Page 18 - Οι διά Χριστόν Σαλοί
P. 18
ΑΝΑΛΕΚΤΑ Τεύχος 22 / Δια Χριστόν Σαλοί / 13 Ιουνίου 2014 www.pemptousia.gr
διασύρουν ακόμη και την κανονική τάξη της Εκκλη- ρεί να κινείται άφοβα πέρα από τα όρια της ηθικό-
σίας, την ευπρέπεια του ναού και την υποχρέωση της τητας, των κανόνων και της επιβαλόμενης κοινωνικής
νηστείας[21]. συμπεριφοράς, μιας και ο ίδιος έχει φτάσει με την
Χάρη του Θεού στην απόκτηση μιας χριστομίμητης
Όπως προαναφέραμε, αυτό γινόταν για την από- αγάπης, που είναι ανώτερη από κάθε είδους καθωσ-
κρυψη των αρετών τους. Έπρεπε όμως να γίνεται πρεπισμού και επιφανειακής ευγένειας.
πολύ προσεκτικά, ώστε να επέλθει το επιθυμητό
αποτέλεσμα, δηλ. η ωφέλεια των υπολοίπων. Σε κά- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
ποιες περιπτώσεις οι σαλοί ήταν εντολοδόχοι από τον
ίδιο τον Κύριο. Το ότι ήταν εντολοδόχοι έχουμε την [1] Βλ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝ., Αγιολογία 1, ο.π.,
μαρτυρία από τον ίδιο τον αγ. Συμεών τον δια Χρι- σ. 74.
στόν σαλό, όταν επρόκειτο να αφήσει τον συνασκητή
του Ιωάννη στην έρημο, για να πάει στις πολιτείες [2] Σχετικά με την ανακήρυξη αγίων στη Ρωμαι-
να εμπαίξει τον κόσμο. «Ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Χριστοῦ οκαθολική Εκκλησία, Βλ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝ.,
ὑπάγω ἐμπαίζων τὸν κόσμον»[22]. Αγιολογία 1, ο.π., σσ. 77-79.
Γράφει χαρακτηριστικά ο καθ. Χρ. Γιανναράς:«Οι [3] Βλ. ΤΣΑΜΗ Δ., Αγιολογία της Ορθόδοξης Εκ-
διά Χριστόν σαλοί δεν διαλέγουν σαν μια μορφή κλησίας, ο. π., σ. 127.
άσκησης αυτή τη σαλότητα, αλλά διαλέγονται από
τον ίδιο τον Θεό για κάτι τέτοιο. Το κάνουν “άθελά” [4] Πρβλ. ΚΟΪΟΥ Ν., Επ’ ελευθερία εκλήθητε,
τους. Ο δρόμος τους έφερε εκεί. Και είναι αυτό γεύ- Αυτονομία και Ετερότητα στην Ηθική, ο. π., σ.
ση αλήθειας και επικίνδυνης ελευθερίας»[23]. Τους 137.
χρησιμοποίησε δηλαδή ο Κύριος, όπως ακριβώς τους
αποστόλους Του, σώζοντας μέσω αυτών και όσους [5] Για τους όρους αυτούς βλ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
μπόρεσαν να πάρουν τα σωστά μηνύματα[24]. ΣΤ., Διαπίστωση και διακήρυξη της Αγιότητος
των ἀγίων, έκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1990, σ. 21.
Ο άγιος σαλός κατόρθωνε να κερδίσει τη συμπά- «Οι όροι: κανονισμός, ανακήρυξη, και ανάδειξη,
θεια και την εμπιστοσύνη των αμαρτωλών και των είναι λιγότερο αποκρουστικοί, αλλά το θεολογικό
δυστυχισμένων[25]. Επίσης, έσωζε γυναίκες που ζού- περιεχόμενο τους δεν υποδηλώνει και φιλολογικά
σαν στην πορνεία, τις οδηγούσε σε νόμιμο γάμο ή το σημαινόμενο», βλ. ΠΑΣΧΟΥ Β. Π., Ἅγιοι οἰ φί-
ακόμα και στο μοναχικό βίο ή τις ελευθέρωνε από λοι τοῦ Θεοῦ, ο. π., σ. 122. Επίσης, ΧΡΥΣΟΣΤΟ-
τη διαφθορά προμηθεύοντάς τους χρήματα. Ακόμη, ΜΟΥ (Παπαδοπούλου) Αθηνών, «Περὶ τῆς ἀνα-
κέρδιζε και τους άπιστους ή τους αιρετικούς και τους κηρύξεως τῶν ἁγίων ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ»,
επέστρεφε στη ορθή πίστη[26]. Επομένως, οι διά Χρι- Εκκλησία 12, 1934, σσ. 331-335. Βλ. επίσης,
στόν σαλοί κατείχαν μία ξεχωριστή θέση στη συνείδη- ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΥ ΑΜ., “Η αναγνώρισις των αγίων εν
ση των πιστών. τη Ορθοδόξω Εκκλησία”, Θεολ. 19 (1941-1948)
σσ. 18-52.
Γι’ αυτούς τους λόγους, όπως και με όλους τους
αγίους, έτσι και με τους διά Χριστόν σαλούς, αυτοί οι [6] Βλ. ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Πατρ. Ιεροσολύμων, Πρὸς
οποίοι αναγνώρισαν πρώτοι την αγιότητα τους, ήταν τὰς προσκομισθείσας θέσεις παρὰ τῶν ἐν Ιερο-
οι πιστοί άνθρωποι, το πλήρωμα της Εκκλησίας και σολύμοις φρατόρων διὰ Πέτρου τοῦ αὐτῶν μα-
κυρίως οι αυτόπτες μάρτυρες που ζούσαν μαζί τους ΐστορος περί τῆς ἀρχῆς τοῦ Πάπα ἀντίρρησις,
και ενδεχομένως και να σκανδαλίστηκαν από το φέρ- Ιάσιο 1682, σ. 201. Πρβλ. Χρυσοστόμου Αθη-
σιμό τους. Ιδιαίτερα όμως μετά το θάνατο ενός σα- νών, «Περὶ τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ἁγίων… » ό.π.
λού, όσοι ευεργετήθηκαν από εκείνον, έσπευσαν για σ. 334. Πρβλ. επίσης, ΤΣΑΜΗ Δ., Αγιολογία της
να διηγηθούν όσα τους έκανε ο σαλός για την σωτηρία Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο. π., σ. 128.
τους[27].
[7] ΗΛΙΑΔΗ ΑΜ., Οι βίοι των αγίων της Βυζαντι-
Εφόσον λοιπόν, οι σαλοί έχουν τις απαραίτητες νής περιόδου ως ιστορικές πηγές, Τρίκαλα 2005,
προϋποθέσεις για την αναγνώριση της αγιότητάς σ. 36.
τους, δηλ. την ορθή πίστη, τα θαύματα και προπάντων
τη συγκατάθεση των πιστών, η Εκκλησία δεν μπορεί [8] «Ὥσπερ οἱ βαπτιζόμενοι τοῖς ὕδασιν, οὕτως
παρά μόνον να επισημοποιήσει την αγιότητα των αν- οἱ μαρτυροῦντες τῷ ἰδίῳ λούονται αἵματι», ΙΩ
θρώπων αυτών[28] που αγάπησαν τον Θεό και τον ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Ομιλία εἰς τον Άγιον Μάρτυρα
πλησίον τόσο πολύ που παραμέρισαν την δική τους Λουκιανόν, PG 50, στ. 522.
«έξωθεν καλή μαρτυρία», προφυλάσσοντας με αυτόν
τον τρόπο και τον εαυτό τους από την θανατηφόρο [9] ΤΣΕΤΣΗ Γ., Η ἔνταξις τῶν ἁγίων στὸ Ἐορ-
υπερηφάνεια αλλά και δίνοντας το παράδειγμα του τολόγιο, εκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1992, σσ. 89-90.
όντως εν Χριστώ ελεύθερου ανθρώπου, ο οποίος μπο-
Σελίδα 18
