Ηθική και Σύγχρονος Άνθρωπος

«Μετανοεῖτε»: το κάλεσμα του Ιωάννη του Προδρόμου και η αφύπνιση της αθέατης αμαρτίας

Το «μετανοεῖτε» του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου δεν είναι μια ηθική προτροπή ούτε μια απλή αλλαγή συμπεριφοράς. Είναι ένα κάλεσμα βαθιά υπαρξιακό, που απευθύνεται όχι σε συγκεκριμένες πράξεις, αλλά στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος στέκεται απέναντι στον Θεό, στον άλλον και στον εαυτό του. Ο Άγιος Ιωάννης δεν ζητά από τον […]

Η σιωπή της φάτνης

Υπάρχουν στιγμές που το νόημα δεν φωνάζει, αλλά ψιθυρίζει. Τα Χριστούγεννα ανήκουν σε αυτές. Δεν αποκαλύπτονται με θόρυβο, ούτε με εντυπωσιακές εικόνες δύναμης, αλλά με μια σιωπή που ζητά προσοχή. Στο κέντρο τους δεν βρίσκεται ένα θαύμα που επιβάλλεται, αλλά μια φάτνη που σχεδόν ντρέπεται να υπάρξει. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σιωπή χωρά […]

Η ψυχή ως το άχρονο είναι μέσα στο γίγνεσθαι της φθοράς

Η ανθρώπινη εμπειρία εκτυλίσσεται μέσα στο γίγνεσθαι. Ο άνθρωπος γεννιέται, αναπτύσσεται, φθείρεται και πεθαίνει· όχι ως εξαίρεση αλλά ως μέρος της ίδιας της δομής του κόσμου. Ο χρόνος δεν είναι απλώς ένα εξωτερικό πλαίσιο, αλλά η ίδια η μορφή της ύπαρξης των κτιστών όντων. Μέσα σε αυτή τη ροή, τίθεται το ερώτημα αν υπάρχει κάτι […]

Ο Πρωτότοκος της πλάσης

Ποιο ανώτερο και σίγουρο θηλαστικό, σαν τον μεταμοντέρνο και χαμένο σε παχύρρευστες κοσμοθεωρίες άνθρωπο, θα έμπαινε στον κόπο να κατανοήσει τη θεϊκή προέλευση ενός βρέφους σε έναν στάβλο με πρόβατα; Ποιος προοδευτικός αποδέχεται την πλήρως ανθρώπινη και συνάμα πλήρως θεϊκή υπόσταση του Ιησού;  Δυο χιλιετίες αντιδικούμε για την αλήθεια του Χριστού: ποιος ήταν; Άραγε, υπήρξε; […]

Η Ευαγγελική Αγγελία και το Σύμπαν της Σύγχρονης Φυσικής

Η καλή αγγελία που έφερε ο Χριστός στον κόσμο έχει έναν πυρήνα συγκλονιστικό: ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Ότι η ανθρώπινη ζωή δεν συνθλίβεται μέσα στη φθορά, αλλά εκτείνεται πέρα από αυτήν, σε μια αιωνιότητα που δεν είναι χρονική συνέχεια, αλλά ένας άλλος τρόπος ύπαρξης. Μέσα σε αυτή την προοπτική, καθετί που […]

Η Ακτημοσύνη στον Μοναχό και στον Κοσμικό: Η Ελευθερία της Καρδιάς

Η αρετή της ακτημοσύνης, όπως παρουσιάζεται στην ασκητική παράδοση της Εκκλησίας, φαίνεται εκ πρώτης όψεως να αφορά αποκλειστικά τον μοναχισμό. Πράγματι, ο μοναχός εγκαταλείπει την ιδιοκτησία, ζει εν κοινότητι ή εν ερήμω, και αφιερώνει ολόκληρη τη ζωή του στην άσκηση της ελευθερίας από τα υλικά πράγματα. Ωστόσο, η πατερική παράδοση μαρτυρεί ότι η ουσία της […]

Τα μικροψέματα ως απάρνηση της βοήθειας του Θεού

Όσοι πιστεύουν στον Χριστό οφείλουν να μην αποδίδουν ποτέ κάτι στο «τυχαίο». Για τον χριστιανό, τίποτε δεν είναι τυχαίο· ο άνθρωπος δεν είναι ζώο ούτε αντικείμενο, αλλά πλάσμα προικισμένο με ψυχή, λογική και ελευθερία. Έχει μια μοναδική θέση στο σύμπαν, και ο Θεός ενδιαφέρεται γι’ αυτόν με τρόπο προσωπικό, μέχρι και «μια τρίχα της κεφαλής […]

Ο Θεός και το Άπειρο

Ο άνθρωπος από τα πρώτα του βήματα στάθηκε μπροστά στο ακατανόητο. Το κοίταξε, το ένιωσε να τον υπερβαίνει και αναζήτησε έναν τρόπο να το ονομάσει. Έτσι γεννήθηκαν δύο μεγάλες έννοιες που φέρουν διαφορετικά ονόματα, μα ίσως την ίδια ρίζα: ο Θεός και το Άπειρο. Και οι δύο γεννήθηκαν εκεί όπου η σκέψη συναντά το όριό […]

Το θαύμα της κατανόησης του κόσμου

«Ἐν σοφίᾳ ἐποίησας τὰ πάντα.» — Ψαλμός 103:24 Υπάρχει ένα μυστήριο που διατρέχει κάθε μορφή γνώσης: το γεγονός ότι ο κόσμος είναι νοητός και ότι ο άνθρωπος μπορεί να τον κατανοεί. Από τις πρώτες εξισώσεις του Newton ως την κβαντική συμμετρία του σύγχρονου σύμπαντος, πίσω από κάθε επιστημονική ανακάλυψη απλώνεται η ίδια σιωπηλή απορία: Γιατί […]

Η αποταγή των μοναχών ως άρνηση συμμετοχής στο συλλογικό κακό

Η πράξη της αποταγής των μοναχών, όπως τη γνωρίζει η Εκκλησία, δεν είναι μια απλή προσωπική άσκηση απομάκρυνσης από τον κόσμο ούτε ένα βήμα ιδιωτικής σωτηρίας. Είναι μια ριζική πράξη άρνησης συμμετοχής στο συλλογικό κακό· μια απόφαση να σταθεί κανείς απέναντι σε εκείνη την “κανονικότητα” που το ανθρώπινο σύστημα ονομάζει καλό, ενώ στην πραγματικότητα στηρίζεται […]

Η αποτέφρωση των νεκρών και η παράδοση της ταφής

Τον τελευταίο καιρό γίνεται όλο και πιο συχνά λόγος για την αποτέφρωση των νεκρών. Διαβάσαμε πρόσφατα κείμενα που την παρουσιάζουν ως λύση αξιοπρέπειας, ως πράξη πολιτισμού ή ακόμη και ως ανάγκη της εποχής. Όμως κάθε τέτοια συζήτηση δεν είναι απλώς κοινωνική ή πρακτική. Αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο η Εκκλησία στέκεται απέναντι […]

Το βιολογικό τέλος ως όριο της απληστίας και φύλακας του αγαθού

Η απληστία είναι η πιο γυμνή μορφή παράλογης λογικής: να συσσωρεύεις χωρίς μέτρο, να κατέχεις χωρίς σκοπό, να καταναλώνεις χωρίς τέλος. Μα αν δεν υπήρχε βιολογικό τέλος, η λέξη «απληστία» δεν θα είχε καν νόημα. Ένας αθάνατος άνθρωπος ή ένας άνθρωπος που έχει λησμονήσει την περατότητά του θα ήταν, στα μάτια του, δικαιολογημένος να επιθυμεί […]