Η καλή αγγελία που έφερε ο Χριστός στον κόσμο έχει έναν πυρήνα συγκλονιστικό: ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Ότι η ανθρώπινη ζωή δεν συνθλίβεται μέσα στη φθορά, αλλά εκτείνεται πέρα από αυτήν, σε μια αιωνιότητα που δεν είναι χρονική συνέχεια, αλλά ένας άλλος τρόπος ύπαρξης. Μέσα σε αυτή την προοπτική, καθετί που πράττουμε στη ζωή μας αποκτά αιώνιο βάρος, διότι τίποτε από όσα γίνονται στη ζωή μας δεν χάνεται. Όλος ο ανθρώπινος βίος, ο πόνος, η αγάπη, η ελευθερία, η μετάνοια, δεν εξαφανίζονται μέσα σε ένα σύμπαν που «κυλά» προς την ανυπαρξία, αλλά αποτυπώνονται σε ένα καθολικό πεδίο ύπαρξης, το οποίο ο Θεός γνωρίζει στην πληρότητά του.
Ακόμη και το υλικό σώμα μας, το οποίο στη γήινη πραγματικότητα διαλύεται, δεν χάνεται από την προοπτική του Δημιουργού. Στην παράδοση της Εκκλησίας, το σώμα δεν είναι φυλακή της ψυχής αλλά φορέας της προσωπικής μας ύπαρξης, και στην «συντέλεια του αιώνος» δεν αντικαθίσταται από κάτι ξένο, αλλά μεταμορφώνεται, ανακτάται, ανασταίνεται, σε μια μορφή που δεν υπακούει πλέον στις ανάγκες της επιβίωσης, του γάμου ή της φθοράς. Είναι το ίδιο πρόσωπο, σε μια νέα διάσταση του είναι.
Όλα αυτά λειτουργούν υπό το πρίσμα της ύπαρξης ενός Θεού παντογνώστη και παντοδυνάμου, ο οποίος όμως δεν καταργεί την ανθρώπινη ελευθερία. Η θεία γνώση της ιστορίας δεν προκαθορίζει τις πράξεις μας. Η ιστορία, όπως την βιώνουμε, είναι αληθινή πορεία απόφασης και ευθύνης. Ο Θεός γνωρίζει την πληρότητα του κόσμου όχι ως κάποιος που επιβάλλει, αλλά ως κάποιος που βλέπει — έναν κόσμο στον οποίο οι ελεύθερες επιλογές των ανθρώπων είναι πραγματικά δικές τους. Η αιωνιότητα δεν αναιρεί την ελευθερία αλλά την θεμελιώνει: επειδή τα έργα μας έχουν αιώνιο αντίκτυπο, η αξία των επιλογών μας γίνεται πιο μεγάλη, όχι μικρότερη.
Η σύγχρονη φυσική, χωρίς να μπορεί ή να θέλει να θεμελιώσει θεολογικές αλήθειες, καταλήγει ωστόσο —σχεδόν παράδοξα— να σκιαγραφεί έναν κόσμο που συνάδει με αυτήν την ευαγγελική εικόνα.
Η Θεωρία της Σχετικότητας περιγράφει έναν χωροχρόνο όπου τα γεγονότα δεν γεννιούνται και δεν εξαφανίζονται, αλλά έχουν θέση σε μια σταθερή τετραδιάστατη δομή· ένα block universe όπου η ζωή μας, με όλες τις πράξεις και τις εμπειρίες της, είναι χαραγμένη με τρόπο που δεν χάνεται. Η Κβαντομηχανική, από την πλευρά της, δείχνει ότι η πραγματικότητα δεν εξελίσσεται αποκλειστικά από το παρελθόν προς το μέλλον, αλλά ότι μελλοντικές συνθήκες μπορούν να συνδιαμορφώνουν την παρούσα κατάσταση. Η πληροφορία δεν καταστρέφεται· τίποτε δεν χάνεται. Το σύμπαν, στην βαθύτερη υφή του, μοιάζει με μια ενιαία αιωνιότητα όπου ο χρόνος που εμείς βιώνουμε ως ροή είναι μονάχα μια περιορισμένη τομή μέσα σε μια ευρύτερη ολότητα.
Όταν, λοιπόν, το Ευαγγέλιο λέει ότι «τα έργα μας ακολουθούν ημάς» και ότι «παν ρήμα αργόν… αποδώσουσιν λόγον», αυτό δεν ηχεί πια σαν απειλή αλλά σαν μια περιγραφή του πώς είναι στ’ αλήθεια η ύπαρξη: τίποτε δεν εξαφανίζεται. Ο πόνος που προκαλούμε και η χαρά που προσφέρουμε μένουν, όχι ως τιμωρία ή ανταμοιβή, αλλά ως μέρος του αιώνιου εαυτού μας. Η ευθύνη μας δεν είναι ηθικισμός· είναι περιγραφή της πραγματικότητας. Αν ο κόσμος δεν είναι παροδικός, αν η ύπαρξη δεν είναι μια σειρά γεγονότων που γεννιούνται και χάνονται, τότε οι πράξεις μας δεν μετρούν πρόσκαιρα αλλά αιώνια.
Το να πιστέψει κανείς σ’ αυτή την πραγματικότητα δεν σημαίνει να ασπαστεί έναν μύθο· σημαίνει να αναγνωρίσει ότι ο τρόπος που ζει έχει δύναμη να μορφώσει το αιώνιο πρόσωπό του. Και εδώ η φυσική, όσο κι αν δεν το επιδιώκει, προσφέρει μια κατανόηση του κόσμου που συνάδει με την ευαγγελική θέαση: ένα σύμπαν όπου το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον δεν χάνονται, όπου η ύπαρξη είναι ενιαία, όπου η ελευθερία μας είναι πραγματική, και όπου ο Θεός, βλέποντας την πληρότητα του είναι μας, μας καλεί σε μια αιώνια ζωή που δεν είναι σκιά, αλλά το αληθινό μας σπίτι.
