Αυτονομία

Η παρανόηση και παραποίηση της αυτονομίας Το κακό είναι το μοναδικό αίτιο το οποίο αν δεν γνωστεί έγκαιρα μπορεί να δώσει αρνητική τροπή στην ελευθερία. Το κακό κατά την άποψη της εμπειρικής Ορθόδοξης Θεολογίας δεν υπάρχει καθ’ εαυτό (αυθυπόστατο). Αλλά εμφανίζεται όπου υπάρχει ελευθερία βούλησης στην επιλογή του κακού ή του καλού στην λειτουργία, δηλαδή, […]

Ο οντολογικός χαρακτήρας της Χριστιανικής αυτονομίας Η Χριστιανική ζωή   μετατρέπεται σε αυτόνομη όταν ο άνθρωπος εκτελεί άδολα τις ηθικές εντολές  ορμώμενος από αγάπη και ελευθερία για αυτές  και όχι από τον φόβο της τιμωρίας ή την προσμονή κάποιας αμοιβής. (Κόιος, 2004: 111-113) Η χριστιανική Ηθική  βρίσκεται «πέρα από το καλό και το κακό», διότι αναφέρεται […]

Ο Φρόμ αν και υπέρμαχος της αυτονομίας δεν στέκεται αρνητικά στην ετερονομία, διότι δεν πιστεύει ότι τα όρια μεταξύ των δύο αυτών καταστάσεων είναι απόλυτα. Αντίθετα διακρίνει μια ρευστή κατάσταση ανάμεσα σε αυτά. Εξ αιτίας αυτής της ασάφειας δέχεται σαν φυσική την συνύπαρξη της αυτονομίας και της ετερονομίας. Στην πραγματικότητα είναι δυνατή η συνύπαρξη των […]

Ο Φρομ συνδέει άρρηκτα τη ηθική με την ανθρωπολογία . Πιστεύει ότι με τη μελέτη της φύσης του ανθρώπου  ανακαλύπτουμε από τη στάση του στη ζωή τους όρους με τους οποίους πρέπει να ζει. Αυτοί οι όροι μπορούν να χαρακτηριστούν σαν « τέχνη ζωής». Όταν αυτή η τέχνη γίνει αντικείμενο της επιστήμης έχουμε την γέννηση […]

Αυτονομία Ο Κάντ μέσα από την φιλοσοφία ζητά ένα ακλόνητο στήριγμα για να βασίσει και να ορίσει τον καθαρό ηθικό νόμο. Κύρια παράμετρος αυτής της αναζήτησης είναι ότι το ζητούμενο δεν πρέπει να βρίσκεται «ούτε στον ουρανό ούτε στη γη», επειδή ούτε η πρακτική εμπειρία αλλά ούτε και η θρησκευτική μπορούν να στηρίξουν ένα τέτοιο […]

Η αληθινή αυτονομία επιτυγχάνεται με την ταπεινοφροσύνη ή αλλιώς με την κένωση, δηλαδή το «άδειασμα» του εαυτού, έτσι ώστε να χωρέσει όλους τους άλλους. Οι άγιοι μιμούνται την κένωση του Χριστού στη σταυρική Του θυσία. Άλλωστε η κενωτική προσφορά αποτελεί και το κατεξοχήν χριστιανικό ήθος [328]. Ο Θεός υπερύψωσε τον Χριστό ως ανταπόδοση στην κένωση […]

Ταπείνωση [316] και Αυτονομία Οι άγιοι ασκούνται στις αρετές υπομένοντας θλίψεις και ταλαιπωρίες με αυταπάρνηση, μιμούμενοι τον Χριστό. Αν ο άνθρωπος απαρνηθεί εντελώς τον εαυτό του κινούμενος σε ηθικό και ψυχολογικό επίδεδο, οπωσδήποτε θα πέσει σε βαριά ψυχική ασθένεια. Οι άγιοι εγκαταλείπουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και συνάμα προσφέρουν όλη τους την ύπαρξη στον […]

Είπαμε ότι το αιώνιο πρόβλημα του ανθρώπου είναι ο θάνατος. Ο Θεός ενανθρώπησε για να θεωθεί ο άνθρωπος, χωρίς την ανάσταση όμως, την νίκη και κατάργηση του θανάτου, η αλήθεια αυτή παραμένει λειψή κι αδιάφορη για τον άνθρωπο [178]. Ο Χριστός δηλαδή ήρθε, όχι απλά και μόνο για να θεσπίσει μία νέα ηθική, αλλά για […]

Ο Υιός και Λόγος του Θεού προσλαμβάνει στην υπόστασή Του την ανθρώπινη φύση, την ανακαινίζει και φανερώνει πώς θα έπρεπε να είναι, δηλαδή «θεοϋπόστατη», «ομόθεη» και «χωρητική» της λαμπρότητας και της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος [159]. Δεν ενσαρκώνεται δηλαδή ο Θεός για να μας φέρει μία νέα ηθική, έναν νέο ηθικό νόμο, αλλά για να […]

Όλα όσα αναφέραμε ως εδώ αφορούν την μετά την πτώση κατάσταση του ανθρώπου, κατά την οποία είπαμε πως αμαυρώθηκε το κατ’ εικόνα και ο άνθρωπος δεν ζει με τον τρόπο κατά τον οποίο ήταν προορισμένος να ζήσει. Η φιλευσπλαχνία του Θεού όμως, φρόντισε «να αναιρέσει τον τελεσίδικο χαρακτήρα της πτώσης, να περιορίσει το κακό που […]

Όλα αυτά, με το πρόσχημα της απελευθέρωσης από αυθεντίες οι οποίες θεωρούνται καταπιεστικές προωθούν τον άνθρωπο, όχι μόνο στο πνεύμα της υπερηφάνειας, αλλά γενικά στην ικανοποίηση των παθών του. Από την μία, ο σύγχρονος κόσμος θέλει τον άνθρωπο να εκπληρώνει τις επιθυμίες του, διότι αλλιώς δεν θα είναι αυτόνομος και από την άλλη η Εκκλησία, […]

Στις Θρησκείες Γενικά Όπως προαναφέρθηκε, ετερόνομη ηθική είναι κατεξοχήν η θρησκευτική ηθική. Και μόνο από την ίδια τη λέξη θρησκεύω (=επιτελώ θρησκευτικά καθήκοντα [48]), υποδηλώνεται ο ετερόνομος χαρακτήρας των θρησκειών. Κατά κύριο λόγο, η θρησκευτική ηθική χαρακτηρίζεται ετερόνομη. Παρά ταύτα, ο Φρομμ, παρόλο που έκρινε την θρησκευτική ηθική ως ετερόνομη, ενδιαφέρεται για την πίστη μέσα […]