Φυσική – Χημεία – Μαθηματικά

«Επιστημονικά Μαγειρέματα» στο Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου

• Έχετε δοκιμάσει «χαβιάρι» από φρούτα; • Παγωτό με υγρό άζωτο; • Τι είναι αυτό που κάνει το ψημένο κρέας να μυρίζει τόσο χαρακτηριστικά; • Όταν αδυνατίζουμε, πού πάνε τα κιλά; Ανακαλύψτε τον ρόλο που παίζει η επιστήμη… στην κουζίνα μας από 21 Σεπτεμβρίου έως και 1 Δεκεμβρίου κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 17:00, στα […]

Η σημασία του Ύδατος

Ήρεμο ή ορμητικό, στάσιμο ή γάργαρο, το νερό θεωρείται το «αίμα» της Γης, που με το δίκτυο των ποταμών διατρέχει τις φλέβες της χαρίζοντάς της ζωή. Το νερό είναι το πολυτιμότερο υγρό του πλανήτη μας, ευεργετικό για τον άνθρωπο, τα ζώα και τα φυτά. Είναι το κύριο συστατικό του ανθρώπινου οργανισμού, η βάση των αρχαίων […]

Η αφθονία των στοιχείων στο Σύμπαν: Υποθέσεις και συμπεράσματα

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=180472] Ωστόσο, η συγκεκριμένη αναλογία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αμερόληπτα. Το γεγονός πως τα άτομα του δευτερίου είναι δύο φορές βαρύτερα από τα άτομα υδρογόνου καθιστά κάπως πιο πιθανή τη δέσμευσή τους σε μόρια βαρέος νερού (HDO), συνεπώς μικρότερο ποσοστό δευτερίου έναντι του υδρογόνου θα είχε διαφύγει από το βαρυτικό πεδίο της Γης. Από την άλλη, η […]

Πρώιμο Σύμπαν: Ανιχνεύοντας τη συγκλονιστική προϊστορία μας

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=180094] Η συγκεκριμένη θεώρηση του πρώιμου σύμπαντος έχει μια συνέπεια η οποία μπορεί να ελεγχθεί αμέσως: η εναπομείνασα ύλη από τα πρώτα τρία λεπτά, από την οποία σχηματίστηκαν αρχικά οι αστέρες, είχε σύσταση 22-28% ήλιο, και το υπόλοιπο ποσοστό απαρτιζόταν σχεδόν εξολοκλήρου από υδρογόνο. Όπως έχουμε δει, το συγκεκριμένο αποτέλεσμα εξαρτάται από την υπόθεσή μας για την […]

Οι κρίσιμες στιγμές που δημιουργούνται οι πυρήνες του κόσμου μας

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=180093] Η ακριβής θερμοκρασία στην οποία συμβαίνουν τα παραπάνω εξαρτάται κατά ένα μικρό ποσοστό από τον αριθμό των πυρηνικών σωματιδίων ανά φωτόνιο, επειδή μία υψηλή σωματιδιακή πυκνότητα θα καθιστούσε ελαφρώς ευκολότερο τον σχηματισμό πυρήνων. (Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο έπρεπε να ορίσω τη συγκεκριμένη στιγμή όχι επακριβώς αλλά ως λίγο αργότερα από το πέμπτο καρέ.) […]

Το Σύμπαν ψύχεται και εμφανίζονται οι πυρήνες

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=179760] Από εδώ και στο εξής, όταν θα αναφερόμαστε στη θερμοκρασία του σύμπαντος θα εννοούμε τη θερμοκρασία των φωτονίων. Με την ταχεία εξαφάνιση ηλεκτρονίων και ποζιτρονίων, η πυκνότητα ενέργειας του σύμπαντος είναι τώρα κάπως μικρότερη από όσο θα ήταν αν απλώς μειωνόταν ανάλογα προς την τέταρτη δύναμη της θερμοκρασίας. Η θερμοκρασία πλέον είναι αρκετά χαμηλή επιτρέποντας τον σχηματισμό διάφορων […]

Τα “καρέ” της ανάπτυξης του νεογέννητου Σύμπαντος

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=179680] Εφόσον η θερμοκρασία του σύμπαντος μειώνεται αντιστρόφως ανάλογα προς το μέγεθός του, η περιφέρεια του σύμπαντος κατά τη διάρκεια του πρώτου καρέ ήταν μικρότερη από ό,τι είναι σήμερα κατά το λόγο της θερμοκρασίας που επικρατούσε τότε (10¹¹ K) ως προς τη σημερινή θερμοκρασία (3 K). Επομένως, συμπεραίνουμε ότι η περιφέρεια του σύμπαντος στο πρώτο καρέ […]

Διαστολή του Σύμπαντος και δημιουργία πυρήνων

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=179201] Ο νόμος των Στέφαν-Μπόλτσμαν (ο οποίος αναφέρθηκε στο Κεφάλαιο 3) δίνει την πυκνότητα ενέργειας της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε θερμοκρασία 10¹¹ K να είναι ίση με 4,72 × 1044 ηλεκτρονιοβόλτ ανά λίτρο, οπότε η συνολική πυκνότητα ενέργειας του σύμπαντος σε αυτήν τη θερμοκρασία ήταν μεγαλύτερη κατά 9/2 ή 21 × 1044 ηλεκτρονιοβόλτ ανά λίτρο. Το […]

Οι αστραπές εξαπλώνουν την αντιύλη σε όλη τη Γη

1. Όπως γνωρίζουμε από τη Φυσική, εκτός από τη γνωστή σε μας ύλη που αποτελείται από πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια, υπάρχει και η αντιύλη που αποτελείται από αντισωματίδια: αντιπρωτόνια, αντινετρόνια και αντιηλεκτρόνια. Κάθε αντισωματίδιο είναι όμοιο με το αντίστοιχό του σωματίδιο, μόνο που έχει ακριβώς αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο. Ο λόγος που δεν παρατηρούμε αντιύλη στον […]

Ο S. Weinberg και η προσοχή του επιστήμονα για τα αποτελέσματα της έρευνας

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=175501] Ο μεγάλος φυσικός Schrödinger έλεγε ότι ο επιστήμονας μπαίνοντας στο εργαστήριο του δεν μπορεί να αφήσει τη γενική κοσμοθεωρία του και τις φιλοσοφικές του απόψεις στον καλόγερο μαζί με το καπέλο του και το παλτό του, υπονοώντας ότι αυτές θα υπεισέρχονται στο έργο του ασυνείδητα εδώ και εκεί. Ο Weinberg καταφέρνει επιμελώς να αποφύγει κάτι […]

Ένας αλλιώτικος Περιοδικός Πίνακας των Χημικών Στοιχείων

Ένα διαφορετικό Περιοδικό Πίνακα από αυτόν του Μεντελέγεφ δημοσίευσε πρόσφατα η ΝΑΣΑ. Όπως φαίνεται και στην παρακάτω εικόνα, τα στοιχεία ομαδοποιούνται χρωματικά, ανάλογα με την προέλευσή τους. Το υδρογόνο (Η) στο σώμα μας, που υπάρχει και σε κάθε μόριο νερού, προέρχεται από το Big Bang. Δεν υπάρχουν άλλες αξιόλογες πηγές υδρογόνου στο σύμπαν! Ο άνθρακας […]

Η συμβολή του S. Weinberg στην κατανόηση της σύγχρονης Κοσμολογίας

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=175184] Αυτό είναι πολύ σημαντικό και θα το ξαναπούμε. Μπορεί σήμερα να θεωρείται καθιερωμένη πρακτική, ακόμα και για το ευρύτερο και μη ειδικό κοινό, να γράφονται βιβλία που να ασχολούνται με επιστημονικό τρόπο με την ιστορία του σύμπαντος, κάτι τέτοιο όμως ήταν εντελώς ασυνήθιστο μέχρι τη δεκαετία του ’60, και οι όποιες προσπάθειες παρέμεναν σε φιλοσοφικό επίπεδο […]