(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος μιλά για την αδελφή του Αγία Γοργονία
10. Θέλετε βέβαια να αναφέρω και τούτο από τα προτερήματα εκείνης [της αδελφής του Αγίας Γοργονίας]. Κάτι που το θεωρούσε μηδαμινής αξίας, όπως δα και όλες οι πραγματικά συνετές και σεμνές γυναίκες. Το θεωρούν όμως πολύ σπουδαίο όσες έχουν κοσμικό φρόνημα και είναι πολύ φιλάρεσκες κι ούτε συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των παιδαγωγών.
Εκείνη δεν την στόλισε χρυσάφι καλοδουλεμένο που συμπληρώνει την ομορφιά, ούτε ξανθές κοτσίδες μισοφανερές, μισοκρυμμένες, και μαλλιά σγουρά και χτενίσματα θεατρινίστικα, που ατιμάζουν ένα τίμιο κεφάλι. Ούτε πάλι πολυτελή φορέματα, που χύνονται διάφανα πάνω στο κορμί, ούτε λαμπερά πετράδια όλο χάρη, που χρωματίζουν ολόγυρα τον αέρα και κάνουν να λαμποκοπούν τα πρόσωπα.
Ούτε ακόμα καλλωπιστικές βαφές ελκυστικές και φτηνή ομορφιά, που την πλάθει ο κοσμικός καλλωπιστής, αλλοιώνοντας το δημιούργημα του Θεού με ύπουλες αποχρώσεις, ατιμάζοντάς το με την πλαστή τιμή και προβάλλοντας τη θεϊκή μορφή σαν προκλητικό σαρκικό είδωλο σε λάγνα μάτια. Έτσι η ψεύτικη όμορφιά κλέβει τη φυσική εικόνα που προορίζεται για τον Θεό και την αιωνιότητα.
Γνώριζε ωστόσο τα χίλια-δυο εξωτερικά γυναικεία στολίσματα, κανένα όμως δεν το θεωρούσε πιο άξιο από τον απλό της χαρακτήρα κι από την εσωτερική κατοχυρωμένη ακτινοβολία. Ένα κοκκίνισμα αγαπούσε μόνο, το κοκκίνισμα της ντροπής· και μια λευκότητα, τη λευκότητα της αγνότητας. Τα έντονα βαψίματα καθώς και τα άτονα, τους ζωντανούς πίνακες και την πρόσκαιρη ομορφιά, τα άφηνε στις γυναίκες των θεάτρων και του δρόμου και σ’ όσες είναι ντροπή και προσβολή η αιδώς.
11. Κάπως έτσι είναι αυτά. Όσο για τη σύνεση και την ευσέβειά της δεν υπάρχουν λέξεις που να μπορούν να τις αποδώσουν. Η αλλιώς· παραδείγματα μπορεί να βρει κανείς πολλά εκτός από τους κατά σάρκα και κατά πνεύμα γονείς. Προς αυτούς μόνον είχε στραμμένο το βλέμμα της και ως προς την αρετή δεν μειονεκτούσε απ’ αυτούς σε τίποτα.
Σ’ ένα μόνο σημείο υστερούσε και μάλιστα με εξαιρετική προθυμία· απ’ εκείνους είχε την αρετή, εκείνους αναγνώριζε και παραδεχόταν ως πηγή της ακτινοβολίας της.
Δεν υπήρχε οξύτερο μυαλό από το δικό της. Γι’ αυτό και την είχαν ως σύμβουλο όχι μόνο οι συγγενείς και εκείνες του ίδιου φύλου κι όσοι ανήκαν στην εκκλησία, άλλά όλοι σ’ ένα ευρύτερο κύκλο. Τις συμβουλές και τις παραινέσεις της τις θεωρούσαν σαν νόμο απαράβατο. Από τα λόγια της εκείνα τίποτα δεν ήταν πιο εύστοχο κι από τη σιωπή της όμως τίποτε πιο συνετό.
‘Αλλά, μια και θυμήθηκα τη σιωπή της, θα προσθέσω το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα, το πιο ταιριαστό για τις γυναίκες, το πιο χρήσιμο για τους καιρούς μας. Ποια γνώριζε περισσότερο τα σχετικά με τον Θεό με βάση και την Αγία Γραφή και την προσωπική της σύνεση;
Και ποια ρητόρευε λιγότερο μένοντας μες στα όρια της γυναικείας ευσέβειας; Και κάτι που οφειλόταν στην αληθινή ευλάβεια που κατείχε και που μόνο στην περίπτωση αυτή είναι καλή η απληστία. Ποιος στόλισε με τόσα αναθήματα τους ναούς και τους άλλους και τούτον εδώ, που αμφιβάλλω αν μετά απ’ αυτήν θα χρειαστεί να διακοσμηθεί πάλι.
Κάτι περισσότερο· ποιος με τόση επιτυχία παρουσίασε τον εαυτό του ναό ζωντανό στον Θεό;
Ποιος τίμησε τόσο πολύ τους ιερείς, και τους άλλους και αυτόν που στάθηκε συναγωνιστής της και δάσκαλος στην ευσέβεια, από τον οποίο πήρε τα καλά σπέρματα και που ένα ζευγάρι παιδιών του αφιερώθηκε στον Θεό;
Η μνήμη της τιμάται στις 23 Φεβρουαρίου.
Απόσπασμα από το βιβλίο του Δημητρίου Γ. Τσάμη, «Μητερικόν», τόμος β’, των εκδόσεων της Αδελφότητας «Αγία Μακρίνα».
