(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Από το βιβλίο του Αρχ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτη,
«Λόγοι ασκητικοί, Ερμηνεία στον Αββά Ησαΐα»,
των εκδόσεων Ίνδικτος
Περί αρετών
Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/2026/05/archim-aimilianos-otan-tha-richnontai-epano-mou-tha-eimai-iremos-glykys-apathis/
Άλλη αρετή είναι το «προβλέπειν πάντα προ καιρού», να μην ενεργούμε προτού το προβλεπτικό μας δη το αποτέλεσμα. Διότι εμείς οι άνθρωποι συνήθως κάνομε κάτι είτε παρορμητικά είτε από τον λογισμό που μας αιχμαλωτίζει.
Πόσες φορές αποφασίζομε να αγοράσωμε κάτι και μετά το πετάμε! Αυτό δείχνει ανθρώπους που δεν έχουν σύνεσι. Είναι κρίμα!
Στο κάθε τι πρέπει να προβλέπωμε τα αποτελέσματα, διότι εκ των καρπών, λέγει ο Κύριος, γνωρίζομε τον άνθρωπο και όχι εκ των ενεργειών του. Είναι δυνατόν να παλαίψω, να δώσω το αίμα μου και την ζωή μου για τον Χριστόν και τελικώς να μη βγη τίποτε. Διότι θα μου πη ο Θεός: Που είναι ο καρπός σου; τι έκανες εσύ; Χρειάζεται λοιπόν ένα είδος διακρίσεως.
Το «προβλέπειν πάντα προ καιρού» νομίζω ότι το συνδέει ο αββάς Ησαΐας με το «αφορίσαι απ’ αλλήλων», το οποίο ιδιαίτερα αναφέρεται στις σχέσεις των ανθρώπων. Η επικοινωνία με τους ανθρώπους είναι γενικώς μία οδύνη, όπως όλοι μας καταλαβαίνωμε.
Γι’ αυτό, ακόμη και οι ενέργειές μας πρέπει να είναι προβλεπτικές. Όταν δεν είναι, δεν μπορούμε να έχωμε την χάρι του Θεού επάνω μας, και πέφτομε σε σφάλματα, τα οποία μας αλλοιώνουν και μας αφαιρούν την παρρησία ενώπιον του Κυρίου.
Όχι ότι ως άνθρωποι δεν θα κάνωμε λάθη και δεν θα αμαρτάνωμε, αλλά να μην αμαρτάνωμε, δηλαδή να μη σφάλλωμε για δεύτερη φορά. Δεν πρέπει να ενεργούμε κάτι επειδή μας το είπε το μυαλό μας ή οι άλλοι ή ο Θεός, όπως μπορεί να νομίζωμε, αλλά επειδή μας το υπέδειξε, μας το υπέβαλε και μας το επιβάλλει η πείρα, η ζωή, η υπακοή.
Σε βλέπω να βρίζης, έρχομαι και σε ελέγχω με την ιδέα ότι την ώρα εκείνη εγώ γίνομαι η παρουσία του Χριστού, ότι πιθανόν να με ακούσης και να γίνω η σωτηρία σου. Το πιθανώτερο είναι, όπως είσαι οργισμένος και βλασφημείς, να βλασφημήσης και μένα και να γίνω εγώ αφορμή να αμαρτήσης εσύ δύο φορές.
Και τότε μπορεί να πω, «μετά πρώτην και δευτέραν νου θεσίαν παραιτού», αλλά στην ουσία εγκαταλείπει εμένα ο Θεός, διότι εγώ δεν είχα σύνεσι και σε προκάλεσα· ο ένοχος ενώπιον του Θεού είμαι εγώ. Χρειάζεται λοιπόν αυτή η πρόβλεψις των ενεργειών μας, των λόγων μας, των προοπτικών μας.
Ας αναφέρωμε ένα ακόμη παράδειγμα. Είσαι στο μοναστήρι και θέλεις να αλλάξης κελλί, διότι το δικό σου είναι υγρό, ενώ το άλλο έχει πιο πολύ ήλιο. Γιατί να αλλάξης; Τι σημαίνει έχει υγρασία; Αν έχη υγρασία, μπορεί να πεθάνης. Αλλά, εάν πεθάννης, θα πας στον παράδεισο πιο σύντομα. Είναι λόγος αυτός για να αλλάξης κελλί;
Ή λες, να αφαιρέσωμε αυτό, γιατί είναι μαύρο και θυμίζει την κόλασι. Όχι, δεν θα το βγάλωμε, διότι το μαύρο θυμίζει και το ράσο, την αφιέρωσι στον Χριστόν.
Για το κάθε τι, ακόμη και για τις κινήσεις που θα κάνωμε, για το γράμμα που θα γράψωμε, χρειάζεται να σκεπτώμαστε: τι θα βγη από αυτό που κάνω τώρα; Ο άνθρωπος οφείλει να είναι, τρόπον τινά, εμπαθής μόνον ως προς την αγάπη του προς τον Θεόν, απαθέστατος όμως και ανενέργητος σε ο,τιδήποτε άλλο.
Για να ενεργήση ο νους, η καρδιά, ο λογισμός του, πρέπει να υπάρχη κάποιος λόγος που να προβλέπη το αποτέλεσμα αυτής της πράξεως. Ας μην ενεργούμε άνευ καρπών. Η άκαρπος συκή, η χωρίς καμία επίγνωσι, δέχθηκε την κατάρα του Θεού· πόσο μάλλον εμείς που έχομε γνώσι, νού και Θεόν, που μπορεί να μας φυλάγη.
