(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς
Λόγος εις την Κυριακή των Μυροφόρων
‘Αφού δε επέστρεψαν, λέγει, αγόρασαν αρώματα και μύρα, διότι δεν είχαν καταλάβει ακριβώς ότι αυτός είναι αληθινά η οσμή της ζωής για εκείνους που τον πλησιάζουν με πίστι, όπως οσμή θανάτου καταλαμβάνει τους έως το τέλος απειθείς, και η οσμή των ενδυμάτων του, δηλαδή του ιδίου του σώματος, είναι ανωτέρα από όλα τα αρώματα και το όνομά του είναι μύρο χυμένο, με το οποίο εγέμισε θεία ευωδία την οικουμένη.
‘Ετοιμάζουν λοιπόν μύρα και αρώματα, αφ’ ενός μεν προς τιμήν του νεκρού, αφ’ ετέρου δε για παρηγοριά από τη δυσωδία του σώματος, όταν θα έλειωνε, βοηθώντας με την αλοιφή των τους επιθυμούντας να παραμένουν δίπλα.
‘Αφού λοιπόν ετοίμασαν τα μύρα και τα αρώματα, κατά την εντολή το Σάββατο ησύχασαν, διότι δεν είχαν καταλάβει ακόμη τα αληθινά σάββατα, ούτε είχαν γνωρίσει καλά το ευλογημένο εκείνο σάββατο που μεταφέρει τη φύσι τους από τα βάραθρα του άδη στο ολόφωτο και θείο και ουράνιο ύψος.
«Την πρώτη της εβδομάδος, όρθρο βαθύ», όπως λέγει ο Λουκάς, «ήλθαν στο μνήμα, φέροντας τα αρώματα που ετοίμασαν».
Ο δε Ματθαίος λέγει, «αργά το Σάββατο, ξημερώνοντας την πρώτη της εβδομάδος» και ότι οι προσελθούσες είναι δύο.
Ο ‘Ιωάννης «το πρωί, ενώ ήταν ακόμη σκοτεινά», και ότι μια είναι η προσελθούσα, Μαρία η Μαγδαληνή.
Ο δε Μάρκος «πολύ πρωί της πρώτης της εβδομάδος» και ότι τρεις είναι οι προσελθούσες.
Πρώτη λοιπόν της εβδομάδος λέγουν όλοι οι ευαγγελισταί την Κυριακή, αργά το Σάββατο, όρθρου βαθύ, πολύ πρωί και πρωί σκοτεινά ακόμη, ονομάζουν τον χρόνο γύρω από τον όρθρο, ανάμικτο από φως και σκότος.αυτός ο χρόνος είναι, αφού αρχίζει να αυγάζει το ανατολικό μέρος του ορίζοντος που προκαταγγέλλει την ημέρα.
Μπορεί δε κανείς παρατηρώντας από μακριά, προς αυτό, να το ιδή να αρχίζη να χρωματίζεται από φως γύρω από την ενάτη ώρα της νυκτός, ώστε έως την πλήρη ημέρα να υπολείπωνται τρεις ώρες.
Φαίνονται βέβαια να διαφωνούν κάπως οι ευαγγελισταί μεταξύ τους τόσο για την ώρα, όσο και για τον αριθμό των γυναικών, επειδή, όπως είπα, οι Μυροφόρες ήσαν πολλές, και ήλθαν στον τάφο όχι μια φορά, αλλά και δύο και τρεις φορές, συντροφιά μεν, αλλ’ όχι οι ίδιες, και κατά τον όρθρο μεν όλες, αλλ’ όχι τον ίδιο χρόνο ακριβώς, η δε Μαγδαληνή ήλθε πάλι μόνη της και έμεινε περισσότερο.
Κάθε ευαγγελιστής λοιπόν αναφέρει μια προέλευσι μερικών και παραλείπει τις άλλες.
Όπως δε εγώ υπολογίζω και συνάγω από όλους τους ευαγγελιστάς, σύμφωνα με όσα είπα προηγουμένως, πρώτη από όλες ήλθε στον τάφο του Υιού του Θεού η Θεοτόκος, έχοντας μαζί την Μαγδαληνή Μαρία. Τούτο κυρίως το συμπεραίνω από τον ευαγγελιστή Ματθαίο.
Διότι, λέγει, «ήλθε η Μαγδαληνή Μαρία και η άλλη Μαρία», που ήταν οπωσδήποτε η Θεομήτωρ, για να ιδούν τον τάφο.
Και ιδού έγινε μέγας σεισμός. Διότι άγγελος Κυρίου, αφού κατέβηκε από τον ουρανό, προσήλθε, απεκύλισε την πέτρα από την θύρα του μνημείου κι’ εκαθόταν επάνω σ’ αυτήν. Ήταν δε η μορφή του σαν αστραπή και το ένδυμά του λευκό σαν το χιόνι, από τον φόβο δε εμπρός του εταράχθηκαν οι φύλακες κι’ έγιναν σαν νεκροί.
Όλες λοιπόν οι άλλες γυναίκες ήλθαν μετά το σεισμό και την φυγή των φυλάκων, κι’ ευρήκαν τον τάφο ανοιγμένο και την πέτρα αποκυλισμένη. Η δε Παρθενομήτωρ έφθανε τη στιγμή που εγινόταν ο σεισμός, αποκυλίσθηκε η πέτρα και ανοιγόταν ο τάφος και οι φύλακες ήσαν παρόντες, αν και συγκλονισμένοι από τον φόβο.
Γι’ αυτό μετά τον σεισμό αυτοί ανασηκώθηκαν και εκύτταξαν αμέσως να φύγουν, ενώ η Θεομήτωρ εντρυφούσε στη θέα.
Εγώ πάντως νομίζω ότι γι’ αυτήν πρώτη ανοίχθηκε ο ζωηφόρος εκείνος τάφος (διότι γι’ αυτήν πρώτη και δι’ αυτής έχουν ανοιχθή σ’ εμάς όλα, όσα είναι επάνω στον ουρανό και κάτω στη γη) και ότι γι’ αυτήν άστραπτε έτσι ο άγγελος, ώστε, αν και η ώρα ήταν ακόμη σκοτεινή, αυτή με το πλούσιο φως του αγγέλου όχι μόνο να ιδή τον τάφο κενό, αλλά και τα εντάφια να είναι τακτοποιημένα και πολυτρόπως να μαρτυρούν την έγερσι του ενταφιασθέντος.
Ήταν δε προφανώς ο ευαγγελιστής άγγελος ο ίδιος ο Γαβριήλ.
Διότι μόλις την είδε αυτός να σπεύδη προς τον τάφο, αυτός που παλαιότερα της είχε ειπεί, «μη φοβήσαι, Μαρία, διότι ευρήκες χάρι από τον Θεό», σπεύδει και τώρα και κατεβαίνει να ειπή το ίδιο πάλι στην αειπάρθενο και να αναγγείλη την από τους νεκρούς ανάστασι του γεννηθέντος από αυτήν ασπόρως, να σηκώση την πέτρα, να υποδείξη τον κενό τάφο και τα εντάφια, κι’ έτσι να επιβεβαιώση την καλή αγγελία.
Διότι, λέγει, «αποκρινόμενος ο άγγελος, είπε στις γυναίκες, μη φοβήσθε εσείς, ζητείτε τον ‘Ιησού, τον εσταυρωμένο; αναστήθηκε∙ ιδού ο τόπος όπου εκοιτόταν ο Κύριος».
Εάν, λέγει, βλέπετε τους φύλακες συγκλονισμένους από τον φόβο, αλλά εσείς να μην φοβήσθε. διότι γνωρίζω ότι ζητείτε Ιησούν τον εσταυρωμένο. Εσηκώθηκε, δεν είναι εδώ.
Διότι αυτός, όχι μόνο είναι ακράτητος από του άδη και του θανάτου και του τάφου τα κλείστρα και τους μοχλούς και τις σφραγίδες, αλλ’ είναι και κύριος των αθανάτων και ουρανίων αγγέλων μας και μόνος αυτός είναι Κύριος του σύμπαντος.«ιδέτε», λέγει, «τον τόπον όπου εκοιτόταν ο Κύριος και πηγαίνετε γρήγορα να ειπήτε στους μαθητάς του ότι αναστήθηκε από τους νεκρούς».
Συνεχίζεται
Από την ιστοσελίδα της Ιεράς Μητρόπολης Κηφισιάς: https://www.imkifissias.gr/index.php/orthodoksia/afieromata/pentikostariou/4323-logos-eis-tin-kyriaki-ton-myroforon
