Ο Θεός εφάρμοσε το σχέδιο της θείας οικονομίας, στέλνοντας τον μονογενή Του Υιό στη γή για τη σωτηρία του ανθρώπου από το θάνατο και την αμαρτία. Το λαμπρό, αϊδιο και αληθινό φως του Χριστού ανέτειλε στο κόσμο και φώτισε τον «καθήμενον ἐν σκότει» λαόν, διώχνοντας το σκότος της αμαρτίας. Κανείς πιά δεν μπορεί να μας πλανέψει, γιατί ο Θεός «φῶς ἐστί» και με όσους συναφθεί μεταδίδει «κατά ἀναλογίαν τῆς καθάρσεως τῆς ἰδίας λαμπρότητος»[1].
Σαράντα ημέρες μετά την κατά σάρκα Γέννηση του Σωτήρος Χριστού έλαβε χώρα η Υπαπαντή του Κυρίου από τον πρεσβύτη Συμεών στον Ναό των Ιεροσολύμων. Η Παναγία με τον Ιωσήφ προσφέρουν τον πρωτότοκο, σύμφωνα με τον Νόμο, στον Ναό και ο δίκαιος Συμεών τον παίρνει στις αγκάλες του και ευχαριστώντας τον Θεόν αναφωνεί: «Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου,ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν. φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ»[2].
Ο Συμεών, άνδρας «αξιόπιστος, αξιοζήλωτος, πνευματοφόρος, νομοδιδάσκαλος, τιμημένος με την ιεροσύνη και λαμπρυνθείς με προφητεία»[3], προφήτευσε ότι ο Χριστός θα ήταν «σημεῖον ἀντιλεγόμενον»[4], σημείο διαφωνίας δηλαδή για τους ανθρώπους, γιατί πολλοί θα τον πιστεύσουν και άλλοι θα παραμένουν άπιστοι και εχθροί Του.
Ο Μέγας Αθανάσιος ερμηνεύοντας τη φράση υποστηρίζει ότι «παρότι ο Χριστός αντιλέγεται από όλους τους αιρετικούς, εντούτοις δεν βάλλεται, πολεμάται αλλά δεν νικάται, τοξεύεται αλλά δεν τιτρώσκεται, πολιορκείται αλλά δεν ανδραποδίζεται, πέφτει αλλά δεν συντρίβεται. Αυτό, λέγει, είναι το εξαίρετο της καθαρής μας πίστεως, ότι μόνο αυτή, αν και περιστοιχίζεται από την λαίλαπα των αιρέσεων, παραμένει άσειστη»[5]. Το ίδιο υποστηρίζει και ο άγιος Λεόντιος Νεαπόλεως Κύπρου, ότι αντιλέγουν «οι απιστούντες και αυτοί που εφευρίσκουν διεστραμμένες αιρέσεις, παρερμηνεύοντες το της οικονομίας μυστήριον»[6].
Ο ιερός Χρυσόστομος ερμηνεύοντας υποδεικνύει ότι το αντιλεγόμενο σημείο είναι το σημείο του Σταυρού, «που η Εκκλησία το θεωρεί σωτηρία του κόσμου, οι Ιουδαίοι το εχθρεύονται και πολλές φορές και ο ουρανός το διεκήρυξε. Αμφισβητείται το σημείο, για να νικήσει η αλήθεια.Γιατί χωρίς αντίλογο δεν μπορεί να γίνει ολοκληρωμένη νίκη. Έπρεπε λοιπόν να εμφανισθεί η αντιλογία, για να εκδώσει την απόφασή του ο δικαστής, αφού μακροθυμήσει μέχρι το τέλος των αιώνων. Γι’ αυτό λέει σημείο αντιλεγόμενο. Αντιλέγουν δε εκείνοι που απιστούν. Πάσχει ο Ιησούς για να ελέγξει την απιστία και για να γεμίσει από ευγνωμοσύνη τις καρδιές αυτών που Τον πιστεύουν.
Αντιλέγεται το σημείο, λέγει, για να ελεγχθούν αυτοί που αντιλέγουν από κακία. Γιατί, αν η αλήθεια ήταν από κάθε άποψη αναντίρρητη για τους ανθρώπους, τότε η ευσέβεια θα έμενε αδοκίμαστη. Όμως με το να γίνεται παραχώρηση στην αντιλογία, δοκιμάζεται η ελεύθερη εκλογή της αλήθειας.Αντιλέγεται το σημείο. Γιατί πώς αλλιώς θα δοκιμάζονταν οι μάρτυρες στους διωγμούς;Πώς θα αγωνίζονταν και θα αναδεικνύονταν νικητές με την καρτερία τους;
Δες πόσο ωφέλησε η αντιλογία, αφού έφτιαξε όχι πιστούς απλώς, όπως θα έλεγε κανείς, αλλά και μάρτυρες που έφθασαν μέχρι τα βασανιστήρια και τον θάνατο και παρουσίασαν μία απόδειξη της χάριτος του Χριστού με την καρτερία τους. Γιατί λέει ο Συμεών «και εις σημείον αντιλεγόμενον»; Για να μη προξενήση η αντιλογία απορία στους πιστούς. Το να αμφισβητείται δε και η αλήθεια του Θεού, είναι φανερό ότι αυτό γίνεται, επειδή το επιτρέπει ο Θεός.Κανένας δηλαδή δεν μπορεί να προβάλει καμμιά αντίρρηση, αν δεν το επιτρέψει αυτό ο Θεός. Είναι όντως αναγκαία η παραχώρηση αυτή εκ μέρους του Θεού, για να φανερωθούν οι άξιοι.Θα έλθει όμως εποχή που δεν θα υπάρχει πια καμμιά αντίρρηση. Όταν δηλαδή το σημείο του Σταυρού θα λάμψει σαν προάγγελος του Κυρίου από τον ουρανό, «τότε θα κλίνει κάθε γόνυ στα επουράνια και στα επίγεια και στα καταχθόνια και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει ότι ο Χριστός είναι Κύριος προς δόξαν του Θεού Πατρός.
Όσο δηλαδή το σημείο αυτό φαίνεται μόνο του, ερμηνεύει ο Χρυσόστομος, και είναι απλό σημείο και δεν φαίνεται πουθενά ο σημαινόμενος, το σημείο θα αντιλέγεται.Όταν όμως ο ίδιος ο σημαινόμενος αποκαλύψει τον εαυτό Του κατά την Δευτέρα Παρουσία, τότε πια κανείς δεν θα τολμά να αντιλογήσει στο σημείο, γιατί ο σημαινόμενος θα έχει καταφθάσει με ολοφάνερη την θεότητά Του εναντίον εκείνων που Τον αρνούνται.Τότε εκείνοι που προηγουμένως είχαν δεχθεί το σημείο θα δοξασθούν από αυτόν που εκείνο υποδήλωνε, ενώ εκείνοι που αμφισβήτησαν το σημείο θα καταδικασθούν από τον υποδηλωθέντα.Και αυτό θα είναι τότε το τέλος της αντιλογίας, το τέλος της πλάνης, το τέλος της αμφιβολίας, το τέλος της απιστίας, η αρχή δε των βραβείων και των στεφάνων»[7].
O Μέγας Βασίλειος στην επιστολή του προς τον Όπτιμο Αντιοχείας της Πισιδίας λέγει ότι «κύριο σημείο στη Γραφή είναι ο Σταυρός του Κυρίου, ενδεικτικό παραδόξου και αφανούς πράγματος, το οποίο είναι ορατό στους απλούς ανθρώπους και νοούμενο στους εντρεχείς την διάνοια. Αυτοί δε θα πάψουν ποτέ να διαφωνούν για την ενανθρώπηση του Κυρίου, θεωρώντας οι μεν προαιώνια την ύπαρξή Του , οι δε ότι από τη Μαρία έλαβε την αρχή»[8].
Ο Αγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας ερμηνεύει λέγοντας ότι ο Εμμανουήλ τέθηκε παρά του Πατρός ως ακρογωνιαίος εκλεκτός λίθος στα θεμέλια της Σιών, λίθος προσκόμματος και πέτρα σκανδάλου, και το σημείο αντιλεγόμενο είναι ο Σταυρός Του, που για τους αντιλεγόμενους είναι μωρία, ενώ για τους αυτούς που γνωρίζουν την δύναμή Του είναι σωτηρία και ζωή[9].
Ο Αγιος Ησύχιος Ιεροσολύμων συμπληρώνειεπίσης ότι σημείο αντιλεγόμενο είναι ο Σταυρός. «Των Ιουδαίων σταυρούντων αναχώρησε ο ήλιος, η συναγωγή συκοφαντούσε και η γη σείσθηκε, ο λαός φώναζε Σταύρωσον και οι πέτρες μη φέρουσε το βάρος της βλασφημίας έσπασαν…μέχρι σήμερα ο λόγος του Σταυρού είναι για τους Ιουδαίους σκάνδαλο, για τους εθνικούς μωρία, αλλά για εμάς τους κλητούς του Χριστού είναι Θεού σοφία και δύναμις»[10].
Το αυτό υποστηρίζει και ο άγιος Αμφιλόχιος. Ως σημείο αντιλεγόμενο εννοεί το σταυρό, επειδή σε αυτόν πολλοί άπιστοι Τον χτυπούσαν και Τον εξύβριζαν. Η λύπη στην καρδιά της Παρθένου ολοκληρώθηκε επάνω στο σταυρό. Το «σημείο της Παλαιάς και της Νέας Διαθήκης είναι ο Σταυρός, που σώζει τον κόσμο δια του Ιησού Χριστού»[11].
Ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίαςστην ερμηνεία του αντιλεγόμενου σημείου του Σταυρού προσθέτει και άλλο ένα σημείο, την Σάρκωση του Χριστού. «Σημείο ο Σταυρός, ο οποίος μέχρι σήμερα αντιλέγεται και δεν είναι παραδεκτός από τους απίστους. Σημείο είναι και η Σάρκωση του Κυρίου, και ξένον σημείον. Θεός γάρ άνθρωπος γέγονε και παρθένος μήτηρ, το δε σημείο η σάρκωση του Χριστού αντιλέγεται, οι μέν υποστηρίζουν ότι το σώμα (του Χριστού) εξ ουρανού ηρθε, οι δε κατά φαντασία»[12].
