Αγιογραφία – Ζωγραφική – Γλυπτική

Απεικονίσεις της Θεοτόκου Βρεφοκρατούσας: Παραλλαγές και Συμβολισμοί στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο[1]  (Μέρος Α΄) Η εικόνα της Θεοτόκου Βρεφοκρατούσας (δηλαδή της Παναγίας που κρατά τον Χριστό βρέφος) είναι ένα από τα πιο αγαπημένα και διαδεδομένα θέματα της βυζαντινής εικονογραφίας. Σε αυτό το θέμα, η Θεοτόκος παρουσιάζεται ως Μητέρα του Θεού, αγκαλιάζοντας τον Χριστό βρέφος με […]

Η Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. και η Αγιορειτική Εστία, συνδιοργανώνουν την προβολή του ντοκιμαντέρ του Πάνου Καρκανεβάτου με τίτλο: Ιερή Τέχνη, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 18 Απριλίου 2024, στις 18:30 το απόγευμα, στο Αμφιθέατρο Δ΄ του 1ου ορόφου της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. Η ταινία ντοκιμαντέρ «Ιερή Τέχνη» ακολουθεί τη διαδρομή της Βυζαντινής εικονογραφίας […]

Η ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΗ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ[1] Πολλοί υμνογράφοι και συγγραφείς της εκκλησίας συνέθεσαν εορταστικούς ύμνους και κείμενα προς τιμήν της Θεοτόκου, προκειμένου να ψάλλονται στο πλαίσιο του εορτασμού των γιορτών των σχετικών με το πρόσωπο της[2]. Στη συλλογή εικόνων του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου περιλαμβάνονται παραστάσεις που εικονογραφούν […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=392063) Ο Μακρυγιάννης, λέει,  γράφει ένα έργο, που αναδεικνύει τη ζωντανή έκφραση του λαού, όπως συμβαίνει και στον Ερωτόκριτο. Μαζί με τα παραπάνω, εντοπίζονται και επιπλέον παραλληλισμοί, όπως ο παραλληλισμός του Θεόφιλου με τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, που παρουσιάζεται κι  αυτός εξίσου ως ένας ταπεινός λαϊκός τεχνίτης. Ο Θεόφιλος δεν είναι ακαδημαϊκά μορφωμένος, δεν […]

Ο μοναχός π. Λουκάς ο Ξενοφωντινός, με καταγωγή από τη Λάρισα, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους αγιογράφους. Διακονεί στην Ιερά Μονή Ξενοφώντος του Αγίου Όρους και, μαζί με τους υπόλοιπους μοναχούς του αγιογραφικού εργαστηρίου, έχει ιστορήσει ναούς εντός αλλά και εκτός της αθωνικής πολιτείας. Τέτοια παραδείγματα αποτελούν το νέο καθολικό της Μονής Ξενοφώντος, η […]

«Έαρ χελιδών ου καθίστησι μία                                                                                                                                                          αi τρεις αηδόνες δε των ψυχών έαρ [1]». Το άρθρο αυτό έχει θέμα την επιστροφή μίας ακόμα φορητής εικόνας από την κατεχόμενη γη μας. Πρόκειται ουσιαστικά για τον επαναπατρισμό μιας δεσποτικής εικόνας (εικ. 1) που απεικονίζει τους Τρεις Ιεράρχες, Βασίλειο τον Μέγα, Ιωάννη τον Χρυσόστομο και Γρηγόριο τον Θεολόγο. Οι Τρεις […]

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) «Τη πτωχεία τα πλούσια», Η γνήσια ελληνική τέχνη   Συνέχεια από εδώ: https://www.pemptousia.gr/?p=387469   Η τέχνη είναι σωστή κι αληθινή, όταν εκείνος που την κάνει έχει και γερό ένστικτο, όπως οι απλοί άνθρωποι των χωριών, ενώ εκείνος που κάνει ό,τι κάνει με ξερή γνώση, και κείνη δανεική και συμβατική, όπως η αρχιτεκτονική, […]

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)   «Εκτήσω τη ταπεινώσει τα υψηλά, τη πτωχεία τα πλούσια». Αυτά τα θαυμάσια λόγια είναι παρμένα από το τροπάρι του αγίου Νικολάου και λένε πως αυτός ο άγιος απέκτησε με την ταπείνωση τα υψηλά, δηλαδή αξιώθηκε να πάρει μεγάλα πνευματικά χαρίσματα με την ταπείνωση, και με τη φτώχεια πλούτισε την ψυχή του […]

Για να κατανοήσουμε την πορεία της ρωσικής εικονογραφίας και τη σχέση της προς την βυζαντινή, πρέπει να έχουμε πάντοτε υπ’ όψη, ότι οι Έλληνες διέθεταν μακραίωνα παράδοση πλαστικών τεχνών, την οποία κληρονόμησε ο βυζαντινός πολιτισμός, ενώ οι Ρώσοι δεν είχαν προϊστορία πλαστικών αναζητήσεων. Ωστόσο, μετά τον εκχριστιανισμό του ο ρωσικός λαός εκφράσθηκε κυρίως μέσα από […]

Στο θαυμαστό βίο της αγίας Βαρβάρας αναφέρεται ότι  ήταν ένα όμορφο κορίτσι που έζησε στην πόλη της Νικομήδειας στη Μικρά Ασία, επί Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μαξιμιανού. Ο Διόσκορος ο φανατικός (ειδωλολάτρης) πατέρας της, την είχε κλεισμένη σε ένα πύργο προκειμένου να τη διαφυλάξει από μνηστήρες. Ωστόσο μυστικά προσηλυτίστηκε στο Χριστιανισμό. Ο πατέρας της διέταξε να χτιστεί […]

Την περίοδο αυτή πραγματοποιείται στα Χανιά μεγάλη έκθεση ζωγραφικής του ζωγράφου εραστή της θάλασσας, όπως χαρακτηρίστηκε, Κωνσταντίνου Βολανάκη. Ο επιφανής αυτός Έλληνας ζωγράφος, (1837-1907) υπήρξε ο μεγάλος «μάστορας» της θαλασσογραφίας. Γεννήθηκε στην Κρήτη και σπούδασε στο Μόναχο, πόλη που φημιζόταν την εποχή εκείνη για τον φιλελληνισμό της. Πολύ σύντομα επικέντρωσε την προσοχή του στα θαλασσινά […]

Έβλεπα εψές στην τηλεόραση σχετικώς καλή εκπομπή κι έπεσα επάνω σε ερμηνευτική ανάλυση του γλυπτού της περίφημης επιτύμβιας στήλης του Ιλισσού, που αποδίδει νεκρό νεαρό κυνηγό με τον πατέρα του να παρίσταται καθώς και νεαρό υπηρέτη και τον αγαπημένο σκύλο του κυνηγού. Η ερμηνεία της σύνθεσης του εξαιρετικού ανάγλυφου που αποδίδεται στον κύκλο του γλύπτη […]