(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Ο Γέροντας Εφραίμ, ως πνευματικός πατέρας, ακολούθησε το πρότυπο του ποιμένα της παραβολής. Με αδιάπτωτο πατρικό ενδιαφέρον παρακολουθούσε την πνευματική εξέλιξη κάθε πνευματικού παιδιού του ιδιαιτέρως και το βοηθούσε με τον παραινετικό του λόγο, με τις υποδείξεις του, με την όλη παρουσία του, με προσωπικές θυσίες.
Όταν έχανε κάποιο «πρόβατο» από την πνευματική του ποίμνη, ο Γέροντας έπασχε συναισθηματικά.
Αμέσως, λοιπόν, χωρίς καμία καθυστέρηση, πορευόταν αναζητώντας «το πλανώμενον» (Ματθ. 18, 12), «έως ου εύρη αυτό! Και ευρών επιτίθησιν επί τους ώμους αυτού χαίρων» (Λουκ. 15, 4-5).
Μετά επικοινωνούσε με οικεία του εν Χριστώ πρόσωπα, με τα οποία μοιραζόταν τη χαρά του (Λουκ. 15, 6).
Μια τέτοια πολύ δύσκολη και συγκινητική περίπτωση είναι η επόμενη, για την οποία ομιλεί ο Γέροντας σε οικείο του πρόσωπο. Αναφέρεται σε δικό του άνθρωπο, ο οποίος «νεκρός ην και ανέζησε» (Λουκ. 15, 24). Εκφράζει τη χαρά του για την ανέλπιστη πνευματική πρόοδο του ανθρώπου αυτού και ζητεί πάρα πέρα συνεργασία στο δύσκολο έργο της πνευματικής καθοδήγησης του ανθρώπου τους, υποδεικνύοντας μάλιστα και κατάλληλους παιδαγωγικούς τρόπους:
«… Τα Χριστούγεννα εόρτασα όντως εορτήν μεγάλην. Πνευματικήν πανήγυριν. Είχα πάει να μαζέψω μερικά αγριολάχανα και εκεί μαζεύοντας, έκλαψα με την καρδιά μου, επί τη ευρέσει αυτής της ψυχής… Τον είδα πραγματικά πολύ κοντά στον Χριστόν… Η χαρά μου είναι πολύ μεγάλη, που πήγε στον πνευματικόν και εξομολογήθηκε. Προσεύχομαι πάρα πολύ δι’ αυτόν.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις, που τα χάνω, και φοβάμαι μήπως και τον κτυπήσει και πάλιν η αδιαφορία και η λήθη και η αμέλεια. Δι’ αυτό καθιστώ κι εσένα υπεύθυνον· να τον προσέχεις.
Να τον συνηθίσεις λίγο-λίγο να νηστεύει. Να διαβάζει και κανένα απόδειπνο, τους χαιρετισμούς της Παναγίας κ.λπ. Να συχνάζει στον πνευματικό, στην λειτουργία, στα κηρύγματα και γενικώς να τον θερμαίνεις ποικιλοτρόπως, για να μην ψυχρανθεί και πάλιν…
Όλος ο κόπος είναι, το πώς θα τον καταφέρομε να γονατίσει πάλι μπροστά στον αντιπρόσωπο του Θεού. Όταν ο Χριστιανός γονατίζει στον Πνευματικόν και πέφτει το πετραχήλι επάνω του και του διαβάζει την συγχωρητικήν ευχήν, επιφοιτά το Άγιον Πνεύμα και τον μεταβάλλει, τον αλλοιώνει. Αλλά και ο Θεός κάμπτεται και ευσπλαχνίζεται το πλάσμα του».
Από το βιβλίο του καθηγητή Γεωργίου Κρουσταλάκη, «Γέρων Εφραίμ Κατουνακιώτης, Ο Θεολόγος και Παιδαγωγός της ερήμου» των εκδόσεων Εν πλω.