(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Ο Όσιος Θεοφάνης καταγόταν από την Αντιόχεια και γεννήθηκε από γονείς άπιστους και ειδωλολάτρες, όμως γρήγορα στράφηκε προς την πίστη του Χριστού και την ευσέβεια. Όταν έγινε δεκαπέντε χρονών, μετά από προτροπή των γονιών του, παντρεύτηκε· αφού έζησε τρία χρόνια με τη σύζυγό του, εκείνη πέθανε.
Τότε, αμέσως προσήλθε στην Εκκλησία του Χριστού, έλαβε το Άγιο Βάπτισμα και έχτισε ένα στενότατο κελλί κοντά στην πόλη της Αντιόχειας. Εκεί κλείστηκε ο αοίδιμος, καθαρίζοντας συνεχώς τον εαυτό του από όλα τα πάθη και αποκτώντας όλα εκείνα τα πνευματικά εφόδια που οδηγούν στην τελειότητα και την ανώτατη αρετή.
Όταν έμαθε αργότερα για μια δημόσια πόρνη, που ονομαζόταν Πανσέμνη, ότι γινόταν η αιτία να χαθούν πολλοί άνθρωποι, πρώτα προσευχήθηκε θερμά και αφιερώθηκε στον Θεό.
Έπειτα, βγήκε από το κελλί του, έβγαλε το τρίχινο ασκητικό του ρούχο και ντύθηκε με πολύτιμα ενδύματα. Πήρε μάλιστα από τον πατέρα του και δέκα λίτρες χρυσάφι, λέγοντάς του ότι σκοπεύει να παντρευτεί ξανά.
Πήγε, λοιπόν, στην Πανσέμνη, έφαγε και ήπιε μαζί της. Μετά από κάποια συζήτηση, τη ρώτησε πόσο καιρό έκανε αυτή την αμαρτωλή δουλειά. Εκείνη του απάντησε ότι μετρούσε ήδη δώδεκα χρόνια και ότι, από όλους τους εραστές που είχε γνωρίσει, εκείνος ήταν ο πιο ωραίος.
Τότε ο Άγιος της είπε: «Εγώ θέλω και επιθυμώ να σε πάρω για γυναίκα μου με έναν γάμο σεμνό».
Εκείνη δέχτηκε τα λόγια του με μεγάλη χαρά, συλλογιζόμενη ότι ήταν σπουδαίο πράγμα για την ίδια -μια γυναίκα τόσο άτιμη και πόρνη- να αξιωθεί έναν τόσο έντιμο και ζηλευτό γάμο.
Έτσι, ο Άγιος της έδωσε το χρυσάφι που κρατούσε και της είπε ότι φεύγει για να ετοιμάσει τα απαραίτητα για τον γάμο. Επιστρέφοντας, έχτισε ένα άλλο κελλί δίπλα στο δικό του και, όταν ξαναπήγε κοντά της, της δήλωσε ότι αν δεν πιστέψει στον Χριστό και δεν γίνει χριστιανή, δεν θα μπορεί να συζήσει μαζί της.
Η Πανσέμνη στην αρχή δυσκολευόταν και ανέβαλλε την απόφαση. Ύστερα όμως, αφού κατηχήθηκε για επτά ημέρες και άκουσε για τη μέλλουσα κρίση -ότι δηλαδή όσοι κάνουν καλά έργα θα απολαύσουν την αιώνια ζωή και τα αγαθά, ενώ όσοι κάνουν κακές πράξεις θα οδηγηθούν στην αιώνια κόλαση- φωτίστηκε ο νους της και, με τη χάρη του Χριστού, έφτασε σε βαθιά κατάνυξη.
Αφού η μακαρία Πανσέμνη έλαβε το Άγιο Βάπτισμα, ελευθέρωσε αμέσως όλους τους δούλους και τις δούλες που είχε στην οικία της. Όσα χρήματα είχε μαζέψει από την αισχρή εργασία της, τα μετέτρεψε σε χρήσιμα ιερά σκεύη και κειμήλια και τα αφιέρωσε στον Θεό.
Έπειτα, πήγε και κλείστηκε στο κελλί που της είχε ετοιμάσει ο Όσιος Θεοφάνης.
Εκεί η μακαρία πρόκοψε τόσο πολύ στην αρετή, ώστε αξιώθηκε με την προσευχή της να βγάζει δαιμόνια και να θεραπεύει κάθε είδους πάθη και ασθένειες.
Αφού έζησε εκεί έναν χρόνο και δύο μήνες, αναπαύθηκε εν Κυρίω, μαζί με τον Όσιο και θαυματουργό Θεοφάνη.
Η Αγία Πανσέμνη και Όσιος Θεοφάνης ο θαυματουργός τιμώνται στις 10 Ιουνίου.
Διασκευή από τον «Μέγα Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας», μήνας Ιούνιος, τόμος στ’.
