(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Του Αγίου πατέρα μας Ιωάννη του Δαμασκηνού λόγος απολογητικός προς όσους διαβάλλουν τις άγιες εικόνες,
Α’
Εκείνος που αγαπά ειλικρινά φίλο ή βασιλιά και προπαντός τον ευεργέτη, κι αν ακόμη δει το γιο του, το ραβδί του, το θρόνο του, το στεφάνι του, το σπίτι του, το δούλο του, τα κρατάει και τα ασπάζεται και μέσω αυτών τιμά τον ευεργέτη, το βασιλιά και προπαντός το Θεό.
Μακάρι, σου το ξαναλέω, να έφτιαχνες και συ εικόνες μωσαϊκές και προφητικές και κάθε μέρα μέσω αυτών να προσκυνούσες τον κυρίαρχο Θεό.
Όταν λοιπόν δεις χριστιανών παιδιά να προσκυνούν το σταυρό, μάθε ότι προσφέρουν την προσκύνηση στο Χριστό που σταυρώθηκε και όχι στο ξύλο.
Γιατί αν σέβονταν τη φύση του ξύλου, τότε θα προσκυνούσαν και τα δέντρα και τα άλση, όπως συ ο Ισραήλ κάποτε τα προσκύνησες αυτά, λέγοντας στο δέντρο και στο λιθάρι ότι «συ είσαι ο Θεός μου, συ με γέννησες».
Εμείς όμως δε λέμε τέτοιο πράγμα για το σταυρό ούτε για τις μορφές των αγίων· γιατί δεν είναι θεοί μας, αλλά βιβλία ανοιγμένα για την ανάμνηση του Θεού και για την απόδοση τιμής σ’ αυτόν στις εκκλησιές, που τοποθετούνται φανερά και προσκυνούνται.
Γιατί εκείνος που τιμά το μάρτυρα, το Θεό τιμά, για τον οποίο ο μάρτυρας μαρτύρησε· εκείνος που προσκυνά τον απόστολο του Χριστού, προσκυνά εκείνον που τον απέστειλε και εκείνος που γονατίζει στη μητέρα του Χριστού, είναι φανερό πως προσφέρει την τιμή στον Υιό της.
Κανένας άλλος δεν είναι Θεός, παρά μονάχα ένας που γνωρίζεται και λατρεύεται ως Τριάδα και μονάδα.
Απόσπασμα από το βιβλίο Ιωάννου Δαμασκηνού, «Ι. Κατά Μανιχαίων διάλογος, ΙΙ. Προς τους διαβάλλοντας τας αγίας εικόνας λόγοι τρεις». Κείμενο, μετάφραση, εισαγωγή, σχόλια Νίκος Ματσούκας. (Εκδόσεις Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη).
