(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Αγίου Ιωάννου Χρυσοστομου
Ει την Γένεσιν
Ομιλία Δευτέρα
Εις την αρχήν της δημιουργίας – Εις την αρχήν εδημιούργησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην
3. Και μη παραξενεύεσαι, αγαπητέ μου, που ο Μωυσής ακολουθεί τον ίδιον δρόμον ομιλών εις την αρχήν και εισαγωγικώς προς τους ανοήτους Ιουδαίους. Τον αυτόν δρόμον ως γνωστόν ηκολούθησε και ο Παύλος εις χρόνον χάριτος, όταν τόσον πολύ είχεν αποδώσει το κήρυγμα.
Θέλων να ομιλήση προς τους Αθηναίους, κάμνει την διδασκαλίαν του από τα αισθητά, λέγων τα εξής: «Ο Θεός, ο οποίος έκαμε τον κόσμον και όλα όσο υπάρχουν εις αυτόν, αυτός είναι απόλυτος Κύριος του ουρανού και της γης και δεν κατοικεί εις τους ναούς, που κτίζουν διά των χειρών των οι άνθρωποι ούτε υπηρετείται από χείρας ανθρωπίνας».
Επειδή λοιπόν εγνώριζεν, ότι αυτή η διδασκαλία ήτο κατάλληλος δι’ αυτούς, ηκολούθησεν αυτόν τον δρόμον. Διότι συμφώνως προς την αντιληπτικότητα εκείνων, που δέχονται τα διδάγματά του, τοιουτοτρόπως από το Άγιον Πνεύμα οδηγούμενος έκαμνε την διδασκαλίαν. Και διά να αντιληφθής ότι η διαφορά των προσώπων και η ανικανότης των ακροατών (να κατανοήσουν) είναι αιτία αυτού, άκουε τον Παύλον.
Όταν έστελλε επιστολήν προς τους Κολασσαείς, δεν ηκολούθει τον αυτόν δρόμον, αλλά διαφορετικά συνεζήτει προς αυτούς και έλεγε: «Δι’ αυτού εδημιουργήθησαν τα πάντα, τα επουράνια και τα επίγεια, τα ορατά και τα αόρατα· είτε θρόνοι, είτε κυριότητες, είτε αρχαί, είτε εξουσίαι, όλα δι’ Αυτού και διά Αυτόν έχουν δημιουργηθή».
Και ο Ιωάννης ο υιός της βροντής με μεγάλην φωνήν έλεγε: «Όλα έγιναν δι’ αυτού και χωρίς αυτόν τίποτε δεν έγινε από όσα έχουν γίνει». Ο Μωυσής όμως δεν ωμίλησεν έτσι. Ευλόγως, διότι δεν ήτο λογικόν εις όσους ακόμη γαλακτοτροφούνται να δίδωμεν στερεάν τροφήν.
Διότι, όπως ακριβώς οι διδάσκαλοι δεχόμενοι από τους γονείς τα παιδιά παραδίδουν εις αυτά τα πρώτα γράμματα, οι δε γονείς παραλαμβάνοντες από αυτούς τα παιδιά τα πλέον τέλεια μαθήματα τους παρέχουν.
Κατά τον ίδιον τρόπον ενήργησε και ο μακάριος Μωυσής και ο Απόστολος των εθνών Παύλος και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Διότι ο μεν Μωυσής εξ αρχής αφού παρέλαβε την ανθρωπίνην φύσιν εδίδαξεν εις τους ακροατάς τα πρώτα στοιχεία. Και ο Παύλος και ο Ιωάννης από τον Μωυσήν αφού παρέλαβον αυτά, παρέδωσαν κατόπιν ταύτα τελειότερα.
Αντελήφθημεν λοιπόν ήδη την αιτίαν της συγκαταβάσεως και ότι ομιλών καταλλήλως φωτισθείς από το Άγιον Πνεύμα όλοι εν γένει εξέθετε εις τους ακροατάς εκριζών όλως τας αναφυείσας ως ζιζάνια αιρέσεις της Εκκλησίας με το να λέγη «Κατ’ αρχάς εδημιούργησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην».
Διότι και αν προσέλθη ο οπαδός του Μανιχαίου και ισχυρισθή, ότι προϋπήρχεν η ύλη και αν προσέλθη ο οπαδός του Μαρκίωνος και ο οπαδός του Ουαλεντίνου και αν Εθνικοί, λέγε προς αυτούς: «Κατ’ αρχάς εδημιούργησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην», αλλά δεν πιστεύει εις την Γραφήν, να αποστραφής κατόπιν αυτόν ως παράφρονα και ανόητον.
Διότι όποιος απιστεί εις τον Δημιουργόν των πάντων, κατηγορών αυτόν διά να αποδίδει ψεύδη εις την πραγματικότητα, είναι δυνατόν ποτέ να τύχη συγγνώμης;
Διότι εκείνοι έχουν επίπλαστον χρώμα και ενώ παρουσιάζουν πρόσωπον επιεικείας κρύπτουν τον λύκον κάτω από το δέρμα του προβάτου. Συ όμως μη απατηθής, αλλά δι’ αυτόν τον λόγον να μισήσης αυτόν, διότι προς σε τον συνάνθρωπον προσποιείται επιείκειαν, προς δε τον Θεόν, τον Κύριον των πάντων, αναλαμβάνει πόλεμον και δεν αντιλαμβάνεται, ότι εναντιούται εις την σωτηρίαν του.
Όμως ημείς, ας κρατούμεθα από τον αρραγή βράχον και ας επανέλθωμεν πάλιν εις την αρχήν: «Κατ’ αρχάς εδημιούργησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην».
Βλέπε, ότι η θεία φύσις διαλάμπει και εξ αυτού του τρόπου της δημιουργίας, διότι κάμνει αυτήν αντιθέτως προς την ανθρώπινην συνήθειαν, καθ’ όσον πρότερον επεξέτεινε τον ουρανόν και τότε κάτω από αυτόν άπλωσε την γην. Προηγουμένως τον όροφον και έπειτα το θεμέλιον. Ποίος είδε; Ποίος ήκουσε;
Διότι εις την ανθρώπινην οικοδομήν δεν είναι δυνατόν να συμβή αυτό ποτέ· όταν όμως διατάσση ο Θεός, τα πάντα υποχωρούν εις την θέλησίν του και υποτάσσονται.
Ας μη εξετάζωμεν λοιπόν τα έργα του Θεού με την ανθρώπινην σκέψιν, αλλ’ ας θαυμάζωμεν τον δημιουργόν καθοδηγούμενοι από τα δημιουργήματά του. Διότι αι αόρατοι ιδιότητες (δηλαδή η αιωνία δύναμις και η θεότης του) βλέπονται καθαρά, αφ’ ότου εδημιουργήθη ο κόσμος, γινόμενοι νοηταί διά μέσου των δημιουργημάτων Του.
Από το βιβλίο «Ιωάννου Χρυσοστόμου Έργα, τόμος 41,» (Βιβλιοθήκη των Ελλήνων), εισαγωγή Ηλίας Οικονόμου, μετάφραση-σχόλια Χαράλαμπος Παπαθανασίου, Χαράλαμπος Μόσχος.
