Εισαγωγικά
«Τα παλιά καλά χρόνια» τα εγγόνια κρέμονταν από τα χείλη του παππού για να ακούσουν όχι μόνο παραμύθια αλλά και συμβουλές. Τώρα δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Γιατί άραγε; Διότι σήμερα υπάρχουν τόσες πολλές πηγές ενημέρωσης, ώστε οι νέοι να μην αισθάνονται την ανάγκη να πάνε σε έναν ηλικιωμένο να τον συμβουλευτούν. Κάνουν όμως ένα λάθος. Συγχέουν την πληροφορία με την πείρα. Η πληροφορία είναι μια γνώση και για να γίνει πείρα πρέπει να γίνει εμπειρία και ύστερα σοφία. Η πείρα φυσικά δεν εξασφαλίζεται με τα πολλά χρόνια, χρειάζονται κάποιες προϋποθέσεις. Ας ξεδιαλύνουμε λοιπόν τα πράγματα.
Πείρα και εμπειρία
Η πείρα είναι το αποτέλεσμα της εμπειρίας. Εμπειρία είναι αυτό που ζούμε και πείρα αυτό που διδασκόμαστε από αυτό που ζούμε. Η πληροφορία για να γίνει εμπειρία, πρέπει να μπει στην ζωή μας και να την ζήσουμε προσωπικά. Φυσικά οι εμπειρίες κάθε ανθρώπου είναι πολλές και διαφορετικές, γιατί είναι πολλά και διαφορετικά τα περιβάλλοντα που ζει ο άνθρωπος και επομένως διαφορετικές και οι εμπειρίες του. Υπάρχουν εμπειρίες εντελώς προσωπικές στη προσωπική ζωή του καθενός, υπάρχουν όμως και εμπειρίες κοινές, εφόσον ο άνθρωπος ζει σε κοινά περιβάλλοντα, όπως σχολείο, στρατός, επαγγελματικός χώρος, συλλόγους κλπ. Η συμμετοχή του όμως σε αυτά τα κοινωνικά σχήματα είναι και πάλι προσωπική, διότι ο καθένας βιώνει διαφορετικά τα ερεθίσματα που προσλαμβάνει από αυτά τα περιβάλλοντα.
Η εμπειρία για να μετατραπεί σε πείρα θα πρέπει να συντρέχουν προϋποθέσεις, όπως η λογική επεξεργασία της εμπειρίας και η διάθεση της βελτίωσης. Η πείρα έρχεται κατόπιν. Ύστερα από πολλές εμπειρίες κατασταλάζει κανείς σε κάποιο συμπέρασμα, αλλά για να γίνει «το πάθημα μάθημα» θα πρέπει να αναλύσει τις εμπειρίες, να δει τα αρνητικά και τα θετικά σημεία κι έτσι να αποφεύγει τα αρνητικά και να επιδιώκει τα θετικά. Επομένως η αρετή της αυτογνωσίας είναι εντελώς απαραίτητη σε αυτήν την διαδικασία. Και πάλι όμως χρειάζεται κανείς αντικειμενικά κριτήρια, για να είναι αντικειμενικό το συμπέρασμα και όχι υποκειμενικό.
Πείρα και σοφία
Μερικοί ταυτίζουν την πείρα με την σοφία. Λάθος. Η σοφία είναι η φωτισμένη πείρα. Φωτισμένη από νομικές, κοινωνικές και ηθικές αρχές. Η πείρα μπορεί να είναι προσωπικό κατόρθωμα, η σοφία όμως αντανακλά την εμπειρία ολόκληρου του κοινωνικού συνόλου, η οποία διέπεται, όπως είπαμε, από αρχές. Επομένως η σοφία είναι αναγνωρισμένη κοινωνικά, διότι απορρέει από την κοινωνία και απευθύνεται προς την κοινωνία. Μόνος σου και μεμονωμένος από τους άλλους ανθρώπους δεν μπορεί να αποκτήσεις την σοφία. Οι 7 σοφοί της αρχαιότητας είχαν αναπτυγμένη κοινωνική εμπειρία και όχι απαραίτητα διανοητική ικανότητα. Οι περισσότεροί τους έγιναν νομοθέτες, διότι την σοφία τους την διοχέτευσαν στους νόμους και έτσι οι θεσμοθετημένοι νόμοι βοηθούν την αρμονική συμβίωση των ανθρώπων. Η πείρα λοιπόν της ζωής και όχι η πολυγνωσία είναι αυτή που εξασφαλίζει στον άνθρωπο την σοφία. Η φιλοσοφία βοηθάει στον προβληματισμό του ανθρώπου και στην αξιολόγηση των αρχών που πρέπει να διέπουν την ζωή του αλλά και ολόκληρη την κοινωνία. Οι φιλοσοφικές θεωρίες είναι οι διάφορες οπτικές γωνίες από τις οποίες μερικοί άνθρωποι βλέπουν τα πράγματα και καλείται ο καθένας να αξιολογήσει και να επιλέξει αυτό που κρίνει ο ίδιος για σωστό.
Η εμπειρία Θεού
Εκτός από την κοσμική εμπειρία, την οποία περιγράψαμε πιο πάνω, υπάρχει και η Θεϊκή εμπειρία, δηλαδή η εμπειρία που αποκτάμε με την άμεση γνωριμία μας με τον Θεό. Αυτή η εμπειρία αποκτάται όχι με τις αισθήσεις του σώματος αλλά με τις αισθήσεις της ψυχής. Ο Θεός έκανε συχνές εμφανίσεις στον άνθρωπο στη διάρκεια αυτής της επίγειας ζωής του, αλλά τον ίδιο ποτέ δεν τον είδε «Θεόν ουδείς εώρακε πώποτε». Τον Θεό τον γνωρίζουμε από τις άκτιστε ενέργειές του.
Η γνωριμία με τον Θεό είναι μια ερωτική σχέση της νύμφης με τον Νυμφίο Χριστό. Οι φωτεινοί φανοί των φρόνιμων παρθένων, που τις επέτρεψαν να μπορούνε μέσα στον Νυμφώνα και να χαρούν την θέα του Νυμφίου, είναι τα έργα μας, που αποδεικνύουν την αγάπη μας γι’ αυτόν. Και έχουμε τις προϋποθέσεις. Ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο «κατ’ εικόνα του» που σημαίνει ότι αυτό το στοιχείο μας δίνει την δυνατότητα να γνωρίσουμε τον Δημιουργό μας και να ενωθούμε με αυτόν. Όμως για να γίνει αυτό πρέπει να καθαρίσουμε την «αμαυρωθείσα» εικόνα του εαυτού μας, διότι δυστυχώς έχει πολλά στίγματα, αλλά εμείς αυτό επικαλούμαστε: «εικών ειμί της αρρήτου δόξης σου, ει και στίγματα φέρων πταισμάτων». Κι ακόμα «εν ταις λαμπρότησι των αγίων πώς εισελεύσομαι ο ανάξιος; Εάν γαρ τολμήσω συνεισελθείν εις τον νυμφώνα, ο χιτών με ελέγχει και δέσμιος εκβαλούμαι υπό τον αγγέλων. Καθάρισον Κύριε τον ρύπον της ψυχής μου και σώσε με, ως φιλάνθρωπος». Γι’ αυτό και η προσευχή μας σε αυτό επικεντρώνεται «καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί ο Θεός και πνεύμα ευθές εγκαίνισον εν τοις εγκάτοις μου».
Τα στίγματα και τα πταίσματα εμποδίζουν την επενέργεια των ακτίστων ενεργειών του Θεού πάνω στον άνθρωπο. Είναι οι σκουριές , που εμποδίζουν την ηλεκτρική σύνδεση της ψυχής μας με τον Ρευματοδότη και Ζωοδότη Χριστό. Είμαστε κλεισμένοι στον εαυτό μας με κλειστές τις πόρτες και τα παντζούρια και δεν αφήνουμε να μπει ο ήλιος. Πρέπει να ανοίξουμε τις πόρτες και τα παράθυρα της ψυχής μας να μπει ο Ήλιος της Δικαιοσύνης και να μας δώσει φως και χαρά και πραγματική ζωή. Αυτή θα είναι η εμπειρία, η γνωριμία και η σχέση μας με τον Θεού, την οποία οι άγιοι την πέτυχαν αλλά και εμείς μπορούμε να το πετύχουμε. Φυσικά είναι δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο, φτάνει να προσπαθήσουμε.
Καταθέτουμε πιο κάτω μαρτυρίες κοινωνικής και θεϊκής πείρας, πιθανόν προσωπικές, χρήσιμες όμως για κάποιον προβληματισμό και εντοπισμό της αλήθειας πέρα από την υποκειμενική πείρα του καθενός. Ακόμη πρόκειται και για ευφυολογήματα, δηλαδή έξυπνες σκέψεις που εντυπωσιάζουν αλλά και προβληματίζουν.
Όταν μιλάει η πείρα της ζωής…
Για τον εαυτό σου
Η κάθε μέρα είναι και μια καινούργια αρχή, γιατί σου δίνεται η δυνατότητα να αλλάξεις τα λάθη της προηγουμένης..
Οπουδήποτε κι αν πας, φρόντισε να συνοδεύεσαι από την αξιοπρέπειά σου..
Αν πραγματικά θέλεις να κάνεις κάτι, θα βρεις έναν τρόπο, αν δεν θέλεις θα βρεις χίλιες δικαιολογίες.
Πολλά από τα όνειρά σου μπορεί να μην πραγματοποιηθούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα πάψεις να ονειρεύεσαι
Για τους άλλους
Ένας εχθρός καταλαμβάνει περισσότερο χώρο στο μυαλό μας απ’ ό,τι ένας φίλος στην καρδιά μας.
Όταν περπατάς με το κεφάλι ψηλά, σκέψου αν έγινες αφορμή κάποιοι να το σκύβουν εξαιτίας σου..
Να προσέχεις όταν δέχεσαι επαίνους. Είναι δυσδιάκριτα τα όριά τους με την κολακεία.
Μη θυμώνεις με αυτούς που προσπαθούν να σου ρίξουν στάχτη στα μάτια. Απλά τα χέρια τους λερώνουν.
Οι μόνοι άνθρωποι που μας χρειαζόμαστε στη ζωή μας είναι εκείνοι, που μας χρειάζονται στη δική τους χαρά.
Πολλοί μας αγκαλιάζουν, λίγοι όμως μας κρατάνε αγκαλιά με την ψυχή τους.
Η αληθινή αξία ενός ανθρώπου φαίνεται στο πώς φέρεται σε κάποιον, που δεν τον έχει ανάγκη.
Ο άνθρωπος όταν νιώθει πόνο, είναι ζωντανός, όταν όμως νιώθει τον πόνο του άλλου, τότε ΝΑΙ είναι ΑΝΘΡΩΠΟΣ.
Για την αγάπη
Δεν θέλω να με αγαπούν πολλοί. Θέλω να με αγαπούν λίγοι και πολύ…
Η αγάπη δίνει ζωή και δύναμη στον άνθρωπο, όπως μία σταγόνα νερού σε ένα μαραμένο λουλούδι.
Το καλύτερο που μπορούμε να προσφέρουμε σε κάποιον είναι η αγάπη, όχι όμως με τις συμβουλές μας αλλά με τις πράξεις μας.
Πρόσεχε τι λες και τι κάνεις στους ανθρώπους που αγαπάς, γιατί ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω και οι καρδιές δεν γιατρεύονται με μία συγγνώμη
Όταν δωρίζεις κάτι να θυμάσαι ότι ένα βλέμμα αγάπης είναι το καλύτερο περιτύλιγμα.
Αν θέλεις να σ’ αγαπάνε, δείξε ότι το αξίζεις.
Μπορεί να έβγαλε κρύο και να κατεβάσατε τα χειμωνιάτικα, αλλά να ξέρετε: τίποτα πιο ζεστό από μια αγκαλιά.
Για το χαμόγελο
Κάθε φορά που τα βλέπετε όλα σκούρα, χαμογελάστε. Το χαμόγελο είναι το καλύτερο διαλυτικό σκούρων χρωμάτων.
Ένα χαμόγελο μικραίνει την απόσταση ανάμεσα στους ανθρώπους.
Κανείς δεν είναι τόσο πλούσιος που να μην έχει ανάγκη από ένα χαμόγελο και κανείς δεν είναι τόσο φτωχός, που να μην μπορεί να δώσει ένα χαμόγελο.
Για τον καλό φίλο
Ένα από τα ωραιότερα πράγματα στη ζωή, είναι να βρεις κάποιον που να σε καταλαβαίνει πραγματικά, χωρίς να χρειάζεται να του δώσεις πολλές εξηγήσεις.
Καλός φίλος δεν είναι εκείνος που θα σου πει: «είμαι δίπλα σου, όλα καλά θα πάνε», αλλά εκείνος που θα σου πει: «πάνε δεν πάνε καλά, θα είμαι δίπλα σου»
Καλός φίλος είναι αυτός που θα σε σηκώσει, όταν έχεις πέσει κι αν δεν μπορεί να σε σηκώσει, θα ξαπλώσει δίπλα σου.
Αν ψάχνεις να βρεις φίλους χωρίς ελαττώματα, τότε σίγουρα μια μέρα θα μείνεις μόνος.
Αυτά λέει η σοφία του κόσμου αλλά η σοφία του Θεού είναι πάνω και πέρα από αυτά.
Όταν μιλάει η σοφία του Θεού
Αυτήν θα την βρούμε στη Σοφία του Σολομώντος, που μιλάει για τους δίκαιους ανθρώπους, τους ανθρώπους του Θεού.
Σοφίας Σολομῶντος (Κεφ. 3, 1-9)
1.Δικαίων ψυχαὶ ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὐ μὴ ἅψηται αὐτῶν βάσανος.
4.Καὶ γὰρ ἐν ὄψει ἀνθρώπων ἐὰν κολασθῶσιν,
ἡ ἐλπὶς αὐτῶν ἀθανασίας πλήρης.
- Καὶ ὀλίγα παιδευθέντες, μεγάλα εὐεργετηθήσονται.
- Ὡς χρυσὸν ἐν χωνευτηρίῳ ἐδοκίμασεν αὐτούς, καὶ ὡς ὁλοκάρπωμα θυσίας προσεδέξατο αὐτούς.
Σοφίας Σολομώντος (Κεφ. 4, 7-15)
- Γῆρας γὰρ τίμιον, οὐ τὸ πολυχρόνιον, οὐδὲ ἀριθμῷ ἐτῶν μεμέτρηται.
- Πολιὰ δὲ ἐστι φρόνησις ἀνθρώποις· καὶ ἡλικία γήρως βίος ἀκηλίδωτος. 10. Εὐάρεστος Θεῷ γενόμενος ἠγαπήθη, καὶ μεταξὺ ἁμαρτωλῶν μετετέθη.
Παροιμιῶν (Κεφ. 3,13 και 8,8-9)
3,13 Μακάριος ἄνθρωπος, ὃς εὗρε σοφίαν καὶ θνητὸς ὃς εἶδε φρόνησιν. Ἐκ γὰρ τοῦ στόματος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνη, νόμον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ.
Ὅτι ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκεύασα βουλήν καὶ γνῶσιν καὶ ἔννοιαν. Ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια, ἐμὴ φρόνησις, ἐμὴ δὲ ἰσχύς.
Ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν.
8,8 Μετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου,
οὐδὲν ἐν αὐτοῖς σκολιόν, οὐδὲ στραγγαλιῶδες.
8,9 Πάντα εὐθέα ἐστὶ τοῖς νοοῦσι καὶ ὀρθὰ τος εὑρίσκουσι γνῶσιν. Στόμα δικαίου ἀποστάζει σοφίαν, χείλη δὲ ἀνδρῶν ἐπίστανται χάριτας·
Συμπέρασμα
Η πείρα της ζωής είναι πολύτιμη και για εμάς και για τους άλλους, διότι ρυθμίζει σωστά την ζωή του ανθρώπου και βοηθάει να ρυθμίζουν και οι άλλοι την δική τους ζωή. Όμως ο άνθρωπος είναι δισυπόστατος, έχει σώμα και ψυχή. Ο νους συμβάλλει στην απόκτηση πείρας ζωής, η ψυχή όμως, επειδή είναι πλασμένη κατ’ εικόνα Θεού επιθυμεί να ζήσει κοντά στον Θεό, όπου βρίσκει την σωτήρια αλήθεια. Αυτή η εμπειρία αποκτάται μόνο με την καθαρότητα της καρδιάς. Η καθαρότητα της καρδιάς είναι ο μαγνήτης που έλκει την Χάρη του Θεού.
