(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Κάποιοι αδελφοί πήγαν στον αββά Αντώνιο να του αναφέρουν τα οράματα που έβλεπαν, και να πληροφορηθούν απ᾿ αυτόν εάν πρόκειται για αληθινά οράματα ή τα δημιουργούν οι δαίμονες.
Αυτοί είχαν ένα γαϊδουράκι που τους ψόφησε στον δρόμο.
Μόλις έφθασαν στον Γέροντα, πρόλαβε και τους είπε:
«Πώς ψόφησε το γαϊδουράκι στον δρόμο;»
«Πού το ξέρεις, αββά;» τον ρώτησαν.
Κι εκείνος τους είπε:
«Οι δαίμονες μού το φανέρωσαν».
«Μά κι εμείς -είπαν- γι᾿ αυτό το θέμα ήρθαμε να σε ρωτήσουμε, γιατί βλέπουμε οράματα και πολλές φορές βγαίνουν αληθινά. Αλλά μή τυχόν πέφτουμε σε πλάνη;»
Και ο Γέροντας παίρνοντας ως παράδειγμα αυτό που συνέβη με τον όνο, τους πληροφόρησε ότι προέρχονται από τους δαίμονες.
Κάποιος αδελφός είπε στον αββά Αντώνιο:
«Προσευχήσου για μένα».
Και ο Γέροντας του λέει:
«Ούτε εγώ σε σπλαχνίζομαι ούτε ο Θεός, εάν συ ο ίδιος δεν σπεύσεις με ζήλο να ζητήσεις από τον Θεό».
Είπε επίσης ότι ο Θεός δεν επιτρέπει να᾿ρθούν οι μεγάλοι πειρασμοί στη γενιά αυτή όπως στις παλαιότερες, γιατί γνωρίζει ότι είναι αδύναμοι και δεν αντέχουν.
Είπε ο αββάς Αντώνιος ότι θα᾿ ρθεί εποχή, που οι άνθρωποι θα φέρονται όπως οι παράφρονες. Και όταν θα βλέπουν κάποιον που δεν θα συμπεριφέρεται ως παράφρων, θα τα βάζουν μαζί του και θα του λένε: «Εσύ είσαι τρελός», επειδή δεν είναι όμοιος μ᾿ αυτούς.
Ο αββάς Αντώνιος βυθίζοντας κάποια φορά βαθιά τη σκέψη του στου Θεού την κρίση ζήτησε να μάθει: «Κύριε, είπε, πώς μερικοί ζουν λίγα χρόνια και πεθαίνουν, ενώ άλλοι φτάνουν στα βαθιά γεράματα; Γιατί κάποιοι ζούν μέσα στη φτώχεια και άλλοι πλουτίζουν; Και πώς συμβαίνει άδικοι να πλουτίζουν και δίκαιοι άνθρωποι να᾿ ναι φτωχοί;» Άκουσε τότε μια φωνή να του λέει: «Αντώνιε, τον εαυτό σου πρόσεχε. Αυτά είναι κρίματα Θεού και δεν σού συμφέρει να τα μάθεις».
Είπε ο αββάς Αντώνιος στον αββά Ποιμένα ότι η σπουδαιότερη εργασία που έχει να κάνει ο άνθρωπος είναι να αναλαμβάνει την ευθύνη των σφαλμάτων του ενώπιον του Θεού και να αναμένει πειρασμό μέχρι τελευταίας του πνοής.
Είπε επίσης: «Είδα όλες τις παγίδες του διαβόλου απλωμένες πάνω στη γη και στενάζοντας είπε: Ποιος άραγε μπορεί να τις προσπεράσει αυτές; Και άκουσα μία φωνή να μού λέει: Η ταπεινοφροσύνη».
Όποιος δεν δοκιμάσθηκε σε πειρασμούς -είπε άλλη φορά- δεν θα μπορέσει να μπεί στη Βασιλεία του Θεού.
Επισκέφθηκαν κάποτε Γέροντες τον αββά Αντώνιο, μαζί τους ήταν και ο αββάς Ιωσήφ. Θέλοντας ο Γέροντας να τους δοκιμάσει, τους είπε ένα ρητό από την αγία Γραφή και άρχισε από τους νεώτερους να τους ρωτάει ποιο είναι το νόημά του. Ο καθένας έλεγε όπως το καταλάβαινε, και ο Γέροντας του απαντούσε: «Δεν το βρήκες». Τελευταίο απ᾿ όλους ρώτησε τον αββά Ιωσήφ: «Εσύ τι νομίζεις ότι σημαίνει ο λόγος αυτός;» «Δεν γνωρίζω» απάντησε εκείνος. Λέει τότε ο αββάς Αντώνιος: «Οπωσδήποτε ο αββάς Ιωσήφ βρήκε τον δρόμο, γιατί είπε: δεν γνωρίζω».
Από το «Μέγα Γεροντικόν» έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου «Το Γενέσιον της Θεοτόκου».
