(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Η παραμονή του Γρηγορίου εντός των γεωγραφικών ορίων της Καππαδοκίας και εντός της οικογενειακής παρεμβολής, με το επικρατούν αυστηρόν μοναστικόν πνεύμα, διεμόρφωσαν εις αυτόν χαρακτήρα αδυναμίας και διάθεσιν απομακρύνσεως και αποφυγής ευθυνών έναντι ανθρώπων και καταστάσεων.
Δι’ αυτό και εδυσκολεύθη εις την εκλογήν επαγγέλματος. Κατ’ αρχάς συνετηρείτο εκ των προσόδων της πατρικής περιουσίας, μελετών και αυτοπαιδευόμενος.
Παρέμεινε επί έτη αβάπτιστος, ως και άλλοι διάσημοι πατέρες της Εκκλησίας εν τη Ανατολή και εν τη Δύσει.
Η απόφασις του Γρηγορίου να βαπτισθή φαίνεται ότι προήλθεν από τας παρακλήσεις της μητρός του Εμμελείας, αλλά και εκ τινος αξιοσημειώτου ονείρου.
Από το ησυχαστήριον εις την Άννεσιν η μητέρα του εκάλεσε τον Γρηγόριον να παρευρεθή εκεί και να λάβη μέρος εις τας εορτάς προς τιμήν των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων.
Μάλλον μετά δυσκολίας εδέχθη την πιεστικήν πρόσκλησιν και κουρασμένος από το ταξείδι εκοιμήθη εις τον κήπον.
Τότε είδεν ο Γρηγόριος εις το όνειρόν του τους Μάρτυρας οι οποίοι τον ήλεγξαν διά την αδιαφορίαν του και τον εκτύπησαν με ράβδους.
Όταν εξύπνησεν ησθάνθη σωματικούς πόνους και τύψεις συνειδήσεως και έσπευσε να διορθώση την αδιαφορίαν του ζητήσας συγγνώμην.
Υπό την επίδρασιν του ονείρου συγκεκινημένος εδέχθη το βάπτισμα και το αξίωμα του Αναγνώστου εν τη Εκκλησία, πράγμα το οποίον τον συνέδεσε με την πίστιν της Εκκλησίας.
Από το βιβλίο, «Γρηγορίου Νύσσης, έργα 1», των Πατερικών Εκδόσεων Γρηγόριος ο Παλαμάς. Eισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια †Αθηναγόρας Κοκκινάκης, αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας.