«Σήμερα η Βηθλεέμ μιμήθηκε τον ουρανό: αντί για αστέρια δέχθηκε τους Αγγέλους, αντί για ήλιο, δέχθηκε τον Ήλιο της Δικαιοσύνης. Μη ζητάς να μάθεις πως… Εκείνος το θέλησε. Και το έκανε! Ό,τι συμβαίνει με τρόπο υπερφυσικό, να το σεβόμαστε σιωπηλά! Όχι γιατί είναι επικίνδυνο, αλλ’ επειδή είναι ανερμήνευτο! Ο προαιώνιος Υιός του Θεού, ο άφθαρτος και αόρατος και ασώματος, κατοίκησε μέσα στο φθαρτό και ορατό σώμα μας. Για ποιό λόγο; Γιατί εμείς οι άνθρωποι πιστεύουμε περισσότερο σ’ ό,τι βλέπουμε παρά σ’ ό,τι ακούμε. Στα ορατά πιστεύουμε! Στα αόρατα απιστούμε! Ελάτε λοιπόν να γιορτάσουμε! Ελάτε να πανηγυρίσουμε! Γιατί κατέβηκε ο Θεός στη Γη κι ο άνθρωπος ανέβηκε στους Ουρανούς. Σ’ Αυτόν, λοιπόν, τον Λόγο του Θεού και Υιό της Παρθένου, που άνοιξε δρόμο μέσα σε τόπο αδιάβατο, ας αναπέμψουμε δοξολογία “σύν τώ Πατρί καί τώ Αγίω Πνεύματι, νύν καί αεί, καί είς τούς αιώνας τών αιώνων, Αμήν”» μας διδάσκει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος στον λόγο του «Είς το Γενέθλιον του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού».
« Ή Γέννησίς σου Χριστέ ό Θεός ημών, ανέτειλε τώ κόσμω, τό φώς τό τής γνώσεως, έν αυτή γάρ οί τοίς άστροις λατρεύοντες , υπό αστέρος εδιδάσκοντο, σέ προσκυνείν, τόν Ήλιον τής δικαιοσύνης, καί σέ γινώσκειν έξ ύψους ανατολήν, Κύριε δόξα σοι», ψάλλουμε στο απολυτίκιο της εορτής της Γεννήσεως του Θεανθρώπου και Σωτήρα Ιησού Χριστού. Το απολυτίκιο των Χριστουγέννων, το γνωστότερο ίσως τροπάριο της Δεσποτικής αυτής εορτής, συνοψίζει το νόημά τους. Γεννάται στον κόσμο ως απλός άνθρωπος Εκείνος που είναι ο Κύριος ο Θεός μας. Με τον ερχομό του φανερώνεται η αλήθεια περί Θεού και ρίχνεται άπλετο φως εκεί που προηγουμένως επικρατούσε σκοτάδι και άγνοια λόγω της αμαρτίας και των παθών του ανθρώπου. Η Ενανθρώπηση του Θεού Λόγου ήταν, είναι και θα είναι το κέντρο όλων των ιστορικών εξελίξεων.
Ήταν η απαρχή της πιο μεγάλης επανάστασης, επειδή έμελλε ο Θεάνθρωπος Λυτρωτής να αλλάξει άπαξ διαπαντός την πορεία του κόσμου, να ανασύρει τον πεσόντα άνθρωπο από την αμαρτία και να τον οδηγήσει στο ανέσπερο θεϊκό φως της αλήθειας. Αυτό το φως μας γεμίζει και μας δίνει απέραντη χαρά, γιατί μας δίνει την βεβαιότητα ότι οι άνθρωποι δεν είμαστε μόνοι μας στην πορεία της ζωής μας, αλλά μαζί μας συμπορεύεται ο «Εμμανουήλ ό έστι μεθερμηνευόμενον μεθ’ ημών ό Θεός» (Ματθ. 1,23). Ο ευαγγελιστής Ματθαίος παρουσιάζει ενώπιον του κόσμου τον ενανθρωπήσαντα Θείο Λόγο με τρία ονόματα. Το ένα είναι το όνομα Χριστός, που σημαίνει εκλεκτός του Θεού, προορισμένος και απεσταλμένος επίσημα στον κόσμο. Το δεύτερο είναι το όνομα Ιησούς, το όνομα που δόθηκε από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ και στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και “κατ’ όναρ” στον Ιωσήφ, για να τον μεταφέρει προς προφύλαξη στην Αίγυπτο.
Το όνομα Ιησούς σημαίνει στα ελληνικά σωτήρας και φανερώνει το έργο του Χριστού στον κόσμο. Το τρίτο είναι το όνομα Εμμανουήλ, που ερμηνεύεται “ μεθ’ ημών ό Θεός”, και φανερώνει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Θεός μαζί μας. Αυτό είναι το πιο σημαντικό μήνυμα για όλους εμάς τους ανθρώπους. Ο Χριστός γεννιέται και πάλι σήμερα στις καρδιές των ανθρώπων που τον πιστεύουμε και τον τιμούμε. Είναι μαζί μας ο Θεός όταν τον θέλουμε και τον αποζητούμε. Αυτό είναι ένα γεγονός και μία πραγματικότητα που μας γεμίζει θάρρος και ελπίδα στην ζωή μας και στον αγώνα εναντίον της αμαρτίας. Ο Απόστολος των Εθνών, ο Απόστολος Παύλος, μπροστά σε αυτό το γεγονός αναφωνεί γεμάτος πεποίθηση «Εί ό Θεός μεθ’ ημών, τίς καθ’ ημών;». Αν ο Θεός είναι μαζί μας, ποιός μπορεί να είναι εναντίον μας; Ποιόν φοβούμαστε και ποιός μπορεί να μας κάνει κακό; Πάνω από όλους και από όλα είναι ο Χριστός, ο Εμμανουήλ, που μας ειρηνεύει και μας χαρίζει την αληθινή ζωή και την σωτηρία. Είναι ρητός ο λόγος στην Θεία Γραφή, λόγος του Αγίου Πνεύματος με το στόμα του Αποστόλου Παύλου «ούκ έστι έν άλλω ουδενί ή σωτηρία…». Σε κανέναν άλλον δεν υπάρχει σωτηρία παρά μόνο στον Ιησού Χριστό!
Η Αγία Γραφή περιέχει την ιστορία της Θείας Οικονομίας, την προετοιμασία της λύτρωσης, την συνεχή σχέση του Θεού με τον άνθρωπο και τον κόσμο, την επαγγελία για έναν καλύτερο κόσμο με έναν Λόγο γιατί προτυπώνει και προαναγγέλλει τον Ιησού Χριστό. Στον πρόλογο του Ευαγγελίου του Ιωάννη υπογραμμίζεται από τον Ευαγγελιστή ότι η Εκκλησία «εθεάσατο» τη δόξα του Λόγου του Θεού που έγινε «σάρξ» μέσα στην ιστορία. (Ιώ. 1.14).
Η έλευση του Χριστού στον κόσμο πραγματοποιήθηκε για την ανόρθωση και την Σωτηρία των ανθρώπων. Οι άνθρωποι παρουσιάζονται «ως πρόβατα μή έχοντα ποιμένα»,(Ματθ.9,36 και Μαρκ. 6,34).
Ο Χριστός είναι ο καλός Ποιμήν που αποστέλλεται για την σωτηρία των χαμένων προβάτων του Ισραήλ. (Ματθ. 15,24 και Λουκ. 19,10).
Η Ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού γκρεμίζει τα τείχη της αμαρτίας και στήνει γέφυρα συγγνώμης και συμφιλίωσης μεταξύ ουρανού και γης, μεταξύ Θεού και ανθρώπου. Ο Χριστός έγινε άνθρωπος για να καταστήσει τον άνθρωπο κληρονόμο της Βασιλείας Του. Ο Θεός έγινε άνθρωπος προκειμένου ο άνθρωπος να γίνει κατά χάριν Θεός. Αγαπάει ο Θεός τον άνθρωπο, στέλνει τον Υιό Του με αγιοπνευματικό τρόπο και τον σώζει ως απόδειξη ότι η υπόσχεση της Θείας Οικονομίας εκπληρώθηκε.
«Ο Θεός γίνεται άνθρωπος για να γίνει ο άνθρωπος κατά χάριν Θεός». Αυτό είναι άλλωστε και το θεολογικό μήνυμα των Χριστουγέννων όπως περιέχεται στην Αγία Γραφή στα ποικίλα χωρία των Ευαγγελιστών Ματθαίου και Λουκά που αναφέρονται εκτενέστερα στην Γέννηση του Χριστού, καθώς οι δύο άλλοι Ευαγγελιστές Μάρκος και Ιωάννης γράφουν από εκεί και μετά, όπως και στην σχετική Υμνογραφία.
Σύμφωνα με το μήνυμα του Ευαγγελίου ο πραγματικός εορτασμός των Χριστουγέννων είναι : η νηστεία, η μετάνοια, η εξομολόγηση, η συμμετοχή στην Θεία Κοινωνία και στον πνευματικό αναβαπτισμό. Η εξομολόγηση ή αλλιώς “βάπτισμα δακρύων” θεωρείται απαραίτητη για να καθαρίσει ο άνθρωπος από τις αμαρτίες του, αφού πρώτα μετανοήσει ειλικρινά γι’ αυτές και καθαρός πλέον να δεχθεί το Σώμα και το Αίμα του Ιησού Χριστού κατά την Θεία Μετάληψη, γινόμενος έτσι «σύσσωμος» και «σύναιμος» Ιησού Χριστού.
Με την Γέννηση και την Ενανθρώπησή Του ο Χριστός ήρθε για να ανοίξει τον δρόμο της συγγνώμης και να δείξει την αλήθεια που οδηγεί στην λύτρωση και στην πραγματική σωτηρία. Επίσης όπως γράφει στους λόγους του ο Μέγας Πατέρας, Στύλος της Ορθοδόξου Εκκλησίας Μέγας Αθανάσιος (περί Ενανθρωπήσεως του Λόγου PG25, 192Β),«Αυτός ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν».
Η Γέννηση του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού ακτινοβολεί ως ο Ήλιος, και όπως γράφει στους λόγους τους ο Μέγας Πατέρας της Εκκλησίας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος «Ο τής δικαιοσύνης ανέτειλεν σήμερον Ήλιος… καί μήτραν μή ανοίγουσαν» (Είς τού Χριστού Γέννησιν PG. 61,737). Πλημμύρισε το Φως στη γη που έφερε ο μοναδικός Φωτοδότης ο Σωτήρας και Λυτρωτής μας Ιησούς Χριστός και θα φωτίζει πάντοτε την ψυχή των ανθρώπων, είτε σε όσους τον αγαπούν και τον πιστεύουν είτε σε όσους τον αγνοούν και τον αρνούνται. Ο Χριστός είναι ο συμπαραστάτης μας σε όλες τις δυσκολίες και τις ασθένειες αρκεί να δεχθούμε την ύπαρξή του, και τότε με άλλο θάρρος θα παλέψουμε και θα αγωνιστούμε να διώξουμε τον φόβο και τις δυσκολίες της ζωής που ερχόμαστε αντιμέτωποι. «Ο Θεός αγάπη εστί καί ό μένων έν τή αγάπη έν τώ Θεώ μένει καί ό Θεός έν αυτώ» (Α’Ιω.4,16).
Στις 25 Δεκεμβρίου, ημέρα όπου εορτάζεται κάθε έτος η Γέννηση του Ιησού Χριστού, η Ορθόδοξος Εκκλησία ξαναφέρνει μπροστά στα μάτια της ψυχής μας το γεγονός της Γεννήσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και μας καλεί να προσκυνήσουμε μαζί με τους ποιμένες και τους μάγους τον γεννηθέντα βασιλέα και να υμνολογήσουμε μαζί με τις στρατιές των ουρανίων Αγγέλων την Ενανθρώπηση του Θεού της ειρήνης και της αγάπης, με τον αγγελικό ύμνο της γεννήσεως του Χριστού (Λουκ. 2,14), το «Δόξα έν υψίστοις Θεώ και επί γής ειρήνη, έν ανθρώποις ευδοκία» (ιδιόμελο Όρθρου Χριστουγέννων) να αντηχεί αυτήν την ημέρα σε όλους τους ιερούς ναούς και οι πιστοί Χριστιανοί να χαιρόμαστε από αγαλλίαση στο άκουσμα αυτού του ύμνου.
Σύμφωνα με το κοντάκιο της εορτής των Χριστουγέννων, «Ή Παρθένος σήμερον, τόν υπερούσιον τίκτει, καί ή γή τό Σπήλαιον, τώ απροσίτω προσάγει. Άγγελοι μετά Ποιμένων δοξολογούσι. Μάγοι δέ, μετά αστέρος οδοιπορούσι, δι’ ημάς γάρ εγεννήθη, Παιδίον νέον, ό πρό αιώνων Θεός».
Στον Χριστιανισμό ο ίδιος ο Θεός φανερώνεται, ενώ ο μόνος δρόμος κατανοήσεώς Του είναι η από το Πνεύμα Του φωτισμένη πίστη. Την παραπάνω αλήθεια διακηρύσσει ο Απόστολος των Εθνών, ο Απόστολος Παύλος, «Ομολογουμένως μέγα εστί τό τής ευσεβείας μυστήριον, Θεός εφανερώθη έν σαρκί» (Α’ Τιμ.3,16). Το μυστήριο ακριβώς αυτό επισημαίνει και το κοντάκιο των Χριστουγέννων, όταν μιλώντας για τον Θεό που γεννάται τον χαρακτηρίζει «υπερούσιον» (πέρα από κάθε κτιστή ουσία), «απρόσιτον» (κανείς δεν μπορεί να τον πλησιάσει από μόνος του), «πρό αιώνων Θεόν» (αυτοζωή και πηγή της ζωής ως από πάντα υπάρχων).
Τέτοια μέρα που είναι σήμερα με την μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων, με βράχο της πίστεώς μας την Παναγία μας, με την συνοδεία των Αγγέλων , την ευσέβεια των μάγων και την καθαρότητα των Ποιμένων, κάτω από το αντιφέγγισμα του φωτεινότατου άστρου, με ένα πέταγμα του νου μας ας σπεύσουμε όλοι στην φάτνη της Βηθλεέμ για να προσκυνήσουμε και να λατρεύσουμε τον νεογέννητο Κύριό μας Ιησού Χριστό!
Επί σαράντα ημέρες και μέχρι την μεγάλη σημερινή εορτή της Γεννήσεως του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού η Ορθόδοξος Εκκλησία μας ψάλλει, σε κάθε Κυριακή και σε κάθε εορτή Αγίου τον δοξολογικό ύμνο της :
Χριστός γεννάται δοξάσατε. Χριστός έξ ουρανών απαντήσατε. Χριστός επί γής υψώθητε. Άσατε τώ Κυρίω πάσα ή γή καί έν ευφροσύνη αναμνήσατε λαοί ότι δεδόξασται (καταβασία Όρθρου Χριστουγέννων).
Σημαντική αξία που προσδίδει το χαρμόσυνο μήνυμα της Γεννήσεως του Χριστού είναι ο πλούτος που αποκομίζει ο άνθρωπος. Στην Β’ προς Κορινθίους επιστολής του, ο Απόστολος Παύλος λέει ότι ο Κύριος «“Εφτώχηνε” για μας. Κατέβηκε τόσο χαμηλά για μας. Τα αρνήθηκε όλα τα πλούτη του για μας. Φτώχηνε Εκείνος για να πλουτίσουμε εμείς. Για να μας δώσει την δυνατότητα να αποκτήσουμε εμείς αυτά που Εκείνος άφησε “την ουράνια ευτυχία και δόξα”», (Β’ Κορ. 8,9).
Η ευτυχία δεν είναι να συσσωρεύει κανείς αγαθά και πλούτο, αλλά η αληθινή ευτυχία βρίσκεται μέσα στην φιλανθρωπία, την αγάπη και την καλοσύνη. Η μίμηση του Χριστού δεν φτωχαίνει τον άνθρωπο αλλά τον πλουτίζει. Η Γέννηση του Υιού Του Θεού σε ένα ταπεινό σπήλαιο έχει ένα βασικό θεολογικό μήνυμα, πως η πραγματική ευτυχία δεν εγκλωβίζεται μέσα στην ευμάρεια και τον καταναλωτισμό. Ευτυχία δεν είναι η απόλαυση και η συσσώρευση των υλικών αγαθών, ευτυχία είναι η αγάπη και η καλοσύνη. Το μέτρημα της ευτυχίας δεν είναι αριθμητικό ή ποσοτικό, με αγαθά, χρήματα και επίγειες απολαύσεις, αλλά με το τί έχεις στην ψυχή σου. Ο Κύριος είπε «Μακαριώτερον έστιν διδόναι μάλλον ή λαμβάνειν» (Πραξ. Κ’, 35).
Η αξία της ελεημοσύνης και της ταπεινότητας διδάσκεται από τον Υιό του Θεού, ο Οποίος γεννήθηκε μέσα σε έναν φτωχικό στάβλο για ζώα, κι ας είναι ο Βασιλιάς όλου του κόσμου, και αρνήθηκε όλα τα ουράνια πλούτη για την σωτηρία των ανθρώπων. Γι’ αυτό και οι άνθρωποι καλούνται να μιμηθούν το παράδειγμά του. Ελεημοσύνη είναι η πρόθυμη από την καρδιά μας μετάδοση των αγαθών μας, οποιασδήποτε φύσεως, στον πλησίον μας που το στερείται και που τα έχει ανάγκη. Η ελεημοσύνη δηλαδή δεν περιορίζεται σε ένα άκαρπο συναίσθημα συμπάθειας χωρίς έμπρακτη εκδήλωση, αυτό είναι το παράδειγμα που ο ίδιος ο Υιός του Θεού μας δίδαξε και καλούμαστε να Τον μιμηθούμε.
Το μέγεθος της ελεημοσύνης δεν μετράται με το ποσόν αυτής αλλά με την δύναμη και την προαίρεση εκείνων οι οποίοι δίνουν την ελεημοσύνη. Επομένως «τώ αιτούντι σε δίδου, καί τόν θέλοντα από σου δανείσασθαι μη αποστραφής», λέγει το Πνεύμα το Άγιον (Ματθ. 5,42). Για τους πιστούς Χριστιανούς η φιλανθρωπία είναι η άμεση υλοποίηση της εντολής του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Όλες οι διδασκαλίες Του, όλες οι εντολές Του καθώς και το παράδειγμά Του να υπηρετεί τον λαό είναι διαπωτισμένα με την ιδέα της αγάπης προς τον πλησίον και της αδελφικής μέριμνας γι’ αυτόν. Ο Χριστιανισμός έχει μπροστά του την εικόνα του ελέους του Ιησού Χριστού. Οι περισσότεροι Χριστιανοί ασκούν κατά τρόπο υποδειγματικό και αθόρυβο το έργο της φιλανθρωπίας, κινούμενοι από την θεϊκή προτροπή η οποία μας λέει «Μή αποστρέψης τό πρόσωπόν σου από παντός πτωχού καί από σού ού μή αποστραφή τό πρόσωπον τού Θεού» (Τωβ. 4,7).
Η Γέννηση του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού είναι μια μέρα που δεν πρέπει να περάσει σαν μια απλή γιορτή χωρίς να αισθανθούμε μέσα στην ψυχή μας το βαθύτερο και ουσιαστικότερο νόημα του θριαμβευτικού και κοσμοσωτήριου αυτού γεγονότος.
Θα πρέπει να είναι η ημέρα που το Βρέφος της Βηθλεέμ θα βρει μια ζεστή γωνιά στην καρδιά μας και μόνον τότε, όταν βασιλεύσει ο Βασιλιάς της ειρήνης και της αγάπης στις καρδίες μας, θα αισθανθούμε αυτό το κοσμοσωτήριο γεγονός της Ενανθρωπήσεως του Θείου Λόγου. Ο Λόγος εγένετο σάρξ, η «αλήθεια ήλθε» και «παρέδραμεν ή σκιά», μετέχουμε οι άνθρωποι ήδη της Βασιλείας έν τη πορεία προς την τελείωση του έργου της ενσάρκου Θείας Οικονομίας. Έχουμε ακλόνιτη την βεβαιότητα ότι το μέλλον ανήκει στον Χριστό, ο Οποίος είναι «χθες καί σήμερον ό αυτός καί είς τούς αιώνας», (Εβρ. 13, 8). Ο Χριστός είναι ο ίδιος η ειρήνη «Ο Χριστός εστίν η ειρήνην ημών» (Εφεσ.2,14) και αυτό επαληθεύεται απ’ όλους όσους πιστεύουν στο πρόσωπό Του και ειρηνεύει η ζωή τους «ειρήνην τήν εμήν δίδωμι υμίν» (Ιώ. 14,27). Ο Χριστός είναι ο Μοναδικός Σωτήρας και Λυτρωτής που μας συμφιλιώνει με τον επουράνιο Πατέρα μας. Τίποτα δεν μπορεί να ειρηνεύσει τον άνθρωπο, όσο η γνώση του Θεού και η απόκτηση της αρετής.
Κάθε χρόνο η μεγάλη Δεσποτική εορτή των Χριστουγέννων είναι πρόκληση και πρόσκληση, για να είμαστε κοντά στον Θεό «Έν αυτώ ζώμεν καί κινούμεθα καί εσμέν» (Πραξ. 17,28), διότι μακριά του δεν υπάρχει ούτε αγάπη, ούτε ειρήνη, ούτε δικαιοσύνη «οί μακρύνοντες εαυτούς από σου(του Θεού) απολούνται» ( Ψαλμ. 72,27).
Ο Ήλιος της Δικαιοσύνης ανατέλλει για να φωτίσει όλη την οικουμένη, ακόμα και όσους τον αγνοούν. Όπως οι Άγγελοι, όπως η Θεοτόκος, έτσι κι εμείς οι άνθρωποι καλούμαστε να γίνουμε χερουβικός θρόνος «Παρθένος καθέζεται τά Χερουβείμ μιμουμένη βαστάζουσα έν κόλποις Θεόν Λόγον σαρκωθέντα» (α’ στιχηρό Χριστουγέννων) και να αφήσουμε να κατοικήσει στις καρδίες μας ο Υιός του Θεού, ο Οποίος σαρκώθηκε για την σωτηρία μας και μας προσφέρεται με το Άγιο Ποτήριο κατά την Θεία Κοινωνία μεταλαμβάνοντας το Σώμα και το Αίμα Του.
Ανέτειλας Χριστέ έκ Παρθένου, νοητέ Ήλιε της Δικαιοσύνης καί Αστήρ σε υπέδειξεν, έν Σπηλαίω χωρούμενον τόν αχώρητον. Μάγους οδήγησας είς προσκύνησίν σου μεθ’ ών σε μεγαλύνομεν Ζωοδότα Δόξα σοι.
Τά σύμπαντα σήμερον, χαράς πληρούνται, Χριστός ετέχθη έκ τής Παρθένου!
Ο Γεννηθέντας Χριστός να είναι πάντοτε μαζί μας!
