(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Εμφανίζεται με πολλές μορφές (πνευματικής) ωραιότητας. Γι’ αυτό και ο Ιερεμίας λέει: «Διαμερισμούς υδάτων κατήγαγεν ο οφθαλμός μου» (πρόλ. Θρ. Ιερ. 3:47).
Δύο πάντως είναι τα σπουδαιότερα είδη της κατανύξεως: Όταν η ψυχή διψάσει τον Θεό, αισθάνεται κατάνυξη πρώτα από τον φόβο κι έπειτα (κατάνυξη) από τον πόθο.
Πρώτα δηλαδή λιώνει τον εαυτό της με τα δάκρυα, καθώς θυμάται τις αμαρτίες της, και νιώθει φόβο μήπως εξαιτίας τους ριχθεί στην αιώνια κόλαση.
Και αφού ταλαιπωρηθεί πολύ από τη λύπη, τότε η δειλία παύει, και μέσα στην ψυχή γεννιέται θάρρος και κάποια βεβαιότητα για τη συγχώρηση.
Στο εξής η ψυχή θερμαίνεται από τον πόθο της ουράνιας χαράς.
Και αυτή που πρώτα έκλαιγε από τον φόβο της καταδίκης, αρχίζει ύστερα να κλαίει πάλι πικρά, επειδή βρίσκεται ακόμα μακριά από τη βασιλεία (των ουρανών).
Γιατί, αφού καθαρθεί ο νους, βλέπει πια καθαρά ποιοι είναι οι χοροί των αγγέλων και ποια η κοινωνία τους, ποια είναι η λαμπρότητα και η μεγαλωσύνη των μακαρίων πνευμάτων και ποια η θεωρία αυτού του ίδιου του Θεού.
Από τον Ευεργετινό της Ιεράς Μονής Παρακλήτου.
