ευταξία των αισθήσεων και την ευπρέπεια των αρετών και γι’ αυτό επέτυχε εκλογή, από την οποία επρόκειτο να βλαστήση η παρθένος αυτή, το όντως ουράνιο και θεοπρεπές όχημα του υπερουρανίου Θεού και να ανακαλέση τους ανθρώπους σε αθάνατη υιοθεσία.
Γι’ αυτό και όλο το γένος του Σηθ ονομάζονταν «υιοί Θεού», επειδή επρόκειτο από αυτήν τη γενεά να γίνη υιός ανθρώπου ο Υιός του Θεού. Μάλιστα και το όνομα Σηθ ερμηνεύεται ανάστασις, μάλλον δε εξανάστασις, που κυρίως είναι ο Κύριος επαγγελλόμενος και χαρίζοντας στους πιστούς του ζωή αθάνατη.
5 Και πόσο κατάλληλος είναι ο τύπος; «Ο μεν Σηθ έγινε στην Εύα», όπως λέγει αυτή, «αντί για τον Άβελ», τον οποίο εφόνευσε ο Κάιν από φθόνο, ο δε τόκος της παρθένου έγινε στη φύσι αντί για τον Αδάμ, τον οποίο εθανάτωσε από φθόνο ο αρχηγός και γεννήτωρ της κακίας.
Αλλά ο μεν Σηθ δεν ανέστησε τον Άβελ, διότι ήταν τύπος της αναστάσεως· ο δε Κύριός μας Ιησούς Χριστός ανέστησε τον Αδάμ, διότι αυτός είναι η αληθινή ζωή και ανάστασις των ανθρώπων, με την δύναμι της οποίας και οι απόγονοι του Σηθ αξιώθηκαν της θείας υιοθεσίας κατά την ελπίδα, ονομαζόμενοι γι’ αυτό υιοί του Θεού.
Ότι δε λόγω της ελπίδος αυτής εκαλούντο υιοί του Θεού είναι φανερό από τον πρώτον κληθέντα που διαδέχθηκε την εκλογή. Ήταν δε αυτός ο Ενώς ο υιός του Σηθ, ο οποίος κατά το γραμμένο από τον Μωυσή «πρώτος ήλπισε ότι θα επικληθή με το όνομα του Κυρίου».
6 Βλέπετε καθαρά ότι κατά την ελπίδα του επέτυχε την θεία κλήσι; Αν δε οι Εβδομήκοντα λέγουν, «πρώτος ήλπισε ότι θα επικαλεσθή το όνομα του Κυρίου», δεν διαφωνούν κατά τίποτε από τους άλλους. Διότι ο Ενώς που εζούσε τότε περισσότερο από κάθε άλλον θεαρέστως, αφού εδέχθη πρώτος μετά τον Σήθ την ελπίδα αυτήν από τον Θεό, και την επεκαλείτο και επεκλήθη κατ’ αυτήν.
Ανάμεσα στα παιδιά του Αδάμ λοιπόν εκλέγεται από τον Θεό ο Σήθ, γι’ αυτό και ο Λουκάς γενεαλογώντας σ’ αυτόν αναφέρει όλο το γένος, από το οποίο προήλθε ο Χριστός κατά την σάρκα· ανάμεσα δε στα γεννηθέντα από το Σηθ προκρίθηκε για εκλογή ο Ενώς, όπως έχει λεχθή· ανάμεσα δε στους καταγομένους από αυτόν εδιαλέχθηκε ο Ενώχ, ο οποίος απέδειξε διά του εαυτού του ότι η αρετή δεν είναι άμισθη και ότι ο πρόσκαιρος τούτος κόσμος δεν είναι άξιο κατοικητήριο των ευαρεστούντων τον Θεό· μετατέθηκε λοιπόν επειδή τον ευαρέστησε.
Ανάμεσα στους καταγομένους πάλι από αυτόν προκρίθηκε ως εκλεκτός ο Λάμεχ κι’ έπειτα από αυτόν επέτυχε την εκλογή ο υιός του και μοναδικός μετά τον κατακλυσμό πατέρας όλου του κόσμου Νώε, διότι εκείνο τον καιρό μόνο αυτός ευρέθηκε να ζη με σωφροσύνη με όλη την οικογένειά του.
Τότε επειδή επήραν γυναίκες από τις θυγατέρες των ανθρώπων οι υιοί του Θεού, όπως λέγει ο Μωυσής, δηλαδή οι προερχόμενοι από τον προπάτορα της Θεομήτορος Σηθ, εκ των αποβληθέντων ως αναξίων, απομακρύνθηκαν από τη γενεά αυτής της μητροπάρθενης, αφού αποστερήθηκαν και αυτοί τελείως του θείου Πνεύματος.
Το Πνεύμα τούτο κατήλθε μεν ύστερα στην Παρθένο, σύμφωνα με εκείνον που είπε προς αυτήν «Πνεύμα άγιο θα επέλθη σε σένα και δύναμις Υψίστου θα σε επισκιάση», προοικονομούσε δε και αυτής την προέλευσι εκλέγοντας και καθαρίζοντας από την αρχή τη σειρά του γένους, αποδεχόμενο τους αξίους ή μέλλοντας να γίνουν πατέρες αξιολόγων προσώπων και απορρίπτοντας τελείως τους αναξίους.
Από τον τόμο «Γρηγορίου Παλαμά, έργα 11» των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς». Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια Παναγιώτης Κ. Χρήστου.
