«Η αλλαγή στους χριστιανούς δεν βρίσκεται σε εξωτερικές μορφές και τόπους, όπως πολλοί νομίζουν ότι έγκειται η διαφορά και η διάκριση ανάμεσα σε αυτούς και τον κόσμο, σε σχήματα και τύπους. Διότι, αν με το νου και την διάνοιά τους μοιάζουν με τον κόσμο, έχουν τον ίδιο σεισμό και την αταξία των λογισμών, την απιστία, τη σύγχιση, την ταραχή και τη δειλία, όπως όλοι οι άνθρωποι. Και ενώ ως προς την εξωτερική εμφάνιση και την επίδειξη φαίνονται να διαφέρουν από τον κόσμο και επιτυγχάνουν κάποιες εξωτερικές αρετές, στην καρδιά και στο νου τους παραμένουν δεμένοι με τα γήινα δεσμά, χωρίς να έχουν αποκτήσει την ανάπαυση από τον Θεό και την ουράνια ειρήνη του Πνεύματος στην καρδιά τους, διότι δεν ζήτησαν αυτά από τον Θεό και δεν πίστεψαν ότι αξίζουν να τα λάβουν»[1].
Η πιο πάνω διαπίστωση του Αγίου Μακαρίου του Αιγυπτίου, θέτει το σημαντικό θέμα της διαφοράς των ανθρώπων της Εκκλησίας, των χριστιανών, με τους άλλους ανθρώπους που, για τους δικούς τους λόγους, δεν θέλουν να ζουν με βάση το Ευαγγέλιο του Χριστού. Κι όμως, ενδεχομένως να ενδιαφέρονται για τους άλλους, συμπαρίστανται στις δυσκολίες τους, κάνουν έργα αγάπης και συμπεριφέρονται χωρίς εγωκεντρισμό. Κανείς δεν μπορεί να κρίνει κανένα, εκτός από το Θεό της Αγάπης που ξέρει τα βαθύτερα της καρδίας.
Ωστόσο, υπάρχει η διαφορά που καθορίζεται από την παρουσία του Αγίου Πνεύματος μέσα τους. Οι «άνθρωποι του κόσμου», με την έννοια της μη χριστιανικής ζωής, και οι «άνθρωποι της Εκκλησίας», με την έννοια της Ευαγγελικής ζωής, διαφέρουν στο ότι οι δεύτεροι, αν, βέβαια, είναι αληθινοί, ενδιαφέρονται και αγωνίζονται να καθαρίσουν την καρδιά τους από ακάθαρτους λογισμούς, με την προσοχή που δίνουν όχι τόσο σε εξωτερικές συμπεριφορές όσο με την εσωτερική εργασία.
Η προσπάθεια που θα καταβάλλει ο χριστιανός για να κάνει καλούς λογισμούς,έχει ως αποτέλεσμα την ειρήνη της καρδίας, την ανάπαυση και την καρδιακή χαρά. Το Πνεύμα το Άγιον, ερχόμενο μέσα μας, μας καθαρίζει από τις αμαρτίες και ετοιμάζει την καρδιά, ώστε να κατοικήσει ο Θεός, σύμφωνα με τον λόγο του Χριστού:«Όποιος με αγαπάει θα τηρήσει το λόγο μου. Και ο Πατέρας μου θα τον αγαπήσει και θα έρθουμε σ’ αυτόν και θα κατοικήσουμε μαζί του».(Ιω. 14,23).
Βέβαια, σύμφωνα πάλι με τον λόγο του Κυρίου προς τους μαθητές Του: «Το Πνεύμα της Αληθείας, τον Παράκλητον, δεν μπορεί να το δεχτεί ο κόσμος, γιατί ούτε το διακρίνει ούτε το γνωρίζει»(Ιω. 14,17). Έτσι, η παρουσία του Αγίου Πνεύματος στην καρδιά των χριστιανών καθορίζει τη διαφορά τους με τους μη χριστιανούς και όχι η εξωτερική συμπεριφορά.
Τα «καλά έργα», οι αγαθοεργίες και όλα όσα δείχνουν συμπόρευση με τους συνανθρώπους μας, είναι η έκφραση και όχι η αιτία της ιδιότητάς μας ως χριστιανών στον κόσμο. Τότε, οι χριστιανοί γίνονται όντως το «άλας της γης», το «φως του κόσμου», η ελπίδα και το σημείο που δείχνει το Σωτήρα τού κόσμου.
[1]Αγίου Μακαρίου Αιγυπτίου, Πενήντα Λόγοι Πνευματικοί, Ν. Σκήτη Αγ. Όρους 2024, σ. 63