(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Από το βιβλίο του Αρχ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτη,
«Λόγοι ασκητικοί, Ερμηνεία στον Αββά Ησαΐα»,
των εκδόσεων Ίνδικτος
Περί αρετών
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2026/05/archim-aimilianoso-anthropos-prepei-na-kani-afto-pou-tou-legei-o-theos-kai-ochi-oti-apofasizei-o-idios/
Ο αββάς Ησαΐας συνεχίζει με τις υπόλοιπες αρετές:
Το αφορίσαι έκαστον απ’ αλλήλων, και το προβλέπειν πάντα προ καιρού, και το μη συμπείθεσθαι μετά τινος αλλοτρίου.
Στην αρχή μας μιλάει για τρεις αρετές, εδώ όμως αναφέρει και τέταρτη. Το «αφορίσαι έκαστον απ’ αλλήλων» σημαίνει να ξεχωρίσης την θέσι σου από τους άλλους, ώστε να μπορής να ζήσης την ζωή σου ελεύθερα και όχι εν συναρτήσει με αυτούς.
Αφορίζω τον εαυτό μου από τους άλλους σημαίνει: Εάν είμαι στον κόσμο, να ξεχωρίσω τον εαυτό μου από τον πατέρα μου, από την μητέρα μου, από την γυναίκα μου, από τα παιδιά μου, από τους οικογενείς μου, από τους φίλους μου, από οτιδήποτε αγαπώ.
Διότι, όταν κανείς απολαμβάνη την παρουσία και την κοινωνία των ανθρώπων, πολλάκις δεν αισθάνεται ότι τους αγαπά, ότι είναι δεμένος μαζί τους, ότι είναι σκλάβος τους· πιστεύει ότι είναι ελεύθερος. Μόνον όταν τους αποχωρισθή, θα καταλάβη πόσο δεμένη είναι η καρδιά του.
Όταν ζω με τον πατέρα μου και την μητέρα μου, μπορεί να τους κάνω παρατηρήσεις, να τους ελέγχω για την ζωή τους, να μην τους επιτρέω να μπαίνουν ανάμεσα σε μένα και στον Θεόν, να ακολουθώ ελεύθερος τον δρόμο μου. Όταν τους αποχωρισθώ, θα διαπιστώσω ότι εξαρτώμαι κατά πάντα από εκείνους και ότι επιστρέφω σε αυτούς αγαπητικώτατα· ότι είμαι δεδουλωμένος σε αυτούς και ότι, όσα μου έλεγαν και σημασία δεν έδινα, τώρα τα θυμάμαι, τα καταλαβαίνω, ανακαλύπτω την χρησιμότητά τους.
Έτσι, δεν μπορώ να είμαι βέβαιος ποιον αγαπώ και ποιον δεν αγαπώ, τι με εξυπηρετεί και τι είναι αυτό το οποίο εγώ υπηρετώ. Για τον λόγο αυτό, οφείλω να αφήσω οτιδήποτε είναι πέραν του Θεού και προ πάντων τους ανθρώπους.
Ο μοναχός θα ξεχωρίση την θέσι του από τους γείτονες του μοναστηριού του, από τους άρχοντες, από όσους πηγαινοέρχονται στο μοναστήρι, διότι όλοι αυτοί είναι ζημία και παρέλκυσις της ζωής του. Εν συνεχεία, θα ξεχωρίση τον εαυτό του από όσους είναι μέσα στο μοναστήρι. Δεν θα ξεχωρίση βέβαια από την κοινή σύναξι, αλλά η ζωή του θα κυλά ελεύθερη απέναντι του Θεού, διότι ο καθένας έχει τις σκέψεις του, την γνώμη του.
Εάν θελήσω να συνυφαίνω την ζωή μου με την ζωή και την σκέψι του άλλου, διαρκώς θα μένω πίσω, διαρκώς θα προβληματίζωμαι, ο καθένας θα μου λέγη την δική του σκέψι και δεν θα μπορώ να κάνω τίποτε.
Εάν αποφασίσω να αρχίσω μια πνευματικώτερη ζωή, θα με αποκαλούν εγωιστή· άλλος θα μου λέγη ότι κάνω λίγα, ένας τρίτος πως το κάνω για το θεαθήναι. Δεν θα μπορώ να βγάλω άκρη. Πρέπει να είναι ελεύθερος από την σκέψι και την ζωή του καθενός. Ένας μόνον με δεσμεύει, ο Γέροντάς μου.
Ο άλλος δεν με εμποδίζει μόνον όταν εγώ τον βάζω στην ζωή μου, αλλά και όταν αφ’ εαυτού του μπαίνη στα δικά μου. Θα πρέπει να επιτύχω να μένω ανεπηρέαστος από τις επιδράσεις του, αλλά και να μην του επιτρέπω να εισέρχεται στην ζωή μου.
Έρχεται κάποιος και μου λέγει: Ξέρεις; Αυτό το πράγμα δεν πρέπει να το κάνης έτσι, γιατί θα πας στην κόλασι. Οφείλω να του πω: Σε παρακαλώ, να πας να το πης στον Γέροντά μου.
Εάν επιτρέπω στον καθένα να μου δίνη συμβουλές, να έχη λόγο στην ζωή μου, θα πελαγώσω, θα χτυπηθώ, θα βασανισθώ και θα γίνω ένας μάρτυρας χωρίς κανένα στεφάνι από τον Θεόν.
Πρέπει οπωσδήποτε ο κάθε κατεργάρης να καθίση στον πάγκο του και ο κάθε καλόγηρος στο κελλί του. Κανείς μοναχός δεν έχει δουλειά με την δική σου ζωή. Οποιοσδήποτε υπεισέρχεται στην προσωπική σου ζωή, αμέσως πρέπει να αναφέρη ποια είναι η δική του θέσις.
Ο βασιλιάς έχει την θέσι του, ο καπετάνιος την θέσι του και ο καλόγηρος την δική του. Η θέσις του μοναχού είναι το στασίδι του στην εκκλησία, το κελλί και η στρωμνή του, τα οποία συμβολίζουν τον τάφο. Κανένα άλλο δικαίωμα δεν έχει ο καλόγηρος, προ πάντων στην ζωή του ετέρου ανθρώπου. Μόνον οι παντρεμένοι συζευγνύουν την ζωή τους και δεν εξουσιάζει ο καθένας το σώμα και την ψυχή του αλλά ο άλλος. Ο μοναχός είναι ελεύθερος.
