Επέτειος γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου
Η επέτειος της 19ης Μαΐου του 1919 μοιάζει να δημιουργεί μια θλιβερή ομοιοκαταληξία με της 29ης Μαΐου -επέτειο της άλωσης της Κωνσταντίνου Πόλεως. Του ιδρυτή της, Αγίου και Μεγάλου Κωνσταντίνου, αλλά και Κωνσταντίνου Παλαιολόγου του τελευταίου αυτοκράτορα που έπεσε μαχόμενος ενδόξως!
Έτσι, την επέτειο της 19ης Μαΐου η οποία αποτελεί έναρξη του μαρτυρίου, του ολοκαυτώματος των Ελλήνων του Πόντου, με την έννοια της ολοκληρωτικής λύσης ή αν θέλετε της «τελικής λύσης», μπορούμε να την δούμε και μέσα από το τραγικό μεγαλείο της άλωσης της Πόλης του 1453.
Βεβαίως, πριν από την ενεργοποίηση της «τελικής λύσης» με την επί τόπου άφιξη και επιστασία του Κεμάλ πασά (Ατατούρκ, δηλαδή εθνάρχης μόνο για τους Τούρκους) υπήρχαν και άλλα εγκληματικά, δολοφονικά και μαρτυρικά… ημίμετρα από την επίσημη τουρκική κρατική τρομοκρατία. («Τελική λύση» ονομαζόταν το σχέδιο των Ναζί για την εξολόθρευση των Εβραίων).
Αναφέρομαι στα «Τάγματα εργασίας», ήτοι πορείες φυσικής εξόντωσης με την σωματική καταπόνηση, εξάντληση και εξαθλίωση. Και αυτό δεν αφορούσε μόνο τους Έλληνες τους Πόντου, αλλά και άλλων περιοχών με τον εκτοπισμό τους από τα χώματά τους.
Κάποιοι θα μπορούσαν να προτείνουν πως πιο σωστός θα ήταν ο συσχετισμός της επετείου της 19ης Μαΐου του 1919 με την 15 Αυγούστου 1461 ημερομηνία κατάρρευσης της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, της Αυτοκρατορίας των Ρωμαίων με την παράδοσή της και τον εξανδραποδισμό της από τον Μωάμεθ B’.
Όμως, η χρονολογία αυτή μοιάζει να αποτελεί περισσότερο ένα ακόμη επεισόδιο ή την συνέχεια της άλωσης της Πόλης και του τέλους ακόμη μιας επίσημης κρατικής υπόστασης που εκπροσωπούσε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ιδιαίτερα μετά την πτώση, την άλωση του επίσημου κέντρου, της Κωνσταντινούπολης. Του χαμένου, του διαλυμένου κρατικού κέντρου και επίκεντρου της Ρωμιοσύνης για πάνω από μια χιλιετία.
Βεβαίως, παρά την επίσημη παράδοση της Τραπεζούντας κατόπιν συμφωνιών που προστάτευαν τους κατοίκους της και τις περιουσίες τους, ακολούθησαν όλων των ειδών οι ωμότητες και βιαιότητες με τις οποίες είναι προικισμένη η πολεμική «αρετή» των Οθωμανών. Άλλωστε αυτή εμφορείται από την αντίστοιχη «ιεραποστολική» θρησκευτική τους αρετή: Διά πυρός και σιδήρου!
Οπότε, τελικά, ίσως και να μην έχει και τόσο μεγάλη σημασία με ποιαν άλωση θα πρέπει να συσχετίσουμε τις τουρκικές γενοκτονίες και εθνοκαθάρσεις. Ωμότητες και βιαιότητες as usuall (όπως συνήθως, όπως πάντα)!
Διάβαζα πριν λίγες μέρες συνέντευξη του τούρκου νομπελίστα Ορχάν Παμούκ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ ο οποίος έχει μιλήσει για τις τουρκικές γενοκτονίες και αναφερόταν στο σημερινό ζοφερό και απολυταρχικό καθεστώς του Ερντογάν για τους ίδιους τους Τούρκους. Ιδιαίτερες ανησυχητικές είναι και οι πληροφορίες για την κήρυξη τουρκικής ΑΟΖ εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου που ακούγονται τις τελευταίες ώρες…
Εκεί που δεν είχαμε ποτέ πλήρη άλωση και κούρσος ήταν όσον αφορά την πνευματική υπόσταση των Ρωμαίων. Η χριστιανική υπόστασή τους δεν κατέρρευσε εν συνόλω, παρ’ όλους τους ποικίλου είδους εξισλαμισμούς «ειρηνικούς», βίαιους και λόγω παιδομαζώματος. Αν υπήρχε πλήρης άλωση και κατάρρευση της πνευματικής υπόστασης των χριστιανών, όχι μόνο δεν θα κλαίγαμε τους… Έλληνες του Πόντου που προφανώς δεν θα ήταν πλέον χριστιανοί και Έλληνες, αλλά και δεν θα υφίσταντο καμία δίωξη.
Η δίωξη των Ελλήνων του Πόντου και ευρύτερα, των Αρμενίων, των Ασσυρίων οφειλόταν στο μεδούλι της πνευματικής τους ύπαρξης. Δεν διώχθηκαν λόγω της εξ αίματος καταγωγής τους, αλλά λόγω της πνευματικής τους υπόστασης.
Διαφορετικά θα ξεπάστρευαν και όσους Έλληνες ή άλλου γένους Χριστιανών οι οποίοι είχαν ήδη εξισλαμιστεί. Εδώ, όμως, το αίμα διά της περιτομής και με το σαλαβάτι (την οθωμανική ομολογία) μεταλλασσόταν αυτόματα σε τουρκική εθνική ταυτότητα και έτσι, αμέσως, βρίσκονταν μέσα στην οθωμανική τουρκική κοινότητα.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμίσουμε την γενναιότητα του φρονήματος των Ελλήνων του Πόντου και της λοιπής Μικράς Ασίας οι οποίοι διατήρησαν την πίστη τους και την υπαρξιακή τους πνευματική καταβολή μέχρι μαρτυρίου. Με το αίμα τους και την ζωή τους επικύρωσαν όσα πίστευαν και κουβαλούσαν μέσα στις καρδιές και τις ψυχές τους!
Οι οθωμανοί Τούρκοι ήθελαν να πιστεύουν πως μεταλλάχθηκε και η Κωνσταντινούπολη μετά την άλωσή της. Την άλωση που επισκίασε τις λοιπές μαρτυρικές αλώσεις των Ρωμιών της Ανατολικής Αυτοκρατορίας. Της πλήρως εξελληνισμένης και εκχριστιανισμένης αυτοκρατορίας. Αυτό είναι ολοφάνερο από τον μεγάλο πολιτισμό που καλλιέργησε σε όλους τους τομείς της.
Όσο για την καταστροφή της με την άλωσή της την 29η Μαΐου του 1453 αυτό αποτελεί ένα κορυφαίο γεγονός όχι μόνο του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου.
Ένα γεγονός που αν το δούμε από την πλευρά της δράσης των κατακτητών φαίνεται να αποτελεί ένα ξεχωριστό μνημείο απο-πολιτισμού και κατά συνέπεια και απανθρωπισμού. Οι σκηνές από την τριήμερη δήωση της Πόλης από τις τουρκικές οθωμανικές ορδές εναντίον γυναικοπαίδων και πολιτισμικών κειμηλίων είναι γνωστές. Άλλωστε και αυτό συνέβαινε σε όλες τις αλώσεις. Και το θλιβερότερο είναι ότι ανάμεσα στις ορδές αυτές βρίσκονταν και χιλιάδες χριστιανοί.
Είτε επρόκειτο για ήδη υποτελείς χριστιανούς που βρίσκονταν σε επιστράτευση, είτε για εξισλαμισθέντες, αλλά και γενίτσαρους οι οποίοι προέρχονταν από το ιδιαίτερα φρικτό και εκτεταμένο διαχρονικό μαρτύριο για τον ελληνισμό παιδομάζωμα.
Και φτάνουμε στον σύγχρονο τουρκικό απανθρωπισμό που ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι Τούρκοι, λοιπόν, είτε παλαιότουρκοι είτε Νεότουρκοι παρ’ όλο που ήταν ο τοπικός «νοικοκύρης» εντούτοις ζητούσε το αίμα των ενοίκων τους: Αρμενίων, Ελλήνων, Ασσυρίων. Αίμα με την έννοια της αφαίμαξης της τελευταίας χριστιανικής σταγόνας αίματος στην περιοχή. Ένας αγώνας που δεν σταμάτησε ποτέ. Θυμίζω πως ο Ερντογάν «κατάκτησε» μόλις πρόσφατα την Αγία Σοφία και την Μονή της Χώρας! Ο νέος… εκπορθητής!
Η Αγία Σοφία, λοιπόν, μοιάζει να είναι το πολιτισμικό παλικάρι που ως Διγενής Ακρίτας, ως Κωνσταντίνος ο Μέγας και Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος ταυτοχρόνως, φανερώνει και αποδεικνύει συνέχεια τον πραγματικό και ουσιαστικό νοικοκύρη, την πραγματική πνευματική υπόσταση της Κωνσταντινούπολης. Με όσους μιναρέδες κι αν την περιβάλουν. Η καρδιά της και η ψυχή της είναι χριστιανική.
Λέτε να είναι ο ίδιος ο Μαρμαρωμένος βασιλιάς;
Λέτε η πνευματική υπόσταση των υποδούλων είτε Ποντίων και λοιπών Μικρασιατών, είτε όλων των Ρωμιών από την Μέση Ανατολή (που σήμερα διώκονται), την Αφρική, την Κύπρο και την Βαλκανική, (ελληνική και λοιπή), αποτελεί τον διηνεκή Μαρμαρωμένο Βασιλιά που συνεχίζει να αγωνίζεται, να υπερασπίζεται και να ομολογεί τον εσωτερικό κόσμο και τα υπαρξιακά πολιτισμικά μας σώψυχα;
Και για να το πούμε ποιητικά ας παραφράσουμε τον Διονύση Σαββόπουλο:
«Το χαμένο σου κέντρο είν’ η Αγία Σοφία/ το αέναο Φανάρι που δεν σβήνει ποτέ/ Και δεν δέχεται άλλη ελευθερία/ παρά μόνο την πνευματική»!
Αυτό είναι και το όριο ανάμεσα στον τουρκικό απανθρωπισμό, αλλά και τον σύγχρονο υλισμό – καταναλωτισμό που συνεχώς αναζητούν τρόπους για να αναπτυχθούν προς όλες τις κατευθύνσεις, ως ερπυστριοφόρα πάνω από σώματα και ψυχές, ξανά και ξανά!
Το αίμα των Μαρτύρων του Πόντου φανερώνει πάντως την δύναμη και την ακριτική αντρειιοσύνη των ψυχών να αγωνίζονται και να μαρτυρούν, να κερδίζουν και να απολαμβάνουν την αθανασία, δηλαδή την αιώνια ζωή με το φρόνημα των αγαθών και ευλογημένων πνευματικών τους καταβολών.
Και μάλιστα μέσα από απτές, χειροπιαστές πνευματικές αποδείξεις, όπως τις έζησαν οι ίδιοι μέσα στις παραδοσιακές τους κοινότητες και κοινωνίες, πλάι στα ονομαστά μοναστήρια και τις θαυματουργές τους εικόνες και τους Αγίους τους που ήταν η παραμυθία και η καταφυγή τους!
Οι Μάρτυρες του Πόντου δεν είναι μόνο θύματα μια απάνθρωπης γενοκτονίας και εθνοκάθαρσης, αλλά και ευρύτερα ποιοτικά σύμβολα ζωής και πνευματικής, πολιτισμικής αξιοπρέπειας του νέου ελληνισμού.
Οι ευχές τους ας μας συνέχουν, σκέπουν, ενισχύουν και μας συντρέχουν!
Τις έχουμε ανάγκη…
Ή ας μιλήσουμε απευθείας μαζί τους: Σας έχουμε ανάγκη!
