«Χαῖρε ἡδύπνοον κρίνον, Δέσποινα, πιστοὺς εὐωδιάζον»

Οι χαιρετισμοί προς το ιερό πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, μοιάζουν μεμια ανθοδέσμη. Οπως εκείνος που φτιά­χνει μια ανθοδέσμη διαλέγει τα καλύτερα λουλούδια, έτσι και ο ποιητὴς του Ακαθίστου ύμνου επιλέγει βιβλικά πρόσωπα ως άνθη ποιητικάμε τα οποία πλέκει τον ύμνο του καὶ τον προσφέρει στην Υπεραγία Θεοτόκο.

Στην πρώτη ωδή του κανόνος ο υμνογράφος εξυμνεί και χαιρετίζει την Υπεραγία Θεοτόκο ως τον πάλλευκο και ευωδέστατο κρίνο, ως εύοσμο θυμίαμα και πολύτιμο μύρο που η μυρωδιά του κατακλύζει και ομορφαίνει τις ψυχές των πιστών. O κρίνος και το ρόδο, το τριαντάφυλλο, είναι τα δυο πιο σημαντικά λουλούδια που συμβολίζουν την Παναγία. Τα πέταλα του λευκού κρίνου συμβολίζουν την αγνότητά της και οι χρυσοί ανθήρες του την ακτινοβολία της ψυχής της.Με την ομορφιά και την απλότητά τους, τα λουλούδια αυτά συμβολίζουν τις αρετές της Μαρίας, την παρθενία, τη γονιμότητα, την αγνότητα και την ευσέβειά της.

Η Παναγία, ο «ἄσπιλος κρίνος» κατά τον άγιο Επιφάνιο Κύπρου[1], το «πολύανθον ἄνθος» κατά τον Ιωάννη Δαμασκηνό[2], με το εύοσμο πνευματικό άρωμα της σαγηνεύει την πνευματική όσφρηση τουανθρώπου. Με τη σωφροσύνη και τη ψυχική της καθαρότητα η κυρία Θεοτόκος έγινε με τη θέλησή της κατάλυμα αρετών, διότι κατόρθωσε να απομακρύνει από το νου της κάθε βιοτική και σαρκική επιθυμία. Η Παναγία, το άνθος της αφθαρσίας, είναι το πιο όμορφο λουλούδι που έχει δει ποτέ ο κόσμος, ο ακένωτος θησαυρός της αγνότητος και της καθαρότητος από κάθε μολυσμό σαρκός και πνεύματος, αυτή που μας σήκωσε από την φοβερή πτώση μας στην αμαρτία. Πλημμύρισε με την χάρη του Αγίου Πνεύματος, έγινε κατοικητήριο του Θεού, σάρκωσε τον Θεό στην αγιασμένη κοιλία της και ευωδιάζει σε όλο τον κόσμο.

Η Παναγία, η κατεξοχήν φορέας του Πνεύματος του Θεού, μας προσκαλεί να ενεργοποιήσουμε την πνευματική μας όσφρηση. H χάρη του Πνεύματος του Θεού ερχόμενη στην ψυχή του ανθρώπου που αναζητεί τον Θεό δημιουργεί τις συνθήκες καθαρισμού της ψυχής. Οι άγιοι μας, εν μέσω «ἀκανθηφόρων πειρασμῶν», έχοντες ανεπτυγμένες πνευματικές αισθήσεις, κατάφεραν να φθάσουν με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος στη θέωση. Όπως μαρτυρεί ο άγιος Προκόπιος Γάζης η «ἀνθρωπίνη φύσις δι’ ἀρετῆς τελειωθεῖσα, ἄνθος γίνεται»[3], έχοντας ως τροφή την καθαρότητα και την ευωδία των αρετών που μας οδηγούν στη διάκριση μεταξύ άνθεων και αγκαθιών, σωτηρίας και φθοράς[4]. Και η τέλεια ψυχή για τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό είναι αυτή που είναι αμέριμνη προς τις βιοτικές μέριμνες και στέκεται ως «κρίνον ἐν μέσῳ ἀκανθῶν»[5].

Ο Απόστολος Παύλος στην Β΄επιστολή του προς Κορινθίους μας υπενθυμίζει ότι ο Θεός έδωσε τη χάρη Του στους Αποστόλους να θριαμβεύουν με τη δύναμη του Χριστού και να διαδίδουν το όνομά Του ως άρωμα, γιατί «Χριστοῦ εὐωδία ἐσμὲν»[6]. Η οσμή αυτή των θείων μύρων, των χαρισμάτων δηλαδή του Αγίου Πνεύματος,είναι κατά τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης ανώτερη από την ευωδία των γήινων αρωμάτων[7]. Τα χαρίσματα τα οποία μας έδωσε ο Κύριος, είναι πολλά και προέρχονται  από μία μόνον πηγή, το μύρο του Χριστού[8]. Μέσα από τα αγκάθια της ζωής ο πιστός πρέπει ως άνθος να ευωδιάζει αυτή την ευωδία του Χριστού στον κόσμο.

Η μετάνοια, η προσευχή και η ελεημοσύνη ιδιαιτέρως την περίοδο αυτή της μεγάλης Τεσσαρακοστής,  αποκαθιστούν την πνευματική υγεία και ενεργοποιούν τις πνευματικές αισθήσεις, ώστε αφενός να ζητήσουμε τη χάρη του Θεού, της Παναγίας και των αγίων μας, αφετέρου να γίνουμε και εμείς φορείς του πνευματικού μύρου του αγίου Πνεύματος,να γίνουμε κυριολεκτικά η ευωδία που θα ευχαριστεί Θεό και ανθρώπους. Το άνθος του νού μας είναι η αγρυπνία «ἐν προσευχῇ» κατά τον Μέγα Αθανάσιο[9]. Και η Εκκλησία του Χριστού, είναι πράγματι άνθος και κρίνο για την ωραιότητά της, για το αίμα των μαρτύρων της και γιά την ευωδία των αγίων της[10].

Ας προστρέξουμε στο ιερό πρόσωπο της Παναγίας με όλη τη δύναμη του νου, της καρδιάς και της ψυχής μας. Ας ζητήσουμε τις πρεσβείες της Κιβωτού του Θεού που ευωδιάζει Πανάγιο Πνεύμα, όπως γράφει ο Αγιος Ρωμανός ο Μελωδός, και είναι η οσμή της γνώσεως των μυστηρίων του Θεού. Ας συλλέξουμε τα κρίνα του αγρού μέσα από τα ακανθώδη χωράφια των πειρασμών[11], μιας καιο δρόμος προς τη θέωση περνάει μέσα από κόπο, και ας διατηρήσουμε το άνθος της ψυχής μας «ἀμάραντον», όπως μας προτρέπει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος[12].

 

Παραπομπές:
[1]Επιφάνιος Κύπρου, «Εγκώμιος εις την Αγίαν Θεοτόκον», PG. 43, 496.
[2] Ιωάννης Δαμασκηνός, « Λόγος εις τον Ευαγγελισμόν της Υπεραγίας Θεοτόκου», PG. 96, 649.
[3] Προκόπιος Γάζης, «Εις τα Ασματα των Ασμάτων εξηγητικών εκλογών επιτομή», PG. 87,1580.
[4] Προκόπιος Γάζης, ο.π., PG. 87,1649.
[5] Ιωάννης Δαμασκηνός, «Περί προσπαθείας και μερίμνης…»,  PG. 96,236.
[6]Β΄Κορ. 2,15.
[7] Γρηγόριος Νύσσης, «Εξήγησις ακριβής εις τα Ασματα Ασμάτων»,PG. 44,781.
[8] Θεοδώρητος Κύρου, «Ερμηνεία εις το Άσμα των Ασμάτων», PG 81, 57.
[9] Αθανάσιος ο Μέγας, « Λόγος διακριτικός…»,PG. 28,1412.
[10] Γιαννακόπουλος Ιωήλ, Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους Ο΄, Σολομών, τ. 25, Αθήνα 1964, σ.360.
[11] Ωριγένης, «Εις τα Ασματα Ασμάτων», PG. 17,280.
[12] Ιωάννης Χρυσόστομος, «Εις την παραβολήν περί συκής», PG. 59,590.