Δοκίμια

Ζήσαμε για μια ακόμη εβδομάδα αυτόν τον μεγάλο και ανεπανάληπτο πολιτισμικό, υπαρξιακό, κατανυκτικό και οντολογικό κόσμο της Μεγάλης Εβδομάδας. Επτά συναπτές ημέρες τις οποίες μπορούμε να χαρακτηρίσουμε και ως τραγικές και ίσως τις τραγικότερες που έζησε ποτέ στο σύνολό της η δημιουργία. Ακόμη και ο ίδιος ο Δημιουργός, ο Λόγος που «τα πάντα δι’ αυτού […]

Η ουσία της Ορθόδοξης Θεολογίας είναι στην πραγματικότητα η έννοια του Υποκειμένου ή Προσώπου. Οι Πατέρες της Εκκλησίας όρισαν ότι ο Θεός είναι μια τριαδική ένωση Υποστάσεων (μία η Κοινή Ουσία- Τρεις οι Υποστάσεις), ενώ παρομοίως και για τον άνθρωπο ανέπτυξαν την έννοια του Υποκειμένου, το οποίο βέβαια είναι «κατ’ εικόνα Θεού». Ωστόσο, είναι το […]

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχόλησε την δυτική Θεολογία στον αιώνα που πέρασε είναι αυτό της θείας οδύνης. Διατυπώθηκαν απόψεις που διαφοποιήθηκαν πολύ από αυτά που έλεγε η παλαιότερη δυτική Θεολογία κι έγινε προσπάθεια να δοθούν νέες λύσεις. Ο άγιος Δημήτριος Στανιλοάε, βαθύς γνώστης της πατερικής παράδοσης, αλλά και άνθρωπος γεμάτος με αγιοπνευματική χάρη, […]

Ο 19ος και ο 20ος αιώνας ήταν η εποχή του τέλους της Μεταφυσικής. Οι φιλόσοφοι Νίτσε και Χάιντεγκερ έπαιξαν πολύ μεγάλο ρόλο ως προς αυτό- στη Δύση έγινε προσπάθεια καθόλη την διάρκεια του περασμένου αιώνα να απαντήσει η χριστιανική θεολογία απέναντι σε αυτό. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το έργο του σημερινού φιλοσόφου και θεολόγου Jean-Luc Marion, ο οποίος στο […]

Το ζήτημα που ο άνθρωπος προσλαμβάνει τον κόσμο είναι ένα από αυτά που έχουν απασχολήσει περισσότερο από καθετί την Φιλοσοφία. Εδώ δεν θα κάνουμε φιλοσοφική ανάλυση, θα υπενθυμίσουμε όμως ότι ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του αιώνα του πέρασε, ο Μάρτιν Χάιντεγκερ μίλησε για τον άνθρωπο ως ένα «υποκείμενο» – στην γλώσσα του «ενθάδε-είναι»-, που […]

Η έννοια του Δικαίου ανθρώπου διαφέρει στην σύγχρονη νομική ορολογία από την έννοια στην Καινή Διαθήκη και ιδιαίτερα στην Παλαιά Διαθήκη. Σίγουρα και οι τρεις αυτές έννοιες έχουν κοινό παρονομαστή το Δίκαιο, την Δικαιοσύνη, αλλά πως το αντιλαμβάνονται σε αυτές τις διαφορετικές εποχές, γιατί η έννοια του Δικαίου ανθρώπου  εξαρτάται από την έννοια του δικαίου […]

Ο Μ. Φώτιος δεν ήταν μόνο μεγάλος θεολόγος και ιεράρχης αλλά και μεγάλος φιλόλογος με πλούσια φιλολογική εμπειρία, πράγμα που αποδεικνύεται με την συγγραφή και ενασχόληση με φιλολογικά έργα, όπως η Μυριόβιβλος. Η Μυριόβιβλος του Φωτίου μας προξενεί το λογικό ερώτημα: Τι αναζητούν οι βυζαντινοί λόγιοι στα αρχαία κείμενα; Απάντηση: Γλωσσικά πρότυπα. Η γραπτή γλώσσα […]

Το πρόβλημα της γνώσης του άλλου ανθρώπου είναι σημαντικό για την φιλοσοφία, παλαιότερη αλλά και σύγχρονη. Μερικοί φιλόσοφοι είναι αυτό που θα λέγαμε «σολιψιστές»: πιστεύουν ότι στην πραγματικότητα δεν μπορούμε να γνωρίσουμε κάτι άλλο εκτός από τον ίδιο μας τον εαυτό. Και ο εαυτός μας δεν μπορεί να αποδείξει ούτε υπάρχει ο έξω κόσμος, ούτε […]

Ο Θεός στον χριστιανισμό παρουσιάζεται ως ο Ουράνιος Πατέρας. Είναι ο Πατέρας του Υιού. Και μάλιστα, όπως ξέρουμε από την Θεολογία, το υποστατικό ιδίωμα του Πατρός είναι ακριβώς η Πατρότητα- του Υιού το ότι γεννάται. Τέλος, του Αγίου Πνεύματος, το οποίο εκπορεύεται εκ του Πατρός, υποστατικό ιδίωμα είναι το εκπορευτόν. Η ανθρώπινη πατρότητα, λέγει ο […]

Στο πρώτο ερώτημα που καλούμαστε να απαντήσουμε είναι αν οι Αθλητικές Ομάδες  της Ελλάδας είναι Ελληνικές. Η απάντηση στο ερώτημα φαίνεται προφανής αλλά ο προβληματισμός υπάρχει. Ποιο είναι το κριτήριο που κάνει μια Αθλητική Ομάδα Ελληνική; Η έδρα της, η ονομασία της, η σύνθεση, ο ιδιοκτήτης ή κατά πόσο η Αθλητική αυτή Ομάδα ενστερνίζεται τα […]

Εισαγωγικά Η Αινειάδα του Βιργιλίου και η Οδύσσεια του Καζαντζάκη είναι δυο απομιμήσεις της Οδύσσειας του Ομήρου, πιο κοντά η πρώτη, αρκετά μακριά η δεύτερη. Είναι όμως ενδιαφέρον να δούμε τον βαθμό επίδρασης της Οδύσσειας του Ομήρου σε νεότερα δημιουργήματα, τα οποία έγιναν και αυτά κλασικά, όμως το πρωτότυπο έχει μεγαλύτερη αξία. Η Αινειάδα του […]

Ο ορθόδοξος «μυστικισμός» αποτελείται από μια πληθώρα συγγραμμάτων, μερικά από τα οποία ανθολογούνται στην περίφημη συλλογή «Φιλοκαλία», που εξέδωσε τον 18ο αιώνα ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, γνωρίζοντας στο ορθόδοξο κοινό κείμενα που λίγο ακόμη κινδύνευαν να χαθούν για πάντα. Πρωτοήρθα σε επαφή με κείμενα του ορθόδοξου «μυστικισμού», όταν στο Κατηχητικό η κυρία της «Ζωής» -γίνονταν […]