Κόντογλου

Το εικονοστάσιον, κοινώς τέμπλον, του ιερού ναού χωρίζει το Άγιον Βήμα από τον κυρίως ναόν. Πρέπει δε να είναι χαμηλόν, διά να φαίνεται η Θεοτόκος Πλατυτέρα, και να έχη τρεις θύρας, ήγουν εις το μέσον την Ωραίαν Πύλην, και δύο πλαγίας μικρότερας θύρας. Να έχη και θυρίδας, εις τας οποίας να μπαίνουν αι εικόνες, ζωγραφισμένες […]

Η αφιέρωση του παρόντος τόμου των «ΔΙΠΤΥΧΩΝ» [σ.σ. του 2006] της Εκκλησίας της Ελλάδος στον μακαριστό Φώτιο Κόντογλου αποτελεί ευώδες μνημόσυνον στην μνήμη εκείνου, ο οποίος με το ορθόδοξο εκκλησιαστικό του φρόνημα και την βαθιά θρησκευτικότητά του, με τον «χυμώδη λόγον αληθείας» και με την «πολύφωνη γλώσσα των χρωμάτων και των σχημάτων της εσωτέρας ησυχίας […]

«Ο λόγος του ανθρώπου, εικών εστί». Σιμωνίδης ο Κείος Δεν νομίζω ότι υπήρξαν Έλληνες καλλιτέχνες ανάμεσα σ’ εκείνους που απέρριψαν το μανιφέστο του 1948, βασικά αίτημα του οποίου ήταν η χωρίς συμβιβασμό διαγραφή κάθε μορφής έκφρασης, που διατηρούσε δεσμούς με τον κόσμο των εξωτερικών φαινομένων και με περιεχόμενο ασύμβατο με τους νόμους της πλαστικής τέχνης. […]

Στο απόσπασμα αυτό από το έργο του Κόντογλου «Το Αίβαλί η πατρίδα μου», εκδ. Αστέρος, που γράφτηκε το 1962, ο συγγραφέας περιγράφει με νοσταλγία τη γιορταστική ατμόσφαιρα (ήθη κι έθιμα) που επικρατούσε στο Αϊβαλί τις ημέρες των Χριστουγέννων. Ο Φώτης Κόντογλου γεννήθηκε στο Αϊβαλί (Κυδωνίες) της Μικράς Ασίας.  Τα μαθητικά του χρόνια πέρασε στο μετόχι […]

Ο Χριστιανικός ναός παριστάνει συμβολικώς την Άνω Ιερουσαλήμ ή τον Επίγειον Ουρανόν, όπως λέγει τούτο το ωραίον τροπάριον: «Ουρανός πολύφωτος η εκκλησία, συγκαλούσα άπαντας προς ευφροσύνην τους πιστούς, εν ω εστώτες κραυγάζομεν· Τούτον τον οίκον στερέωσον Κύριε.» Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης λέγει ότι «ο ναός είναι η εικών της θείας Εκκλησίας και παριστάνει ό,τι υπάρχει […]

Ο χαρακτήρ της ορθοδόξου είκονογραφιάς είναι λειτουργικός και δογματικός. Ενώ ο χαρακτήρ της δυτικής θρησκευτικής τέχνης είναι αναπαραστατικός και ιστορικός. Η αγιογραφία είναι μία από τας αγίας τέχνας, όπου συνεργεί εις το να γίνη φανερόν εις τα όμματα των πιστών το μυστήριον του Θεού και Πατρός και του Χριστού, «εν ώ εισί πάντες οι θησαυροί […]