(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Γράφει ο Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός: Άλλην φοράν τον ερωτήσαμεν [τον Όσιο Ιωσήφ Βατοπαιδινό]: «Δεν είδες καμμίαν φοράν άγγελον»;
Και μας απήντησεν: «Όπως τους περιγράφει η Εκκλησία μας είδα δύο φοράς. Μίαν φοράν εις τον Άγιον Βασίλειον, όπου μου μετέδωσε το Σώμα και Αίμα του Χριστού και μίαν φοράν εις την Μικράν Αγίαν Άνναν μέσα εις το εκκλησάκι· βάδιζε, μπροστά από τον διάκον που εθυμίαζε, με ένα μεγάλο κερί, και όπου πήγαινε ο διάκος, προπορεύετο αυτός και μετά μπήκαν μέσα εις το Βήμα.
Υπό άλλην όμως μορφήν, σαν νέους, σαν μοναχούς, πολλές φορές, που εις την πραγματικότητα αυτοί ήσαν και εις όλας μου τας δυσκόλους περιστάσεις με παρηγορούσαν. Γιατί όταν ο νους του ανθρώπου αρχίση να καθαρίζη και να φωτίζεται, που γίνεται με την ευχήν, όχι μόνον τούτα βλέπει, αλλά βλέπει άλλα πράγματα μεγάλα, που δεν λέγονται.
Μη τα θαυμάζετε όμως αυτά, γιατί το να ιδή κανείς αγγέλους ή δαίμονες ή άλλην τινά αντίληψιν από τον Θεόν, αυτό δεν είναι δείγμα πνευματικής καταστάσεως.
Τούτα γίνονται, όταν βιάζεται ολίγον κανείς και η αγαθότης του Θεού τον παρηγορεί για να μη γυρίση οπίσω.
Η πνευματική κατάστασις εξαρτάται από το μέτρον της καθαρότητος της καρδίας του ανθρώπου και της θείας ελλάμψεως, όπου η Χάρις του Θεού φωτίζει τον νουν του.
Έρχεται ώρα που ενώ προσεύχεται ο άνθρωπος λέγοντας την ευχήν, με όλους τους λογισμούς του συναθροισμένους και με μόνην μελέτην του το γλυκύ όνομα του Κυρίου μας Ιησού, έξαφνα φωτίζεται ο νους του, μάλλον καταλαμβάνεται από ένα απέρατον φως, άυλον, λευκόν σαν χιόνι και μια λεπτή ευωδία περιχύνεται εις όλα του τα μέλη και βγαίνει από τον εαυτόν του και στέκεται σε μιαν άλλην κτίσιν, άλλος εξ άλλου και ούτε εύχεται τότε, ούτε σκέπτεται, μόνον θεωρεί και θαυμάζει τα θεία μεγαλεία.
Αυτή είναι πνευματική κατάστασις και γίνεται με την ησυχίαν και την ευχήν.
Απόσπασμα από το βιβλίο, «Θείας χάριτος εμπειρίες, Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής, Επιστολιμιαία βιογραφία, Ανέκδοτες επιστολές και Ποιήματα», έκδοση Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου.
