Άσκηση

Γεννήθηκε στη Νέα Πάτρα, τη σημερινή Υπάτη της Φθιώτιδος, από γονείς επιφανείς, περί το 1302. Νωρίς έμεινε ορφανός. Την καλή ανατροφή του με αγάπη ανέλαβε ο θειος του. Ο ζήλος του για μάθηση τον έκανε να κάθεται έξω από τα σχολεία ν’ ακούει τα μαθήματα, επειδή δεν είχε τα απαιτούμενα έξοδα για τους δασκάλους του. […]

Ο όσιος Σάββας είχε πατέρα τον όσιο Συμεών. Ο όσιος Συμεών υπήρξε μεγάλος ηγεμόνας των Σέρβων (1165-1196) και ήταν κατά τον σύγχρονο βιογράφο του π. Ιουστίνο Πόποβιτς «υπερασπιστής της Ορθοδοξίας και πολέμιος των αιρέσεων, σ΄ όλη του την ζωή άνθρωπος με μεγάλη πίστι, αγάπη και ζηλο Ευαγγελικό». Ο κατά κόσμον Στέφανος Νεμάνια γεννήθηκε το 1114 […]

Στο πλαίσιο της μελέτης του κ. Χρυσόστομου Χατζηλάμπρου για τη συγκριτική μελέτη μεταξύ Απεργίας Πείνας και Νηστείας (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=58353), συνεχίζουμε σήμερα την ιστορική εξέλιξη του θεσμού της Νηστείας και ακολούθως μελετάται το θεολογικό περιεχόμενο των στόχων του. Η εποχή της Οθωμανικής κυριαρχίας και οι διαφορετικές ιστορικές συγκυρίες που διαμορφώνουν τη ζωή των υπόδουλων ορθόδοξων […]

Στο πλαίσιο των δημοσιεύσεων της μελέτης του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη για τη σχέση Ποιμαντικής Ψυχολογίας και Νηπτικής Παράδοσης (προηγούμενο άρθρο:www. pemptousia.gr/?p=58034), συνεχίζουμε με την εξέταση της υπέρβασης που προσφέρει η χριστιανική άσκηση, στη θέαση του θανάτου και των υπόλοιπων βασικών συντεταγμένων της ανθρώπινης ζωής. Στην ορθόδοξη παράδοση, η οδύνη του θανάτου πέρα από τη φυσική της […]

Στο πλαίσιο της συγκριτικής μελέτης του κ. Χρυσοστόμου Χατζηλάμπρου για τη σχέση μεταξύ Απεργίας Πείνας και Νηστείας, συνεχίζουμε (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=58008) στο παρόν δημοσίευμα την παρουσίαση της εξελικτικής πορείας του σημαντικού για τη χριστιανική πνευματικότητα αυτού θεσμού . Αρκετά νεότερη θεωρείται η νηστεία της θεομητορικής εορτής της «Κοιμήσεως της Θεοτόκου». Εμφανίζεται στην Ανατολή στις αρχές του 5ου αι. […]

Αφού είχαμε τη χαρά να πάρουμε μία γεύση από τις κεντρικές αρχές της χριστιανικής ανθρωπολογίας, όπως τις παρουσιάζει η ορθόδοξη πατερική διδασκαλία, προχωρούμε στη συνέχεια των δημοσιεύσεων της μελέτης του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη για τη σχέση Ποιμαντικής Ψυχολογίας και Νηπτικής Παράδοσης (προηγούμενο άρθρο:www. pemptousia.gr/?p=57516). Στο παρόν απόσπασμα εξετάζονται οι βασικοί άξονες της νηπτικής εμπειρίας και της χριστιανικής […]

Έτσι, η Παλαμική θεολογία αποκαλύπτει πως η μυστηριακή οντολογία αποτελεί εκκλησιολογικό κριτήριο για τη σωστή κατανόηση της αρχής της συνεργίας μεταξύ της θείας χάρης και της ανθρώπινης ελευθερίας ως αυθεντική έκφραση της ασύμμετρης Χριστολογίας[17]. Δηλαδή, η μυστηριακή χάρη προσφέρεται ως δωρεά και ο άνθρωπος αυτεξουσίως και ενεργώς αποδέχεται να συμμετάσχει σε αυτό. Η ζωή της […]

Η θεωμένη υποστατική ανθρώπινη φύση του Χριστού είναι ανεξάντλητη πηγή αγιασμού και χάρης. Σε αυτήν μεταβάλλονται τα Τίμια Δώρα. Στο Μυστήριο αυτό, ο άρτος και ο οίνος μεταβάλλονται σε σώμα και αίμα Χριστού, που μεταδίδουν τις άκτιστες θείες ενέργειες σε όλους τους μετέχοντες στο Μυστήριο. Έτσι, αυτή η διάκριση μεταξύ αμέθεκτης ουσίας και μεθεκτής ενέργειας […]

Μυστηριακές Προϋποθέσεις της Άσκησης στη Θεολογία του αγ. Γρηγορίου του Παλαμά[1] Στην προσπάθεια να «επανανακαλύψουν» τον πλούτο της ησυχαστικής θεολογίας και πνευματικότητας, οι σημερινοί ερευνητές συχνά επικεντρώνονται αποκλειστικά στην ασκητική και στη μυστηριακή διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου ως ουσιαστικό χαρακτηριστικό στοιχείο της θεολογίας του. Αυτή η προσέγγιση οδηγεί σε απόλυτη απομάκρυνση και αποσύνδεση της ασκητικής […]

Ένας άγιος αναχωρητής διηγήθηκε στους αδελφούς τούτη την ιστορία. Μια μέρα, καθώς ήμουν καθι­σμένος στην έρημο, άρχισα να αισθάνομαι μια στενοχώ­ρια και μια μελαγχολία. Ένας λογισμός μου έλεγε: «έ­βγα και πήγαινε να περπατήσεις στην έρημο». Περπά­τησα κ’ έφτασα σ’ ένα χείμαρρο· και, κοιτάζοντας μακρυά κάτω από το φως της σελήνης —ήταν ήδη νύχτα βαθειά—, βλέπω […]

Στην πολύ ενδιαφέρουσα σειρά των άρθρων του αρχιμ. Παύλου Παπαδόπουλου για τους διά Χριστόν σαλούς ως ηθικά και ποιμαντικά πρότυπα (προηγούμενο άρθρο: https://www.pemptousia.gr/?p=55832), δημοσιεύουμε σήμερα τη συνέχεια των ετυμολογικών παρατηρήσεων για την προέλευση του όρου “σαλός” και ακολούθως την αναφορά στη συσχέτιση της σαλότητας με την αγιότητα. Η ίδια λέξη χρησιμοποιούνταν αμετάφραστη στη Ρωσία[1] και […]

Συνεχίζουμε σήμερα τη δημοσίευση της μελέτης του Αρχιμ. Παύλου Παπαδόπουλου σχετικά με τη θέση των δια Χριστών σαλών ως εκκλησιαστικών προτύπων. Μετά τις εισαγωγικές παρατηρήσεις (https://www.pemptousia.gr/?p=55672), εξετάζεται η σαλότητα ως ιδιαίτερος ασκητικός τύπος και η αρχική προέλευση της ονομασίας της. Α΄. Η  «ΣΑΛΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΑΛΩΝ ΑΓΙΩΝ 1. Μία ιδιαίτερη μορφή άσκησης Μία ιδιαίτερη μορφή άσκησης […]