(Επιμέλεια, διασκευή Στέλιος Κούκος)
Ο Άγιος Αντώνιος όσον αφορά το ήθος του ήταν πραότατος και στην ψυχή ιδιαίτερα ταπεινός. Τιμούσε πολύ τους κληρικούς· έσκυβε την κεφαλή και προσκυνούσε με πολλή ταπείνωση τους Επισκόπους και τους Ιερείς.
Αλλά και αν κάποιος Διάκονος πήγαινε προς αυτόν για να ωφεληθεί ψυχικά, ο Άγιος συζητούσε μαζί του με προθυμία για όσα εκείνος ζητούσε να μάθει και να συμβουλευτεί· ως προς την προσευχή, όμως, έδινε τα πρωτεία στον Διάκονο, ακόμη και εάν αυτός ήταν ο πιο απλός. Πολλές φορές ρωτούσε και ο ίδιος να του πουν λόγια ψυχωφελή και χρήσιμα, τα οποία άκουγε με ταπείνωση.
Ήταν δε το πρόσωπό του πλήρες γαλήνης, έχοντας από τον Σωτήρα Χριστό χάρη μεγάλη και τόσο παράδοξη, ώστε αν κάποιος δεν τον είχε δει άλλη φορά και δεν τον γνώριζε, ακόμη και αν τον έβλεπε ανάμεσα σε πολλούς Μοναχούς, αμέσως αντιλαμβανόταν ότι αυτός ήταν ο Άγιος Αντώνιος.
Και βεβαίως, όχι επειδή ήταν ψηλότερος από τους άλλους ή πλατύτερος, αλλά από την κατάσταση του ήθους του και την καθαρότητα της ψυχής του. Έτσι, είχε ατάραχες και τις εξωτερικές αισθήσεις του σώματός του και την όλη διάθεσή του.
Ως προς την πίστη ήταν ευσεβέστατος και πιστός ακόλουθος της γνήσιας και ανόθευτης Ορθοδοξίας και τηρητής ακριβέστατος. Τόσο μάλιστα, ώστε δεν έδειχνε καμία συμπάθεια και δεν ήθελε ποτέ να συνομιλήσει φιλικά με κάποιον αιρετικό, ιδιαίτερα με τους Μανιχαίους και τους Αρειανούς.
Προειδοποιούσε, μάλιστα, όλους τους πιστούς να μην τους πλησιάζουν, καθότι η φιλία τους είναι βλάβη ψυχής και απώλεια. Ήλθαν κάποτε μερικοί Επίσκοποι και άλλοι πιστοί και τον παρακάλεσαν να πάει στην Αλεξάνδρεια για να στηρίξει τους πιστούς από τον κίνδυνο των αιρετικών.
Έτσι, πήγε εκεί και κήρυξε κατά της ασεβείας των Αρειανών το έτος 335, διδάσκοντας τον λαό ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα και Αΐδιος· εκείνοι δε είναι όμοιοι με τους ειδωλολάτρες, καθώς λατρεύουν την κτίση αντί για τον Κτίστη. Οι μεν λοιπόν πιστοί όλοι χαίρονταν, ακούγοντας τον Άγιο να αναθεματίζει τη χριστομάχο αίρεση.
Οι Αλεξανδρινοί έτρεχαν όλοι κοντά του, όχι μόνο ο απλός λαός αλλά και οι ιερείς των ειδώλων, παρακαλώντας να δουν τον «άνθρωπο του Θεού» –γιατί έτσι ονόμαζαν τον Όσιο– ο οποίος έκανε και εκεί πολλά θαύματα.
Γι’ αυτό πολλοί πίστεψαν στον Χριστό εκείνες τις λίγες ημέρες που διέμεινε στην Αλεξάνδρεια και βαπτίσθηκαν, βλέποντας τις αρετές του και ιδιαίτερα τη μεγάλη γνώση και σύνεσή του, την οποία είχε χωρίς να έχει μάθει γράμματα.
Όταν δε ήθελε να αναχωρήσει, τον πρόφτασε στην πύλη της πόλης μια γυναίκα που έκλαιγε φωνάζοντάς του: «Άνθρωπε του Θεού, στάσου λίγο για τον Κύριο, για να μην αναγκαστώ και έρθω στο κελί σου στην έρημο βάζοντας σε κίνδυνο τη ζωή μου, γιατί η κόρη μου βασανίζεται σκληρά από δαιμόνιο».
Έφεραν λοιπόν μπροστά στον Άγιο Αντώνιο το κορίτσι, το οποίο μόλις τον είδε έπεσε κάτω. Ο Άγιος τότε προσευχήθηκε και, αφού επικαλέστηκε τον Χριστό, το σήκωσε υγιέστατο. Έτσι, όσοι ήταν παρόντες δοξολογούσαν τον Κύριο, θαυμάζοντας για το γεγονός που είδαν και έζησαν!
Ο Άγιος Αντώνιος ο Μέγας τιμάται στις 16 Ιανουαρίου.
Διασκευή από τον «Μέγα Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας», μήνας Ιανουάριος, τόμος 1ος.
