(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Ερώτηση
Εάν κανείς θεωρείται ότι είναι αιρετικός, ομολογεί όμως την ορθή πίστη, άραγε πρέπει να τον πιστεύομε ή όχι;
Απόκριση
Οι πατέρες δεν ζήτησαν τίποτε άλλο, παρά μόνο ορθή απολογία πίστεως. Εάν λοιπόν πραγματικά βρεθεί κάποιος να βλασφημεί τον Χριστό με το σώμα του και να ζει χωρίς αυτόν, πρέπει να φύγομε από αυτόν και να μη τον πλησιάζομε. Διότι σχετικά με την καρδιά, όποιος δεν φυλάγει τις εντολές του Χριστού είναι αιρετικός· και εάν ο άνθρωπος δεν πιστέψει με την καρδιά του, τα λόγια δεν τον ωφελούν καθόλου.
Ερώτηση
Εάν βρεθεί κάποιος αββάς να έχει αίρεση, άραγε ο αδελφός οφείλει ν’ απομακρύνεται από αυτόν;
Απόκριση
Εάν φανερωθεί ακριβώς ότι έχει την αίρεση, πρέπει να φύγει από αυτόν· εάν όμως υπάρχει υπόνοια μόνο, δεν πρέπει ν’ αναχωρεί ούτε ν’ αναζητεί μόνος του τη διαβίωση· διότι τα κρυφά ανήκουν στον Θεό, ενώ τα φανερά στους ανθρώπους.
Ερώτηση
Εάν ο αββάς φρονεί ορθά, σ’ εκείνον όμως τον τόπο αναμένεται να κινηθεί αίρεση και υπάρχει φόβος μήπως ποτέ παραστεί ανάγκη παραβιάσεως της ορθής πίστεως και δε θέλει να φύγει ο αββάς, ο αδελφός όμως, γνωρίζοντας τη δική του ασθένεια, θέλει ν’ αναχωρήσει σε άλλον τόπο· άραγε κάνει καλά ή όχι;
Απόκριση
Πριν από τον καιρό της φανερώσεως της αιρέσεως που φέρει την ανάγκη, δεν πρέπει κανείς ν’ αναχωρήσει, μήπως και πραγματοποιηθεί σ’ αυτόν το, «φεύγει ο ασθενής χωρίς να τον διώκει κανείς»· εάν όμως φανερωθεί, τότε οφείλει με τη γνώμη των πνευματικών πατέρων να το κάνει αυτό με φόβο Θεού.
Ερώτηση
Τί λοιπόν; Όταν στον τόπο δεν υπάρχουν πατέρες στους οποίους να μπορεί να εμπιστεύεται ότι μπορούν να διακρίνουν το πράγμα, άραγε πρέπει να φύγει αυτός τότε εξαιτίας του κινδύνου της αιρέσεως και να μεταβεί αλλού, όπου βρίσκονται εκείνοι που μπορούν να διακρίνουν, και πηγαίνοντας εκεί να τους ερωτήσει γι’ αυτό το πράγμα;
Απόκριση
Ναι, οφείλει να ενεργήσει έτσι και να πραγματοποιήσει τα λεγόμενα από αυτούς.
Από το βιβλίο «Βαρσανουφίου και Ιωάννου, Ερωταποκρίσεις (ΦΚΓ-ΩΜΑ) των Πατερικών Εκδόσεων «Γρηγόριος ο Παλαμάς», εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια Σταυρούλα Ζαχαριάδου.
